Mürit ne aldıklarına ne almadıklarına ne verdiklerine ve ne de vermediklerine bakmamak, iradetini sağlam tutup nasibini almak peşinde olmalıdır. Zira, müritlerin nasipleri, Hak Teâlâ tarafından şeyhler katına emanet bırakılmıştır. (Falan oğlu filâna, beş şartı kabul ederse, şu nasibini ver,) buyurulur. Şeyh ile mürit arasındaki beş şart tamam olmadan, şeyh o nasibi verirse, Hak tarafından geri alınır. Îradet tamam olduktan ve şartlar yerine geldikten sonra müridine nasibini teslim etmeyen şeyhler de hain olurlar. Ancak, her müridin ne kadar zaman içinde iradetini tamamlayacağı ve bütün şartları yerine getireceği; yılı, ayı, günü ve hatta saati ile şeyhe bildirilmiştir. Bu emanet, günü ve saati gelince sahibine tevdi ve teslim olunur. 

Müride düşen, şeyhinin bütün emirlerini ve isteklerini yerine getirmektir. Şeyhin hizmeti dahi, müride Hak tarafından ısmarlanmıştır. 

İmam Cafer-i Sadık radıyallahu anh hazretlerine, bir gün bir müridi geldi ve: 

– Sultanım! Bana himmet eyle, dedi. 

Meğer, bu zat bostancı imiş. Hazret-i şeyh kendisine dedi ki: 

– Karın dul olmayınca, çocukların yetim kalmayınca, evin harap olmayınca ve yatağın it yatağı gibi kuru yere serilmeyince, maksuda eremezsin. 

Mürit, sadık ve gerçek müritlerdenmiş. Gitmiş, şeyhin dediklerini aynen ve harfiyen yapmış ve sonunda nasibini almış. Nasibini aldıktan sonra, evi olmuş, evlenmiş, çoluk- çocuk, mal-mülk sahibi olmuş ve eskisinden çok daha iyi duruma gelmiş. Kadınına ve çocuklarına da hiçbir zarar erişmemiş. 

Musa aleyhisselâm da 17 yıl Şuayb peygamber aleyhisselâma iradet getirdi ve doğrulukla onun koyunlarını güttü. 

Sonunda, Şuayib aleyhisselâmın kapısında peygamberliğe erişti. Şuayib aleyhisselâm, ona kızını da verdi ve Mısır'a gönderdi. Musa aleyhisselâm, Mısır'da Firavun ile bunca savaşlar yaptı. 

Hizmet edene, hizmet edilir. 

Kim ki, kulluk etti, ululuğa erişti. Hak yoluna giren gerçek müritlere, şeyhleri dünyalarını terk ettirirler ve onu dünya gailelerinden tecrit ederler. Dünyalıklarını bıraktırmalarının birçok sebepleri vardır. 

Birincisi, sırtlarındaki ağır yükü alıp, onları bu sarp yola tamamen yüksüz çekip götürmek içindir. Zira, Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz buyurmuşlardır ki:

“Yükü hafif olanlar kurtuldu, ağır olanlar helâk oldu.”

Hak yoluna girenlerin de yükleri hafif olursa, menzillerine rahatlıkla ulaşırlar. Yükleri hafif olduğundan, dünya ve âhiret belâlarından kurtulurlar. Oysa, yükleri ağır olanlar, dünyanın ve âhiretin belâlarına uğrarlar, helâk olurlar. Nitekim, Hak Teâlâ buyurur:

“Mallarınız ve çocuklarınız, bir fitneden başka bir şey değildir.” Enfâl sûresi: 28  

Diğer bir âyet-i kerimede de:

“Karılarınız ve çocuklarınız içinde, size düşman olanlar vardır. Sizi, tâ’atten alıkoyarlar. O halde, onlardan sakının.” 

Usame bin Zeyd radiyallahu anh, aleyhissalâtü vesselam efendimizden rivayet ederek buyurmuşlardır ki: 

“Benden sonra erkeklere çok zarar verici şey olarak kadınların fitnelerinden gayrisini bırakmadım.” 

Şeyh Süleyman-ı Dârâni rahmetullahi aleyh buyurmuştur ki: 

– Hangi mürit ki; maaş istese, evlense veya Hadis-i şerif yazsa, o mürit dünyaya meylettiğini bilsin. 

