|
MÜZEKKİ'N NÜFUS [Nefisleri Temizleyen] 111- NASİHAT Ey aziz kardeş: Bir mürşid-i kâmil huzurunda yetiştin, olgunlaştın ve erginleştin, Hak Teâlâ, lütuf ve keremiyle seni kabul etti. Sana bu mertebeleri ihsan buyurdu. Gözünden hicap giderildi. Artık, gözün nereye baksa dost görünür oldu. Eskiden yabancı gibiydin, benlik hicabı altında kalmıştın. Şimdi, yabancılık tanışıklığa döndü, ikilik gitti ve birlik oldu. Sana dost elinden türlü türlü ihsanlar ve ikramlar yetişse gerektir. Türlü türlü tecelliler olsa gerektir. Her gecen bir kadir ve her günün bayram olsa gerektir. Her yer, sana Kâbe, mescit ve Kudüs olsa gerektir. Zira, şimdiden sonra senin yıldızın, saadet burcundan doğar, saadet devrini devran eder ve saadet âleminde seyran eyler. Fakat, bütün bunlara asla mağrur olmamalısın. Artık, işinin bittiğini ve sülûkünün tamamlandığını sanmamalısın. Bundan öteye mertebe olmadığı zannıyla aldanmamalısın. Bundan öteye mertebeler nihayetsizdir. Şunu bilmiş ol ki, bir talibin yüz yıl ömrü olsa, bu yüz yıllık ömrünün tamamını sülûk ile geçirse, yüce yüce makamlara erişse, o makamlara hiçbir velinin erişemediğini zannetse, muhakkak olarak bilmelidir ki, sülûke yeni ayak basmış gibidir. Bin yıl ömrü olsa ve sülûküne devam etse bile, bir Nebinin ayak bastığı yere, onun başı dahi erişmez. Böyle olduğuna göre, gece-gündüz çalışmak ve cehdi elden bırakmamak günden güne terakkide olmak gerektir. Fahr-i âlem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hazretlerinin şu Hadis-i şeriflerini daima göz önünde bulundurmak ve düşünmek lâzımdır: “İki günü müsavi olan zarardadır.” Yani, bugün aştığı menzilden daha yüce bir menzili, yarın aşamayan ve o menzilde kalan zarardadır, demek olur. Günden güne ilerleyebilmek için çok çalışmak lâzımdır. Sual: Evliyanın korkusu gider denilmiştir. Nitekim, Hak Teâlâ, Kur 'an-ı kerimde buyurur: “İyi bilin ki, Allahu Teâlâ’nın velileri (dostları ve yakınları) için hiçbir korku yoktur. Onlar, mahzun da olacak değillerdir.” Yunus süresi: 62 Şu hâlde, bu korku nedir? Cevap: Evet, velilerin korkusu gider. Ancak, Hak velilerinden şu korkular giderilir: 1) Dünya ve dünyada ne varsa onların korkusu gider. 2) Cehenneme girmek korkusu da gider. 3) Cennete girememek korkusu da gider. Şu var ki, Hak velilerinin gönüllerinde Allah korkusu baki kalır. Bu korku, halkın korkusundan çok çok fazladır. Zira, ne kadar marifet ve kurbiyyet hâsıl olursa, Allah korkusu da o nispette artar. Nitekim, Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hazretleri buyurmuşlardır ki: “Eğer, benim bildiklerimi bilmiş olsaydınız; çok korkardınız.” Şimdi kardeş: Veliler, haktan gayriyi bilmezler. Dünyada haktan gayrı kimseden ve hiçbir şeyden korkmazlar, yalnız Haktan korkarlar. Allahu Teâlâ’dan korktukları için de gece gündüz ibadet, tâat ve mücahede üzerinde bulunurlar. Neylesinler ki, Hak Teâlâ insanı çalışmak için yarattığını, Kur’ an-ı aziminde buyurmuştur: “İnsan için, kendi çalışmasından başka bir şey yoktur.” Şimdi ey kardeş: Senin de gece-gündüz çalışman ve cehd üzere bulunman gerektir. Yoksa: – Ben de Ehlullah oldum. Benim de Hak katında sözüm geçer. Ehl-i tasarruftanım. Kimini öldürür, kimini şöyle ederim, dememelisin. Bizden önce gelmiş geçmiş Hak velileri, bunca keramet göstermişler, bunca şöhrete ulaşmışlardır. Hepsi de gitmişler adları hâlâ bu âlemde söylenir. Sakın sakın: – Ben de keramet göstereyim, halk bana da uysun, demek gibi bir düşünceye kapılmamalısın. Oğul veya kız hatırı için veya dünyaya meylederek bir iş yapmak, keramet göstermek, tasarrufta bulunmak hevesine düşmemelisin. Mertebenden düşer Bel'am ve Bersısa gibi merdut olursun. Sonra ebediyen mahcup ve Ne'ûzü billahi Teâlâ mahrum kalırsın. Bu yolda, kendi ihtiyarı ile iş işlemek merdutluğa (reddedilip, uzak düşme) sebeptir. Nitekim, acem erenleri demişlerdir. Keşf-ü keramet hırsının tepesine bas ey sâlik! Zira, bütün bulaşıktık; hicap içre hicap olur. Fakat, senin haberin yok iken, sana keramet olsun diye Hak Teâlâ tarafından olursa, o iş Allahu Teâlâ’nındır. Bir veli, kendi ihtiyarı ile keramet olsun diye keramet gösterirse ebediyen