MARİFETNAME

[El yazma Osmanlıca Marifetname'ye BURADAN ulaşabilirsiniz.)

—Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz. —

(Kimdir?)

Düzenleyen: Dr. Necati Aksu

Dikkat! Başlıklara tıklayarak ayrıntılara erişebilirsiniz...

ÖNSÖZ

MUKADDİME

Kur'an âyetleri ve Peygamber hadislerinin bildirdiği şekilde itimat ve itikat olunacak dinî hususlara ve kesinlikle ihtiyaç olan İslâm bilginlerinin görüşlerine göre; Arş'ın yaratılışının tertibini, Kürs'ü, Cennetleri, gökleri, yerleri, denizleri, ışıkları, kıyamet alâmetlerini, kıyametin hal ve durumlarını, cihanın harap oluşunu ve yok oluşunu, Rahman'a kavuşma âleminin (Ahiretin) ebediliğini dört fasıl ile tafsil eder.

BİRİNCİ FEN

Yüzeyleriyle kâinatın aynası olan âlemlerin, yaratılış tertibini; cihanın arazlarının ve cevherlerinin mahiyet ve keyfiyetini; özlerin ve eşyanın şekil ve durumlarını; esaslar ve cisimler âleminin görüntü ve hikmetini; canlıların, bileşiklerin ve unsurların bozuşum ve oluşumunu, hakimane üç babla belirtir ve beyan eder.

İKİNCİ FEN

Bedenlerin aynası olan anatomi ilmi; cisim ve canın hürriyetini, hayvanî ve bitkisel güçleri, bedene ilişkin olan insanî ruhu ve geçici olan ruhun bazı durumlarını beş bab ile hakîmâne açıklar.

ÜÇÜNCÜ FEN

[Bu bölüm düzenlenecek. Sadece bazı konular mevcut. N.AKSU]

Kalb aynası olan itikad ve imanı düzeltmenin, namazın edeb ve rükünleri ve dünyanın lezzetlerini terkin ve kalbe yönelmenin, gönlün hakikatını bilmenin Allahü Teâlâ'nın yolu olduğunu, az yeme, az uyuma, az konuşma, uzlet etme, zikir ve fikir etmenin mârifet yolu olduğunu, Allahü Teâlâ'ya tevekkülün, belâlara sabrın, kazaya rızânın insan rûhunun asıl makamları olduğunu, mârifetullahın en yüksek matlûb, muhabbetin en büyük maksat, evliyânın hikmeti mânânın özü, evliyânın avâmdan üstün olduğunu, tâlibin üns ve huzûr makamlarından yedi makamın nasıl geçilip, Allahü Teâlâ'ya yaklaşılacağını ve mârifete kabiliyetli olan sevdiklerini hangi yolla terbiye edeceğini beş bâb halinde, kitab ve sünnete uygun, icmâ-ı ümmete muvafık olarak bildirir.

HÂTİME

Hâlık'ı sevenleri, zamâne halkını, sohbet, akraba, baba, kardeş haklarını, hanımı, çocukları ve hizmetçileri ile olan muameleyi, câhil ve âlimlerle görüşme, komşu hakları, fakirlere yemek vermek, misafirlere ikram etmek, âvam ve hâvasa yapılacak muameleleri, lütuf ve ihsânı ve her sohbet ve ülfete mâhsus olan edeb ve rükünleri, yedi a'zanın âfetlerini, hastalıkları, fakirlik ve zenginlik sebeplerini, muhafaza ve unutmayı ve bütün bunları insana kolaylaştıran tevhîdi dört fasıl hâlinde anlatır.

SONSÖZ

MÜNACÂT