Ebû-Süleyman rahmetullahi aleyh de buyurur ki: 

– Ashabımızdan bir kimse görmedik ki, evlendikten sonra, evvelki mertebesi üzerinde sabit olsun.

– Talibin hâline ve vaktine en uygun olan eş ve evlattan soyutlanmaktır. Zira bu durum gönlü ve maksadı birleştirmeye sebep olur. Talibin bakmakla yükümlü olduğu kimse olmayınca geçimini kolaylaştırır. Belki, müride başlangıç halinde lâyık olan budur ki, dünya ilgi ve ilişkilerinden ve kendisini hak yolundan alıkoyan şeylerden kurtulmalı, bunun için mürid sefere çıkmalı, gönlünü karıştıracak düşüncelerden soyutlanıp eş dost ve tanıdıkları bırakıp kendisine hicap olan şeyleri terk etmelidir. 

Şimdi bilmiş ol ki, evlenmek azimettendir, tasalara ve mihnetlere düşmektir, hevâya yönelmektir. Tabiat ve âdet gereğince, çoluk- çocuk sahibi olmak dilerse, Resûl-ü zişânın şu Hadis-i şerifini unutmamalıdır: 

– Benim vefatımın iki yüzüncü yılından sonra, sizin hayırlınız, evlât ve iyali olmayanlardır. 

Bazı fakirlere sordular: 

– Neden evlenmiyorsunuz? 

– Benim, evlenmeye değil nefsimden boşamaya ihtiyacım var cevabını verdiler. 

Beşir bin-ü Hâris'e dediler ki: 

– Senin için fena söylüyorlar. 

– Ne diyorlar? diye sordu. 

– Resûl-ü zişânın sünnetini terk ediyor diyorlar, cevabını alınca: 

– Siz böyle söyleyenlere deyiniz ki, biz henüz farz ile meşgulüz. Sünnet nerede kaldı? Beni, birisiyle evlendirseler onun nafakasını temin etmek için korkarım ki, bir köprü üzerine çıkıp yol keserim, dedi. 

Demek ki sadık müride ve âşık taliplere soyutlanmış olmaları gerekirmiş. 

Şeyhler önünde, müritlerin tecrit olup neleri varsa getirip teslim etmeleri, ashabı kirâmın huzur-u Resûlullahta biat ettikleri zaman tecrit olmalarına işarettir. Zira, ashab-ı kiram huzur-u Resûlullah’a geldiler, imanlarını arz ederek biat ettiler, neleri varsa tövbelerine şükran olarak aleyhissalâtü vesselâm efendimizin huzuruna bırakarak tecrit oldular. Resul aleyhisselâm, onları gerekli yerlere sarf buyurdular. 

Bunlardan birisi, Hz. Ebû-Bekir-îs-Sıddık radıyallahu anh efendimizdi. Huzur-u Resûlullah’a seksen bin dinar altın takdim etti ve hatta evinde nesi var, nesi yoksa hepsini verdi. Kendisi, eski bir kilime büründü ki deliklerinden mübarek vücudu görünürdü. Nitekim, bunun hikâyesini yukarıda anlatmıştık. 

Dünya terki denilince, Ebû-Derdâ radıyallahu anh’ın, Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz huzurunda terk ve tecridi meşhurdur. 

Azizler demişlerdir ki: 

Müridin, şeyhin huzurunda tecridi o mertebede gerektir ki, eğer şeyhin duvarlarının bir kerpici altından ve bir kerpici gümüşten, kapısı da altın ve gümüş kaplama olsa, müridin de yalnız bir akçesi bulunsa, o tek akçeyi de şeyhinin altın ve gümüş duvarlarının üstüne koymalıdır. Şeyhin, müridi üzerinde o kadar hakkı vardır ki, mürit şeyhin huzurunda söylediğimiz gibi tecrit olmalıdır. (Şeyhin nimeti çoktur. Ben fakir bir insanım. Bunu şeyhe verip ben ne yapayım?) demek asla olmaz, illâ, şeyhe vermek gerekir. Bu konuda söz çoktur. Bunun, böyle olmasının da hikmeti vardır. Onu, ancak ehline söylerler ve ehli olanlar bilirler. Fakat, sözümüz odur ki, mürit neye malik ise, hepsini şeyhin önüne götürüp bırakmalı ve kendisi aradan çıkmalıdır. 