merdut (uzak düşer) olur. Şeyh Aliyyid-dekkak rahmetullahi aleyh buyurmuşlardır ki: “Allahu Teâlâ, Nebilerine mucizeler göstermeği farz kıldığı gibi, velilerine de kerametlerini gizlemeği farz kılmıştır.” Bazı arifler de demişlerdir ki: “Nebilerin ukubetleri (ceza), vahyi ve mucizeleri hapsetmeleri ve velilerin ukubetleri ise kerametlerini açıklamalarıdır.” Bunlardan da anlaşılıyor ki, kişinin kendisini bilmezler makamına koyarak bu gibi tehlikelerden uzak kalması daha hayırlıdır. Hak Teâlâ katında mertebesinin ziyadeleşmesine sebeptir. Kardeş: Sonunun ne olacağı korkusu, velilerden asla gitmez. Sonunun ne olacağından korkan kişi, daima hak yolunu gözetir. Nefsinin başını, daima mücahede çekici ile döver. Nefsini merkep edinip biner ve daima Hak yoluna sürer. Allâh dostları ve Allâh ile bilişlik edenler, nefislerinin başında daima fil terbiyecisi gibi olurlar. Mücahede çengelini elden hiç bırakmazlar. Nefsleri üzerine havale olup diledikleri yere iletirler. Meşâyih; «O mertebelere erişen kimseler, helâlden şeriat otlaklarında nefslerini otlatsalar mahcup olmazlar» demişlerdir. Gerçi öyledir amma, biz de deriz ki, ruh kendi makamında her ne kadar mahcup olmazsa da daha ileriye de yürüyemez. Zira, Behimi (hayvani) nefsini, helâl otlaklarda gütmüşlerdir. Âdeta nefslerinin eşekçisi olmuşlardır. Buna razı olmak kendi nefsine hizmet etmek demektir. Oysa, öyle azizler vardır ki, helâl lokmayı dahi nefslerine doyasıya vermemişlerdir. Şeyh Bayezid-i Bestami rahmetullahi aleyh, zaruret olmayınca yemez ve içmez, zaruret olmayınca uyumaz ve zaruret olmayınca konuşmazdı. Yemek, içmek, uyumak ve konuşmak nefsin gıdalarıdır. Geceleri, sabahlara kadar ibadet ederdi. Uyusa bile, gayet az uyurdu. Bir gece, nefsini ibadet etmekte yavaş ve isteksiz buldu. Düşündü ve anladı ki, o gece yemeği ve içmeği her zaman olduğu gibi değil, bir iki lokma fazla yemişti ve suyu âdeti hilâfına bir iki yudum fazla içmişti. Nefsinin bu yüzden ibadete karşı yavaş ve isteksiz olduğunu fark edince, bir yıl yememeğe ve içmemeğe and içti, yemininde de sebat etti ve bir yıl hiçbir şey yemedi ve içmedi. Kardeş: Bu söz sana acayip gelmesin ki, Hak velilerine bir yıl yememek ve içmemek gayet kolaydır. Onlar, ruhani gıdalarla beslenirler. Bir iki yıl yemeseler ve içmeseler de hiçbir şey olmazlar. Hiç duymadın mı ki, Ashab-ı Kehf 309 yıl yemediler ve içmediler, söylemediler, yürümediler de yine ölmediler. Sûre-i Kehfte bunların kıssaları hikâye olunmuştur. Mevlânâ Celâlüddin-i Rûmi hazretleri de Sultan-ül-ârifiyn Bayezid-i Bestamî’nin bir yıl yemediğini ve içmediğini, Mesnevisinde ne güzel ifade buyurmuştur: Şeyh Bayezid: «Tam bir sene yiyip, içmedim.» dedi, Hûda ona aç ve susuz yaşama gücü verdi, Din uğrunda cihat etti yıl boyunca nefsiyle, Sultan oldu, Kutb-ül-ârifiyn makamına erdi. Bayezid-i Bestami rahmetullahi aleyh, şeyhler içinde adı söylenen, Sultan-ül-ârifiyn olarak bilinen, bütün şeyhlerin huzurunda saygı ile baş eğdikleri bir sultan idi. Onun mertebesini ve bütün şeyhlerin baş eğmelerini merak edecek olursan sana hemen haber vereyim: Meşâyih, kendisine onun için baş eğerler ki; melekler arasında Cibril-i emin ne mertebede ise, Bayezid-i Bestami hazretleri de meşâyih arasında öyledir. Nasıl ki, Cebrail aleyhisselâm meleklerin tavusu ise, Bayezid-i Bestami de şeyhlerin tavusudur. Kaldı ki; az yemek, az içmek, az uyumak ve az konuşmak, Nebilerin hasletidir. Bunlar, kişiye güzel ahlâk getirir. Güzel ahlâk ise, kişiyi yüce yüce mertebelere eriştirir. Fahr-i âlem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz buyurmuşlardır ki: – İyi ahlâk, kişiyi dünyada ve ahirette aziz eder. Kötü ahlâk ise, kişiyi dünyada ve ahirette zelil eder. Kötü ahlâk, asla affolunmayan bir günahtır. Kötü ahlâklı kişi, çok yanılır ve onun yeri cehennemdir. Hatta, cehennemin de aşağısından aşağıdır. Abdullah Bin-il Mübarek rahmetullahi aleyh, güzel ahlâklı ulu bir şeyh idi. Daima işi açlık ve susuzluktu. Bir sefer esnasında, kötü ahlâklı birisi ile yoldaş oldu. Gezileri boyunca, o kötü ahlâklı kişinin elinden ve dilinden çok çekti. Nihayet, birbirlerinden