Namazdaki oturuşlarda (tahiyyatta) şehâdet parmağı kaldırılmamalıdır.

Tahiyyattan sonra işaret parmağı ile işaret etmeye izin veren hadis-i şerifler cidden çoktur. Hanefî Mezhebi üzerine yazılan bazı fıkıh kitaplarında da, câiz olduğu hususunda bazı rivâyetler gelmiştir. Ancak eğer Hanefi kitapları, dikkatli bir şekilde incelenirse, işaretin câiz olduğunu gösteren rivâyetlerin, mezhebin temelini oluşturan ana metinlerden olmadığı görülecektir.

Ulemâdan, işaret edilir diyen de işaret edilmez diyen de vardır. Ulemâ, farklı rivâyetlere dayanarak; haram, sünnet, müstehab ve mekruh olduğu doğrultusunda fetvâlar da ortaya koymuşlardır.

Ancak muteber rivayetlerde, işaret etmenin haram olduğu anlatılmıştır. Mekruh olduğu yönünde fetva verip yasaklayanlar da vardır.

Bizim gibi taklid ehlinin, birçok müctehid ulemânın fetvâsıyla haram kılınmış veya mekruh görülmüş ya da yasaklanmış bir işi hadis-i şeriflere tâbi olarak işlemesi caiz değildir.

Hanefî mezhebine mensub olup da parmağıyla işaret edenlerin durumu, şu iki şeyden hali değildir: Ya bu müctehid ulemânın, işaretin câizliği konusundaki hadisleri bilmediğini ya da bildikleri halde bu hadislerin gereğince amel etmediklerini düşünmektedirler. Böylece o büyüklerin, hadis-i şeriflere uymayarak, kendi görüşlerine göre haram veya mekruh hükmü verdiklerini zannetmektedirler.

Anlatılan her iki görüş de (bu ulemânın konuyla ilgili hadis-i şerifleri bilmedikleri veya bildikleri halde uymadıkları şeklindeki görüşler) bozuk olup ancak sefih ve inatçıların ileri sürebileceği bir şeydir.

Bizim o büyüklere hüsn-ü zannımız vardır. Eğer onlar, bu konuda bir delil bulmamış olsaydı, haram veya mekruh olduğuna dair, bir hüküm vermezlerdi.

Onlar, işaret etmenin sünnet olması ve müstehab olması durumlarını anlattıktan sonra, dediler ki:

– Anlatılan mânâlar, bunlardır. Doğru olan ise işaretin haram olduğudur.

Böylece anlaşılıyor ki, işaret etmenin sünnet veya müstehab olması, bu büyükler katında sıhhat derecesine ulaşmamıştır. Daha ziyâde, bunun tersi sıhhat bulmuştur.

Hanefî ulemâsı, işâret için bildirilen hadîs-i şerîflerin fazlalığını ve farklı farklı olduğunu görünce, namaz hakkındaki kesin ve açık emirlere uymayan ilâveleri yapmamışlardır. Çün ki namazda, icmâ ile belirlenen ve gerekli görülen esas; namazın sükûnet ve huşû üzerine kurulmuş olduğudur.

Burada şöyle bir soru sorulabilir:

Hanefi ulemâsı, işaretin câiz olduğu doğrultusunda da fetva vermişlerdir. Buna göre, birbirine zıt fetvalar gereğince amel etmek câizdir.

Bunun cevabı şudur:

Câiz olan ile olmayan ve haram ile helâl arasında çelişkili bir durum meydana gelince, câiz olmayan yanı ve haram olan tarafı tercih edilip ona göre amel etmek gerekir. Mesela, bir konuda hem helâl ve hem de haram hükmü varsa, haram hükmüne riâyet edilerek o iş terk edilir. (Câizdir ve câiz değildir hükümleri varsa, "câiz değildir" hükmüne uyulur.)

Ayrıca namazda parmakların, mümkün mertebe kıble tarafına çevrilmesi sünnettir. Nitekim Resulûllah (s.a.v) Efendimiz, namaz kılan bir sahabe için şöyle buyurmuştur:

– «Gücü yettiği kadar, azasını kıbleye çevirsin.»