Zira, azizler demişlerdir ki: 

Bir de şu vardır: Eğer, müridin verdiklerini şeyh almazsa ne yapmalıdır? Onu fakirlere ve o müridin yakın akrabalarına vermeli ve asla kendisinde bırakmamalıdır. Elbette, tecrit olmak gerekir ki:

Dünyayı terk etmek, bütün ibadetlerin başıdır. 

Hakka talip olan kişilerin yolları, dünyadan ve âhiretten içeri bir yoldur. Onun için, bu yola girenler, iki cihanı terk ederler. Zira, âhiret ehline (âhiret talibi) derler. Dünya ehline de (dünya talibi) derler. Hakka tâlip olanlara ise (Ehlullah) derler. Allahu Teâlâyı isteyene her ikisini de terk etmek lâzımdır. Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz de böyle buyurmuşlardır: 

“Dünya, âhiret ehline haramdır. Âhiret, dünya ehline haramdır. Allahu Teâlâyı isteyene, her ikisi de haramdır.” 

Tâlip, bu Hadis-i şerif gereğince dünyayı terk etmek zorundadır. 

Ey aziz: 

Bir kişi, bu dünyayı terk ederse, elbette o kişiye velâyet mertebesinden bir nasip verirler. 

Hz. İsa aleyhisselâm, Hak Teâlâ hazretlerine niyaz etti: 

– İlâhi! Seni göreyim ve sana vasıl olayım. 

Hitab-ı ilâhi geldi ki: 

Beni görmek istersen aç ol! Bana vasıl olmak dilersen, tecerrüd edip benden başka her şeyden alakanı kes! 

Eğer, bu yolda tecerrüt olmasaydı, Allahu Teâlâ peygamberine (Tecerrüt et!) buyurmazdı. 

Fakat, zahiri tecrit olduktan sonra, bâtını' tefrit de gerekir. Bâtını tefrit müride, gönlü iki cihanın hayırlarından ve şerlerinden kesildiği, zikrullaha aralıksız devam ettiği, şartları, edepleri, telkini, tövbesi ve teveccühü ile Hak yoluna yöneldiği zaman hâsıl olur. İki cihanın saadet ve şekavetinden gönlünü ayırmayınca, müritte bu bâtıni tefrit hâsıl olmaz. 

Nitekim, Acem erenleri demişlerdir ki. 

“İlgileri, engelleri terk etmezsen ey zâhid! İyi bil ki, Hakka lâyık bir secde yapamazsın.” 

Bir diğeri de şöyle demiştir: 

“Sen gönlünü iki cihandan arındırmağa çalış; Ruh-ül-Kudüs cemâlini müşahedeye koşar.”

Meşâyihten birisine sordular: 

– Allah’a yol bulmak nicedir, yakın mı, uzak mı? 

– îki adımdır, buyurdu. 

– Nasıl iki adım? diye tekrar sordular: 

– Bir adım atar, dünyayı ve dünya isteklerini bırakırsın. Bir adım daha atarsın, âhireti ve âhiret isteklerini bırakırsın. Böylece, iki adımda Hak Teâlâ hazretlerine vasıl olursun, buyurdular. 

Dünyayı ve dünya isteklerini bırakmak, tecrid-i zahiridir. 

Âhireti ve âhiret isteklerini bırakmak tecrid-i bâtınidir. 

Ey aziz. 

Tecridin ve tefridin ne demek olduğunu da öğrendin. Şeyh huzurunda tecrit olduktan ve neyin var, neyin yoksa şeyhine sunduktan sonra, sakın minnet eyleme!.. Eğer, İbrahim Edhem gibi hazinelerini boşaltsan, ülkeni ve sultanlığını terk etsen, bu yolda terk ettiklerin sakın aklına gelmesin. Şunu düşün ki, Hak yolunda verdiğin şeyler, senin değildir. Allah verdi, yine Allah yoluna terk ettin. Eğer, terk etmeseydin mirasçılarına bırakıp giderdin. Mirasçıların bölüşürler, sen de hesabını ve azabını görürdün. Sağlığında iken verdinse, yarın karşılığını alacaksın. Sonra, neye tâlip olduğunu da iyi düşün. Verdiğin nedir, istediğin nedir? Fâniyi verdin, bakiyi aldın. 

Ey kardeş: 

Yukarıda sana gerçeklerin hikâyesini anlatmıştım. Şimdi de Hak yoluna gelen, sonra nefs oyununa düşüp dönenlerden birisinin de hikâyesini anlatayım ki, sen de işini ona göre tutuver. Verdiğini, minnet edip aklına bile getirme! Zira, minnetle veriş bâtıldır.