ayrıldılar. Abdullah bin-il Mübarek hazretleri, konakladığı yerde evinden ölü çıkmış gibi ağlamağa başladı. Kendisinden sordular: – Yâ Şeyh! Neden ağlıyorsunuz? Hazret-i şeyh cevap verdi ve buyurdu ki: – Buraya kadar birlikte yoldaşlık ettiğim kişi için ağlarım ve yanarım ki, benden ayrıldı gitti, o kötü ahlâkı kendisinden ayrılmadı. Ah yazık, çok yazık. O kötü huy ondan gitmezse, gittiği yerde onun bedeni hiçbir zaman rahat bulamayacaktır. Kötü ahlâk, kişinin bütün güzel amellerini de bozar. Nasıl ki, sirke balı bozduğu gibi, salih amelleri ifsad eder. Veheb rahmetullahi aleyh buyurur ki: “Kötü ahlâk, kırık saksıya benzer. Ne balçık olur ne de yamanır. Öylece çöplükte yatar, durur.” Kardeş: Sana nasihatim olsun ki, dünyadan kaç ve dünyanın azına ve çoğuna tamah eyleme! Yetecek kadarı ile dünyaya kanaat eyle ki, izzet kanaattedir. Zillet ise tamahtadır. Şöhreti de terk et, şöhret ve riyaset isteme ki, büyük bir afete uğrarsın. Kibirli de olma, Hak Teâlâ kibirli olanları sevmez ve Kur'an-ı aziminde buyurur: “Kibirlenenlere, cehennemde bir mekân mı yok?” Zûmer sûresi: 60 Şunu da muhakkak olarak bil ki; şöhret, riyaset ve kibirlilik, Hak Teâlâ hazretleri katında horluktur. Meskenet ve tevazu Hak Teâlâ hazretleri katında izzettir. Aleyhissalâtü vesselâm efendimiz buyurmuşlardır ki: – Benim ümmetimden bir kavim vardır ki, eğer onlardan birisi gelse ve sizden bir akçe veya bir pul istese, ona pul gösteriniz, fakat vermeyiniz ve kovunuz. Amma, Hak Teâlâ hazretinden sekiz cenneti mülk olarak dileseler verirdi. Allâh dostları, miskin yere düşerler. Evinde, herkesin yiyemediği yemekleri pişirtme. Sırtına, herkesin giyemediği kıymetli elbiseler giyinme. Yemeğini, giyinmeni, yürümeni ve her hareketini meskenet (fakirlik) üzerine eyle ki, “elbisesi eski olanın, kalbi nurlu olur” diye Hadis-i şerif vardır. Halkı reddetmek, hakkı kabul etmektir. Halk ile ve müritlerinle çok oturma. Rızık için hiç kaygı çekme, Allahu Teâlâ’ya tevekkül et ve kendini ona teslim eyle. Hak Teâlâ nasıl dilerse, öyle eyle. Kendini, denize düşmüş bir yonga bil, Hakkın iradeti hangi taraftan eserse seni elbette o tarafa götürür. Kulluk makamında kaim ve daim ol. Kulluğun neyi gerektiriyorsa, onun ardından git. Kapına geleni de kapından gideni de Hakkın getirip götürdüğünü bil. Müritlerinin ergenine evlenmesi için müsaade etme. Evli olanın da bekâr kalmasına izin verme. Kitabet etmelerine ve sefere gitmelerine destur vermek de yoktur. Gözünün her gördüğü de senin için bir olsun. Hak yolunda cömert ol, bâtıl yola cimri ol. Ehl-i cemaate muhalefet eyleme. Müritlerine, beş vakit namazı imamla ve cemaatle kılmalarını tavsiye et. Ramazan ayının son on günü içinde itikâf a girmeği terk etmesinler. Recep ve şaban aylarında oruç tutsunlar, Zilhiccenin ilk on günü ile Muharremin ilk on günü de oruçlu olsunlar. Akşam namazı (nafile namaz, Evvâbiyn namazı) kılsınlar. Zira, Evvâbiyn kılanlara Allahu Teâlâ rahmet eder. Kur'an-ı kerimde böyle buyurulmuştur: Akşam namazından sonra, yatsıya kadar Kur'an okumayı veya zikrullah etmeyi terk etmesinler. Akşam namazını ve Evvâbiyn namazını kıldıktan sonra, ELİF-LÂM'ın sonunu birisi okusun, diğerleri secde eylesinler ve ondan sonra ya Kur'an okusunlar veya zikrullahta bulunsunlar. Yatsı namazından sonra, herkes yerli yerine gitsinler. Geceleri, on iki rekât gece namazını mutlaka kılsınlar. Vitir namazını, bu namazdan sonra kılmak daha iyidir. Cuma gecelerini ihyâ etmeyi unutmasınlar. Cuma geceleri tesbih namazını mutlaka kılsınlar. Zira, tesbih namazı çok gerekli bir namazdır. Sabah namazından sonra, gün doğuncaya kadar ya Kur'an okusunlar “Allahu Teâlâ, günahlarından tövbe edip, tâatine rücû edenlere mağfiret edicidir.” İsrâ sûresi: 25 Veya zikrullahta bulunsunlar. Gün doğduktan sonra 2 veya 4 veya 8 rekât işrak namazı kılmayı terk etmesinler. Müritlerine, tenbih et ki çalgı çengi, eğlence ve oyunlar içinde ömür çürütenlerle bir arada bulunmasınlar. Hasta ziyaretine gitsinler, Cenaze namazı kılsınlar, pazar yerlerine gitmesinler, bir iş için gittikleri zaman da çabucak dönüp gelsinler, çalgılı düğünlere gitmesinler, çalgılı