Nitekim, Şeyh Sâfi rahmetullahi aleyhi buyurmuştur ki:

Minnet beklenen ekmeğin olur mu hiç değeri? 

Taş üstüne tohum eken eli böğründe kalır; 

Minnet lokmaları ateş gibi yakar ciğeri, 

Şeyh, o yana bu yana baktı ve yine sahibine geri vererek: 

– Ey derviş! Git, bunu elinle sat, parasını bize getir, buyurdu. 

O kişi, bu mücevheri pazarda yüz bin akçeye sattı ve parayı götürüp şeyhe teslim etti. Kendisine bir hizmet gösterildi, derviş bu hizmetiyle meşgul olmağa başladı. 

Aradan bir iki yıl zaman geçti. Fakat, derviş bulunduğu makamın hürmetini bilmediğinden ve şeyhin kadrini anlayamadığından, Hak Teâlâ onun gönlünden müritlik nurunu aldı. 

Bundan sonra, o dervişin gönlüne yine dünya kaygıdan düşmeğe başladı. Diğer dervişlerle konuşurken:

– Bizim halimiz neye varacak? diye dert yandı,  Ne var? diye sordular. 

Ne olsun? diye içini döktü. Şurada ırgat gibi çalışıyoruz, yediğimiz arpa ekmeği, arpa bulamacı, giydiğimiz eski bir aba. Buraya geldiğim zaman, şeyhe yüz bin akçe teslim ettim. Bir lokmasını bize yedirmedi. Sırtımıza bir yeni aba bile almadı. Eskilerimize bitler üşüştü, bağrımızı delik deşik etti. Ben, buna tahammül edemeyeceğim. Bu kanaat ve bu yavanlık daha ne kadar sürecek? Şeyhe anlatsanız da bana birkaç akçe verse, sermaye edinsem ve nefsimi birkaç gün dinlendirsem. Yoksa, bu yavanlığa dayanamaz, sonunda helâk olur, giderim. 

Dervişler kendisine: 

– Behey miskin, seni şeytan aldatmış. Aklını karıştırmış, seni dışarı çekip kendi cemaatine katmak istiyor. Sakın, bu söylediklerini Şeyh duymasın. Git, gusül et, yeniden tövbeye gel, olur ki şeytan senden bu kuruntuları keser. Sana bu gibi sözler söylemek ayıptır. Bizler, bu yolun mahcup ve garip miskinleriyiz. Bir sultanın eşiğine kendimizi bıraktık. O bize yarayanı bizden iyi bilir ve gereği ne ise yapar. Böyle sözleri sakın bir daha söyleme, müridlikten düşersin. Mürit olan kişi, teslim olmak ve susup bir kenarda oturmalıdır. Şeyhe, şöyle böyle demek olmaz, dedilerse de berikinin kulağına girmedi. 

Bir müddet sonra, şeyh kendisini çağırdı ve sordu: 

– Getirdiğin parayı istiyormuşsun, doğru mu? 

– Aman sultanım, birkaç akçe lütfeyle, nefsim mücahedeye doyamadı. 

– Al sana bir akçe, git bana şu kâğıda yazdığım eczaları al gel, dedi ve eline bir kâğıtla bir akçe verdi. 

Derviş pazara gitti ve şeyhin istediği eczaları alıp geldi. 

Şeyh: 

– Şimdi bana bir havan getir ve bu eczaları içine dök, buyurdu. 

Derviş, emredileni yaptı. Eczaları havana koydu, dövdü ye şeyhe sundu. Şeyh, bunları avucuna aldı, dört yuvarlak haline getirdi. Her yuvarlak, o dervişin getirdiği mücevher büyüklüğünde idi. Sonra bunları, mübarek ağzına koydu, sağa sola çevirdikten sonra çevirdi ve çıkarıp dervişe verdi. Dört yuvarlak da birer mücevher olmuştu. Şeyh: 

– Git bu mücevherlerden birisini pazarda sat, diğerleri dursun! emrini verdi. Derviş, mücevherlerden birisini pazara götürdü ve yüz bin akçeye sattı ve parayı şeyhe takdim etti. 

Şeyh, parayı almadı ve: 

– İşte, verdiğin parayı aldın. Kalan bu üç taşı, yine havana koy ve döv. Bundan sonra seni Allaha ısmarladım, buyurdu. Derviş, taşları havana koydu, dövdü ve şeyhe sundu. 

Şeyh de bunları bir üfürüşte yok etti, toz halinde havaya karıştı. 

Olup bitenleri hayret ve dehşetle seyreden dervişe, şeyh şöyle buyurdu: 

– İşte gözünle gördün ki, dervişler bir akçeden dört yüz bin akçe kâr ederlermiş. Şeyhlerin, Hak yolunda yürümek isteyen müritlerin ve muhiplerin verdiklerine muhtaç olmadıklarını öğrenebildin mi? Onların, bu yolda yüklerini hafifletmek için aldıklarını fark edebildin mi? Ey derviş, işte paracıklarını aldın, artık karşımda durma! Senin, bütün çalışmaların, Hak katında bâtıldır. Zira, verdiğin sadakayı bize eziyet ve minnet ederek kendin iptal eyledin. Oysa, Allahu Teâlâ sadakalarınızı minnet ve eziyet ederek iptal etmeyiniz buyurmuştur. Bunun için, artık sana şeyh eşiğinde durmak olmaz. 

Derviş, her ne kadar ağladı ve sızladı ise de kabul olunmadı ve yüz bin akçesini alarak çekildi, gitti. Avama karışıp, yine avamdan birisi oldu ve yalancılığı o zamandan bu zamana kitaplarda yazılır ve dillerde söylenir oldu. Yalancılar, yalancılarla ve gerçekler de gerçeklerle haşrolunacaklardır. Hak Teâlâ buyurmuştur ki:

Şu hâlde, bir kişi cehdetmeli ve gerçeklerden olmalıdır. Gerçekler, iki cihana da yararlanacaklardır.  Yarın, iki yol olacaktır. Yalancılarla, gerçekler seçilecek, yalancılar cehenneme ve gerçekler cennete gidecekler dir. Nitekim, Hak Teâlâ buyurur:

O yolun eseri, burada da aşikâr görünür. Dünya ehli ile, âhiret ehli şevklerinden seçilir. Nitekim, azizler demişlerdir ki:

Bil âşıkı sözünden, gitmez nemi gözünden;

Gözü yaşı yüzünden, seylân olur hemişe. 

Aşk erinin nişanı, bilmek dilersen anı; 

Ona bu mülk-ü fâni, zindan olur hemişe. 

Ey kardeş. 

İradet dedikleri, tâlibin şeyhten nasip almak için cezbesidir. Görmez misin ki, her kimin iradeti tamamsa, şeyhinden nasibini cezbedip almıştır. Gördün ya, kızgın fırına giren dervişi, ateş yakmadı ve şeyhten nasibini aldı. Yedi yıl, şeyhinin himmetini onun evinin kapısında bekleyerek alan dervişin halinden de ibret almadın mı? Bu gerçekler, şeyhten nasiplerini, iradet kuvvetiyle alırlar, ki hikâyelerini ve hallerini yukarıda sana anlattım. Şeyhine iradet getiren tâlip, artık şeyhine muhalefet etmez. Dünyasını verir, asla minnet etmez. Şeyhinin vaadine inanır, hiç kuşkuya düşmez. Zira, ikrar olan gönülde, asla kuşku olmaz. 

Nuh peygamber aleyhisselâm, Hak emriyle gemisini yaparken bir kısım kâfirler sorarlar:

– Bu nedir? 

– Gemidir. 

– Ne olacak bu 

– Yarın burası bir derya olacak ve bu gemi o deryada yüzecek. 

Kâfirler, Nuh aleyhisselâmın bu sözlerine gülüşürler ve onunla alay ederek eğlenirlerdi. 

Oysa, müminler gelir ve sorarlardı: 

– Bu nedir? 

– Gemidir. 

– Ne olacak bu gemi? 

– Yarın burası derya olacak ve bu gemi o deryada yüzecek. Bana inanıp bu gemiye binenler, kurtulacaklar. İnanmayarak, binmeyenler ise hep helâk olacaklar. 

Mü'minler, Nuh aleyhisselâmın bu sözlerine inanır ve onunla bu gemiye binmek için ahdederlerdi. 

Günlerden bir gün, bir kadın geldi ve sordu: 

– Yâ Nuh! Bu dağ başında bu gemiyi ne yapacaksın? 