düğün yemeğini ve ölü için pişirilen yemeği yemesinler. Kadıların ekmeğini, vakıf ekmeğini, dilencilik ekmeğini yemesinler ve sakın dilencilik etmesinler. Sen de müritlerini Hak için irşât eyle ve dünya umma, beyler kapısına varma ve zenginlerden ilgi ve ilişkini kes, beylere ve zenginlere meylederek fakirlerden yüz çevirme. (Vallahu â'lemü bis-savâb.) EVRÂD-I-ŞERİFE-İ-KADİRİYYE Bu vird, içerisinde Kur'an-ı Kerim'den âyetler, hadis-i şerifler ve salâtu selâm bulunan Kadirî evrâd-ı şerifi Gavs'ul-â'zam Abdulkadir Geylani hazretleri tarafından tertiplenmiş bir virddir. Kadirî dergâhlarında zikrullaha başlanılmadan önce okunmakta olup, vakit namazlarından sonra veya günün herhangi bir zamanında da okunması için müridlere telkin ve talim olunmuş bir virddir. EVRÂD-I-ŞERÎFE-Î-KADÎRÎYYE E’ûzü billahi min-eş-şeytan-ir-raciym. Bismillah-ir-Rahman-ir-Rahiym El-hamdü lillahi Rabbil-âlemiyn. Er-Rahman-ir-Rahiym. Mâlik-i yevm-id-din. İyyâke nâ’büdü ve iyyâke nesta’ıyn. İhdinas-sırat-el-müstakiym. Sırat-elleziyne en’amte aleyhim. Gayr-il mağdubi aleyhim ve led-dâlliyn. (Âmin) İnnallahe ve melâ’iketehu yusallûne alen-Nebiy. Yâ eyyühelleziyne âmenû sallû aleyhi ve sellimû tesliymâ Allahümme salli ve sellim ve bârik âlâ seyyidinâ Muhammed’in ve âlâ âlihi ve sahbihi ecma’iyn. Sübhane Rabbike Rabbil-izzeti ammâ yasif ûn ve selâmün alel-mürseliyn. Velhamdü lillahi Rabbil-âlemiyn. (1) (1) Burada, şükür makamında iki elle yüz meshedilecektir. Es-salâtü ves-selâmü aleyke ya Resûlallah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ Habiballah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ Halilallah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ Nebiyyallah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke ya safiyyallah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ hayre halkillâh. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ nure arşillah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ emin-e vahyillah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ men zeyyenehullah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ men şerrefehullah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ men kerremehullah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ men azzemehullah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ men allemehullah. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ seyyid-el-mürseliyn. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ imâm-el-müttekiyn. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ hâtem-en-Nebiyyin. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ rahmeten lil-âlemiyn. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ şefiy-âl-müznibiyn. Es-salâtü ves-selâmü aleyke yâ Resûle Rabbil-âlemiyn. Salâvatullahi ve melâ’iketihi ve Enbiyâ’ihi ve hamelet-i arşihi ve cemi-i halkıhi alâ seyyidinâ Muhammed’in ve âli- hi ve sahbihi ecma’iyn. (Allahümme salli âlâ seyyidinâ Muhammed’in abdike ve habibike ve Resûlik-en-Nebiyyil ümmiyi ve âlâ âlihi ve sahbihi ve sellim.) (1) (1)Bu salâvat, üç kere okunacaktır. (Allahümme salli âlâ seyyidinâ Muhammed’in-nin-Nebiyyil melihi sahib-il makamil âlâ vel-lisan-il-fasih.) (2) (2)Bu salâvat, üç kerre okunacaktır. Allahümmec’al efdale salâvatike ebeden Ve enmâ berekâtike sermeden Ve ezkâ tahiyyâtike fadlen ve adeden Alâ eşref-il halâ’ik-il insaniyyeti Ve mecma’il hakayik-il iymaniyyeti Ve Tûr-it tecelliyât-il ihsaniyyeti Ve mehbıt-il esrar-ir Rahmaniyyeti Ve arûs-il memleket-ir Rabbaniyyeti Ve vasıtati ıkd-in Nebiyyin Ve mukaddimi ceyş-il mürseliyn Ve ka'idi rekb-il Enbiyâ-il mükerremiyn Ve efdal-il halki ecma’iyn Hâmil-i livâ-il izzil-â’lâ Ve mâlik-i ezimme’t-il mecd-il esnâ Şâlıid-i esrâr-il ezel Ve müşâhid-i envâr-i sevabık-ıl üveli Ve terceman-ı lisan-il kıdem Ve menba’il ilm-i vel-hilm-i vel-hikem Mazhar-ı sırrıl-cûd-il cüz’iyyi vel-külliyyi Ve insan-i ayn-il vücud-il ulviyyi ves-süfliyyi (Ruh-u cesed-il kevneyn) (3) (3)Bu cümle üç kerre okunacak ve her defasında vücut mesh olunacaktır. (Ve ayn-i) (4) hayat-id-dâreyn (4)Burada iki elin baş parmaklarının tırnağı öpülerek gözlerin