Bu, hiç burada yürüyebilir mi? 

– Ey hatun, yakında tufan olacak, buraları hep su dolacak. Bana uyanlar bu gemiye binip kurtulacak, dışarıda kalanların hepsi helâk olacak. 

– Yâ Nuh! Kerem eyle beni de sana inananlarla birlikte gemiye al, sakın unutma! 

– Sen git, işinle gücünle meşgul ol. Tufan olmadan ben sana haber veririm. 

Gerçekten tufan oldu, etrafı sular bastı, insan ve hayvan gemiye doluştular. Bu kalabalık arasında, Nuh aleyhisselâm o kadını unuttu. Tufan öyle oldu ki, yeryüzü tamamen su doldu. Yüce dağlar başında bile, kırk arşın su vardı. Yeryüzünde kâfirlerden hiç kimse kalmadı, hepsi öldüler. Yalnız, o gemiye binenler kurtuldular. 

Nitekim, Hak Teâlâ Kur'an-ı kerimde buyurur: 

Hak Teâlâ, zamanla suyu azalttı. Gemi bir yerde durdu. Bunun hikâyesi uzundur ama biz maksudu söyleyelim. Âlem, yine eskisi gibi oldu. Gemidekiler, karaya çıkarak herkes bir yere çekildi. Nuh aleyhisselâm da bir yerde barındı. Bir gün baktılar ki, Nuh aleyhisselâma kendisini unutmamasını niyaz eden kadıncağız, asasına dayanarak çıkageldi. Nuh aleyhisselâmın önünde durdu," herkes hayretler içinde kaldı ve sordular: 

– Yâ Nuh! Tufan olmadı mı? 

Nuh aleyhisselâm da kadına sordu: 

– Ey hatun, tufan oldu ve geçti. Sen nerelerdeydin? 

Kadın şöyle cevap verdi: 

– Ben tufanı görmedim. Evimde oturmuş, senden bir haber gelmesini bekliyordum. Baktım, bir haber çıkmadı, kalktım kendim geldim, dedi. 

Nuh aleyhisselâm, bu kadıncağıza haber vermeyi unutmuştu amma, âlemlerin Rabbi unutmamıştı. Hazır, nazır ve hafız olan Hak Teâlâ, o kadını muhafaza buyurmuş ve ona tufanı bile göstermemişti. 

Ey can: 

Hak Teâlâ’nın dostlarının gayreti, yine kendilerine ve kendi üzerlerinedir. Nebilerin ve velilerin gayreti üzerinedir. Onların vekili bizzat Hazreti Allah’tır. Onların vaatlerine inanmak gerekir. Hatta, o vaatleri lâtife şeklinde olsa bile, inanmalıdır. 

Beş şartla ki, temiz niyet, gerçeklik, tövbe, teslim ve tecridi yerine getirerek bir şeyhe iradet getiren müridin vazifesi, şeyhin huzurunu bilmek ve her ne hizmet verirse yerine getirmektir. Müride, edep gerektir. Zira, edepsizlik iradeti bozar, iradetsizlik müritliği bozar. Şeyhten nasip almak isteyen mürit, edebe son derece riayet etmek mecburiyetindedir. 

Nitekim, Mevlânâ Celâlüddin-i Rûmi rahmetullahi aleyh, Mesnevisinde buyurmuştur ki: 

“Hakkın bize edep ihsan etmesini isteyelim. Zira, terbiyesi ve edebi noksan olan onun lûtuflarına lâyık değildir.” 

Demişlerdir ki; iradet, edep ve müritlik bir merdivendir. Kim, edepsizlik ederse, merdivenden düşer. İradet merdiveninden düşen- Ne'ûzü billahi Teâlâ- cehenneme kadar gider. 

Bilmiş ol ki, meşâyih huzurunda durup hizmet etmenin birçok adabı vardır. Gerekli olanlardan birkaçını sayayım: 

Bu adabın birincisi, şeyhlerin karşısında çok oturmamak ve çok söylememektir. Haddinden fazla hürmet etmelidir ki, şeyhlerin izzeti, Hak izzeti gibidir. Onun için, onların huzurunda çok oturmak ve çok söylemek câiz değildir. Ansızın bir küstahlıkta bulunur ve gönlünü incitirse, merdut olur. 

İsteriz Hak ede tevfik-i edeb, 

Bi-edep olmaya sezây-ı lûtf-u Rab.