üzerine meshedilecektir. El-mütehakkıki bi-â’lâ rüteb-il ubudiyyeti Vel-mütehallık-i bi-ahlâk-il makamat-il-ıstıfâ’iyyeti El-halil-il â’zam vel-habib-il ekrem Seyyidinâ Muhammed’in bin Abdillah bin Abdilmuttalip ve âlâ sâ’ir-il Enbiyâ-i-vel mürseliyn Ve âlâ melâ’iketik-el mukarrebiyn Ve âlâ ibâdillah-is sâlihiyn Min ehl-is semâvat-i ve ehl-il-ardıyne Küllemâ zekerek-ez-zâkirûn Ve gaf ele an zikrik-el gafilûn Ve sellim ve radiyallahu an ashab-i Resûlillah-i ecma’iyn. EVRÂD-I ŞERİFE-Î-KADİRİYYE ŞERHİ VE TERCEMESİ EVRÂD; lügatte VİRD’in cem’i (Çoğulu) olup, VÎRD’ler yani her zaman tekrar edilen ve belirli zamanlarda okunması vazife bilinen dualar anlamına gelmektedir. Biz, buna dil alışkanlığı veya daima dilde bulunması, daima tekrarlanması gerekli hayırlı ve faydalı sözler de diyebiliriz. Kaldı ki, evrâd-ı şeriflerin çoğu Kur’an-ı kerimden âyetler, Hadis-i şerifler ve salâtü selâm ile süslenmiştir. Tarikat-i aliyyenin pirân-ı izâmı veya daha sonra gelen meşâyih-i kirâmı tarafından tertip olunmuş ayrı ayrı evrâd-ı şerifesi vardır. Kadiri evrâd-ı şerifinin, başından ALLAHÜMMEC’AL EFDALE SALÂVATİKE ibaresine kadar olan kısmı, MÜZEKKİN NÜFUS müellifi Eşref zade Şeyh Abdullah Rûmi kaddesallahu sırrah-ul-Kayyumi hazretlerinin, muhterem mürşitleri, Pir sultan Abdülkadir-i Geylâni kuddise sırruh efendimizin torunu Şeyh Seyyid Hüseyin-il Hamavi kuddise sırruh tarafından, mütebakisi Gavs-ül-â’zam hazretlerince tertip buyurulmuş olup Kadiri dergâhlarında mübarek gecelerde zikrullaha başlanılmadan okunduğu gibi, müritlere de sabah namazlarından sonra veya günün diğer münasip bir zamanında muntazaman okunması telkin ve talim olunmuştur. Mânası ve medlûlu bilinmeden okunacak herhangi bir dua ile, bilerek ve anlayarak okunan dua arasında, kabule karin olması bakımından elbette büyük farklar olacağını göz önünde bulundurarak, Kadir-i evrâd-ı şerifesinin metnini verdikten sonra, öz ve özet halinde şerhini ve açıklamasını yapmayı da maksada uygun ve faydalı bulduk. Bu kısa izahattan sonra, şimdi açıklamalara başlayabiliriz: E’ÛZÜ BİLLÂHİ’MİN-EŞ-ŞEYTAN-İR-RACÎYM Rahmet-i İlâhiden kovulmuş olan şeytanın şerrinden, Allahu Teâlâ’nın hıfz-u himayesine sığınırım. BİSMİLLAH-İR-RAHMAN-İR-RAHİYM Rahman ve Rahiym olan Allahu Azim-üş-şânın ismiyle başlarım. EL-HAMDÜ -LİLLAHİ RABBİL-ÂLEMİYN Bütün hamd ve senâlar, o Allahu Teâlâ’ya mahsus ve münhasırdır ki, âlemlerin Rabbi, mürebbisi ve mâlikidir. ER-RAHMAN-İR-RAHİYM Dünya hayatında- Ayırd etmeksizin- bütün yarattıklarına nimetlerini ihsanlarını ve merhametini esirgemez. Âhirette ise, yalnız mü’min kullarına rahmet ve merhamet eyler. MÂLİK İ YEVM-İD-DİN Hesap ve ceza gününün hâkimidir. İYYÂKE NA’BÜDÜ VE İYYÂKE NESTA’İYN Ancak sana ibadet ederiz ve ancak senden yardım dileriz. İHDİNAS-SIRAT-EL- MÜSTAKİM SIRAT-ELLEZİYNE EN’AMTE ALEYHİM Bizi doğru yola, kendilerine nimet verdiklerinin yoluna hidayet et. GAYR-İL MAGDUBİ ALEYHİM VELED-DÂLLİYN Gazabına uğrayanların ve sapıkların yollarına değil. (Âmin.) (Evrâd-ı şerif enin bundan sonra gelen kısmı, Ahzâb sûre-i celilesinin 56. âyet-i kerimesidir.) İNNALLAHE VE MELÂ’İKETEHU YUSALLÜNE ALEN-NEBİY YÂ EYYÜHELLEZİYNE ÂMENÜ SALLÛ ALEYHİ VE SELLİMU TESLİMÂ Muhakkak ki, Allahu Teâlâ ve melekleri Nebiyyi zişâna salât ederler. Ey iman edenler! Siz de ona salât ve selâm edin. (Bilindiği gibi, SALÂT’ın iki mânası vardır. Birisi namazdır ve diğeri Peygambere duadır, ki bu duaya TASLİYE denilir. Salât, Allahu Teâlâ tarafından olursa; Hakkın rahmet ve in’amı, meleklerin istiğfarı ve Resûl-ü zişânın medh-ü senâsı demek olur. Selâm ise, ayıplardan ve âfetlerden beri olmaktır. Birbirimize karşı alıp verdiğimiz selâm da bu mânada bir duadır. Falır-i âlem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hazretleri, bir Hadis-i şeriflerinde: (BENİ BİR KERRE TASLİYE EDENİ, ALLAHU ÂZİM-ÜŞ-ŞAN ON KERRE TASLİYE EDER,) buyurmuş olduklarından, diğer bütün evrâd-ı şeriflerde olduğu gibi, Kadiri evrâd-ı şerifinde de salât ve selâma, geniş bir yer verilmiştir.) ALLAHÜMME SALLİ VE SELLİM VE BÂRİK ALÂ SEYYİDİNÂ MUHAMMEDİN VE ALÂ ÂLİHİ VE SAHBİHİ ECMA’IYN (Aşağıda mânaları açıklanmıştır.) Evrâd-ı şerif enin bu kısmı da Saffât sûre-i celilesinin 180 -181 ve 182. âyet-i kerimeleridir ki, her duadan sonra okunmaktadır. Zira, bir Hadis-i şerifte: «Kim, âhirette kilelerle ölçülecek sevap isterse, her mecliste son sözü 'SÜBHANE RABBİKE RABBİL İZZETİ AMMA YASIFUN VE SELÂMÜN ALEL MÜRSELİYN VEL-HAMDÜ LİLLAHİ RABBİL-ÂLEMİYN' olsun» buyurulmuştur. Bu âyet-i kerimenin meali münifi de şöyledir: Rabbin, Rabbil-izzeti celle şâne, onların bütün isnatlarından münezzehtir. Gönderilen bütün peygamberlere selâm ve âlemlerin Rabbi olan Allahu Teâlâ’ya hamd olsun. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ RESÛLALLAH Salâtın mânasını yukarıda açıklamıştık. Bu izahatımıza göre mâna vermek gerekirse: (Allahu Teâlâ’nın rahmet ve in’amı, bereket ve ihsanı selâm ve senası senin üzerine olsun ve seni bütün âfetlerden selâmette bulundursun ey Allahın Resûlü.) demek olur. Resûlün de üç mânası vardır: 1. Elçi 2. Allahu Teâlâ tarafından kitap ile gönderilen peygamberler 3. Peygamber-i zişân efendimiz. Burada, her üç mâna da kastedilmekle beraber, daha ziyade üçüncü mânayı kasd ve kabul etmek lâzımdır. (Aşağıda salât ve selâm tekrar edildikçe, buna göre mâna verilmelidir.) ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ HABİBALLAH Habiballah, Peygamber efendimizin mübarek isimlerindendir. Habip, sevgili demektir. Buna göre (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın sevgilisi.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ HALİLALLAH Halil, sadık dost demektir. Allahu Teâlâ’nın en sadık dostu olarak peygamber efendimiz Halilallah diye de anılmaktadır. Bu isim, aynı zamanda efendimizin muhterem dedeleri İbrahim Peygamber aleyhisselâma da verilmiştir. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın sadık dostu.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ NEBİYYALLAH Nebi, bilindiği gibi Allahu Teâlâ tarafından kullara ahkâmı tebliğ eden zât-ı şerif demektir. Resûl ile arada şu fark vardır. Nebiler, kitap sahibi olmayabilirler. Oysa, Resûl kitap sahibi bulunanlara mahsustur. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın Nebisi.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ SAFİYYALLAH Safi, pâk ve temiz manasına gelir. Peygamber efendimizin mübarek isimlerinden olduğu gibi Âdem aleyhisselâmın da isimlerindendir. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın pâk ve temiz kulu.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ HAYREHALKİLLAH Hayr'ın mânası açıktır ve herkes tarafından bilinmektedir. Halkillah, Allahu Teâlâ’nın yarattığı bütün mahlûkat-ı ilâhiyyedir. Peygamber efendimiz âlemlere rahmet olarak gönderilmiş, âdemoğullarının efendisi ve bütün yaratılmışların en üstünü bulunduğundan elbette mahlûkat-ı ilâhiyyenin en hayırlısıdır. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahu Teâlâ’nın yarattıklarının en hayırlısı.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ NURE ARŞİLLAH Arş-ı İlâhi, nûr-u Muhammedi’den yaratılmış bulunduğundan Peygamber efendimiz elbette arşın nurudur. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın arşının nuru.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ EMİN E VAHYİLLAH Peygamber efendimiz, Hak Teâlâ tarafından kendilerine vahyolunanların hepsini, aynen ve tamamen ümmetine tebliğ ve talim buyurmuş olduklarından vahyin emini manasına «Emin-e vahyillah» olarak tavsif olunmuşlardır. Kaldı ki, risâlet ve nübüvvetlerinden önce de kendilerine MUHAMMED-ÜL EMİN lâkabı verilmiş olduğu tarihi kaynaklardan anlaşılmaktadır. Buna göre (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey vahy-i İlâhinin emini.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ MEN ZEYYENEHÜLLAH Zeyyenehullah, Allahu Teâlâ’nın ziynetlendirdiği, süslediği demektir. Gerçekten, Peygamber efendimiz Hak celle ve âlâ hazretleri tarafından mânen ve maddeten, zâhiren ve bâtınen hiçbir kula nasip ve müyesser olmayan üstün meziyetler ve mümtaz hasletlerle süslenmiştir. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allah'ın ziynettendirdiği.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ MEN ŞERREFEHULLAH Şerrefehullah, Allahu Teâlâ’nın şereflendirdiği demektir. Gerçekten, Peygamber efendimiz hiçbir Resûl ve Nebiye nasip olmamış şereflerle müşerref kılınmıştır. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın şereflendirdiği-.) denilmek istenilmiştir.ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ MEN KERREMEHULLAH Kerremehullah, Allahu Teâlâ’nın ululaştırdığı, hürmet ve tâzim ettiği demektir. Gerçekten, Hak Teâlâ Peygamber efendimizi tekrimat-ı sübhaniyesine mazhar kılmış ve kendisine hiçbir peygamberine göstermediği tâzimi göstermiştir. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın ululaştırdığı, tekrim ve tâzim ettiği.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ MEN AZZEMEHULLAH Azzemehullah, Allahu Teâlâ’nın büyülttüğü ve yücelttiği demektir. Gerçekten, Hak Teâlâ Peygamber efendimizi bütün peygamberleri arasında büyültmüş ve yüceltmiştir. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın büyülttüğü ve yücelttiği.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ MEN ALLEMEHULLLAH Allemehullah, Allahu Teâlâ’nın talim buyurduğu, öğrettiği demektir. Gerçekten, Hak Teâlâ Peygamber efendimizi ilm-i ledün ile, zâhir ve bâtın ilimleriyle, evveliyn ve âhiriyn ilimleriyle talim buyurmuştur. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın ilm-i ezelisini talim buyurduğu.) denilmek istenilmişti. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ SEYYİD-EL- MÜRSELİYN Seyyid. Efendi demektir. Mürseliyn de Âdem aleyhisselâmdan itibaren Resûl-ü zişân efendimize kadar gönderilen Peygamberân-ı izâm hazeratına denilir. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey bütün peygamberlerin efendisi) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ İMAM-EL- MÜTTEKİYN İmamın mânası bellidir. Müttekiyn ise, günahlardan ve bütün şüpheli hal ve hareketlerden sakınanlar, takva ehli olanlar demektir. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey takva ehlinin imamı, önderi ve rehberi.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ HÂTEM-EN- NEBİYYİN Hâtem, sonuncu demektir. Nebiyyin de Nebiler mânasına gelir. Gerçekten Kur’anı kerimde Ahzâb sûre-i celilesinin 40. âyet-i kerimesinde (VE LÂKİN RESÛLÜLLAHİ VE HÂ- TEM-EN-NEBİYYÎN – Lâkin o, Allahın peygamberi ve peygamberlerin de sonuncusudur,) buyurulmuştur. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey Allahın son peygamberi.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ RAHMETEN LİL-ÂLEMİYN Rahmeten lil-âlemiyn, âlemlere rahmet olan demektir. Gerçekten, Kur’an-ı kerimde Enbiyâ sûre-i celilesinin 107. âyet-i kerimesinde (VE MÂ ERSELNÂKE İLLÂ RAHMETEN LİL-ÂLEMİYN – Biz, seni ancak âlemlere rahmet olmak üzere gönderdik,) buyurulmaktadır. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey âlemlere rahmet olarak gönderilen) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ ŞEFİ-AL- MÜZNİBİYN Şefi, şefaat edici demektir. Müznibiyn ise günahkârlar anlamına gelir. Gerçekten, Peygamber efendimize Hak Teâlâ şefaat hakkı bahş ve ihsan buyurmuştur. Mahşer gününde, bütün peygamberlerin dizleri üzerine çökerek, nefsleri kaygısına düştükleri esnada, Resûl-ü zişân efendimiz Allahu azim- üş-şân katında günahkâr ümmetine şefaatçi olacaktır ve bu şefaatleri de haktır. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey günahkârların şefaatçisi.) denilmek istenilmiştir. ES-SALÂTÜ VES-SELÂMÜ ALEYKE YÂ RESÛLE RABBİL-ÂLEMİYN Resûl ve Rabbil-âlemiyn kelimelerinin mânaları yukarıda açıklanmıştı. Buna göre: (Salât ve selâm senin üzerine olsun, ey âlemlerin Rabbinin Resûlü.) denilmek istenilmiştir. SALÂVATULLAHİ VE MELÂ’İKETİHİ VE ENBİYÂ’ İHİ VE HAMLE’T-İ ARŞİHÎ VE CEMİ-İ HALKİHİ ALÂ SEYYİDÎNÂ MUHAMMEDİN VE ÂLİHİ VE SAHBİHÎ ECMA’İYN Allahu Teâlâ’nın fazl-ü ihsanı, meleklerinin, Nebilerinin, arşı taşıyanların ve bütün yaratılmışların tâzimat ve salâvatı efendimiz Hz. Muhammed aleyhisselâm ile âlinin, evlâdının, ezvacının, ashabının üzerlerine olsun. ALLAHÜMME SALLÎ ALÂ SEYYİDÎNÂ MUHAMMEDİN ABDÎKE VE HABİBİKE VE RESÛLİK-EN-NEBÎYYİL- ÜMMİYİ VE ALÂ ÂLİHÎ VE SAHBİHÎ VE SELLİM Allahım! Senin kulun, peygamberin, sevgilin ve ümmi olarak yarattığın Nebiyyi âlimin olan efendimiz Hz. Muhammed aleyhisselâm ile âline, evlâdına, ezvacına ve ashabına sonsuz ihsanların ve senâlarınla, rahmet ve in’amlarınla tâzim buyur. ALLAHÜMME SALLİ ALÂ SEYYİDÎNÂ MUHAMME- DİNİN-NEBÎYYİL-MELİHÎ SAHİB-İL MAKAM-İL Â’LÂ VEL-LİSAN-İL FASİH Allahım! Efendimiz Hz. Muhammed aleyhisselâma sonsuz ihsanlarınla, senâlarınla, rahmet ve in’amlarınla tâzim buyur ki, o senin mânen ve maddeten, zâhiren ve bâtınen güzellerin güzeli olarak yarattığın, Makam-ı Mahmud gibi yüce makamlar bahşettiğin, fasih lisan ile emirlerini ve nehiylerini tebliğ ettirdiğin Nebiyyi kerimindir. ALLAHÜMMEC’AL EFDALE SALÂVATİKE EBEDEN Allahım! Sonsuz ihsan ve senâlarının, rahmet ve in’amlarının en üstününü ve ebedisini VE ENMÂ BEREKÂTİKE SERMEDEN Hayır ve bereketlerinin, ezelden ebede kadar daima artanını VE EZKÂ TAHİYYÂTİKE FADLEN VE ADEDEN Tahiyyatının sayı ve fazilet bakımlarından en pâk ve arınmışını ALÂ EŞREF-İL HALÂ’İK-İL İNSANİYYETİ İnsan olarak yaratılmışların en şereflisi VE MECMÂ-İL HAKAYIK-İL İYMANİYYETİ İman hakikatlerinin makam ve menba’ı VE TÛR-İT-TECELLİYAT-İL-İHSANİYYETİ İhsanlarının ve gaip nurlarının tecellilerinin Tûr’u VE MEHBİT-İL ESRAR-İR-RAHMANİYYETİ Rahmani sırlarının nüzul ve hübut mahalli VE ARÛS-İL MEMLEKET-İR-RABBANİYYETİ Harem saray-ı vahdetinin mahrem-i esrarı VE VASITATİ IKDİN-NEBİYYİN Bütün Nebilerinin ahd ve misaklarının vasıtası VE MUKADDİM-İ CEYŞ-İL MÜRSELİYN Resuller ordusunun önderi ve öncüsü VE KA’İD-İ REKB-İL ENBİYÂ-İL-MÜKERREMİYN Mükerrem kıldığın bütün Nebilerinin yedicisi ve sürücüsü VE EFDAL-İL-HALKİ ECMA’IYN Bütün yaratılmışların en üstünü HÂMİLİ LİVÂ’İL-İZZİL-Â’LÂ Livâ-i izzetin olan Livâ-i hamdin sahibi VE MÂLİKİ EZİMME’T-İL MECD-İL ESNÂ Azamet ve kerem dizgininin mâliki ve mutasarrıfı ŞAHİD İ ESRAR-İL EZEL Ezel sırlarının şahidi VE MÜŞAHİD İ ENVÂR-İ SEVÂBIK-İL-ÜVELİ Bütün âlemler yok iken, ilmullahta mevcut olan nurların müşahidi VE TERCEMAN-I LİSAN-İL KIDEM Kelâm-ı kadimin olan Kur’an-ı azim-ül-bürhanın tercümanı VE MENBÂ’İL İLMİ VEL-HİLMİ VEL-HİKEM İlinin, hilmin ve hikmetlerin kaynağı MAZHAR-I SIRRIL-CUD-İL CÜZ’İYYİ VEL-KÜLLİYYİ Dünyada kullarına bahşettiğin cüz’i nimet ve ihsanlarınla, âhirette ihsan ve inayet buyuracağın külli nimetlerinin tamamına ait sırların açıklayıcısı, VE İNSAN İ AYN-İL VÜCUD-İL ULVİYYİ VES-SÜFLİYYİ Ulvi veya süfli insan vücudunun göz bebeği (Bilindiği gibi, göz bebeği görmek için zahiri sebeptir. Görmek, onunla mümkün olur. Gözün sırrı, süsü ve faydası odur. Onunla bütün yararlara vasıl olunur. Göz bebeği olmazsa, birçok büyük menfaatler ve faydalar ele geçirilemez. Oysa, aleyhissalâtü vesselam efendimiz, ulvi veya süfli bütün mevcudatın, iki cihanda nimetlendiği ve faydalandığı göz bebeğinden elbette daha kıymetlidir.) RUH-İ CESED-İL KEVNEYN Dünya ve ukbanın veya gayp âlemi ile şuhut âleminin cesetlerinin ruhu (Dünya ve âhiret ehlinin cesetlerinin ruhu) VE AYN-İ HAYAT-İD-DÂREYN Dünya ve âhiret hayatının (iki cihanın) gözü EL-MÜTEHAKKİKİ Bİ-Â’LÂ RÜTEB-İL UBUDİYYETİ Kulluk rütbesinin en yüksek ve en yüce derecelerinin gerçekleştiricisi (Kulluğun ne büyük bir rütbe olduğunun öğreticisi) VEL-MÜTEILALLİK-İ Bİ-AHLÂK-İL MAKAMAT-IL İSTİFÂ’İYYETİ Seçtiğin ve beğendiğin en güzel ahlâk makamları ile ahlâklanmış olan EL-HALİL-İL Â ZAM En büyük ve sadık dostun VEL-HABİB-İL EKREM Tekrim buyurduğun sevgilin SEYYİDİNÂ MUHAMMED BİN ABDİLLAH BİN ABDİLMUTTALİP Efendimiz Abdülmuttalip oğlu Abdullah oğlu Hz. Muhammed aleyhisselâm ile ALÂ SÂİR-İL ENBİYA-İ VEL-MÜRSELİYN ve gönderdiğin diğer Nebilere VE ALÂ MELÂ’İKETİK-EL MUKARREBİYN Ve sana yakın olan meleklerine VE ALÂ İBADİLLAH-İS-SALİHİYN Ve bütün salih kullarına MİN EHL-İS SEMAVAT-İ VE EHL-İL ARADİYN Göklerde ve yerlerde bulunanların hepsine KÜLLEMÂ ZEKEREK-EZ-ZAKİRÛN Bütün zâkirler zikrettikleri müddetçe VE GAFELE AN ZİKRİK-EL-GAFİLÛN Ve senin zikrinden gafil olanların da gafletleri müddetince VE SELLİM VE RADİYALLAHU AN ASHAB-İ RESÛLİLLAH-İ ECMA’ÎYN Ve Resûl-ü zişânının ashabına da saadet ve selâmet ihsan buyur ve onların hepsinden razı ol yâ Rabbi! |