Niyâzi Mısrî Divânı


	Niyâzi Mısrî Divânı (Kimdir?)
	UYAN GÖZÜN AÇ Uyan gözün aç durma yalvar güzel Allah'a Yolundan izin ayırma yalvar güzel Allah'a Her geceyi kaaim ol her gündüzü saim ol Hem zikr ile daim ol yalvar güzel Allah'a Bir gün bu gözün görmez hem kulağın işitmez Bu fırsat ele girmez yalvar güzel Allah'a Aslığı ganimet bil her saati nimet bil Gizlice ibadet kıl yalvar güzel Allah'a Ömrünü hiçe sayma kendini oda yakma Her şam u seher yatma yalvar güzel Allah'a Hey nice yatırsun dur olma bu safadan dur Bahr-ı keremi boldur yalvar güzel Allah'a Her vakt-i seherde bir lûtfu gelir Allah'ın Ol vakt uyanır kalbin yalvar güzel Allah'a Allah'ın adın yâd et, can ile dili şâd et Bülbül gibi feryat et yalvar güzel Allah'a Gel imdi Niyaziyle Allah'a niyaz eyle Hacatı dıraz eyle yalvar güzel Allah'a Osmanlıca HÜDA DAVET EDER Hüda davet eder elhamdülillah Bu can dosta gider elhamdülillah Hakikat Şehrine çün rihlet oldu Gönül durmaz uyar elhamdülillah Duyaldan can ü dil vaslı habibi Hem okur hem yazar elhamdülillah Yakın geldi tulua Şems-i ruhum Bugün kevnim doğar elhamdülillah İlim dedikleridir halveti yar Kamu ağyar gider elhamdülillah Şehadet mansıbıdır ali mansıb Bize veriliser elhamdülillah Görüde mani yüzünden cemali Bozuldu hep suver elhamdülillah Biliştik bunda hem ihsanlar etti Nasibimiz kadar elhamdülillah Ne gam giderse dünyadan Niyazi Visaline erer elhamdülillah Osmanlıca VAİZ Bugün bir meclise vardım oturmuş pend ider vaiz Okur açmış kitabını bu halkı ağlatır vaiz İki bölmüş cihan halkın birini cennete salmış Eliyle kürsüden biri tamuya sarkıtır vaiz Çıkar ağzından ateşler yakar şeytan-ı melunu Sanırsın yedi tamunun azabı kendidir vaiz Tamuya şöyle doldurmuş içinde yok duracak yer Ana yerleştirir halka acep hizmettedir vaiz Yaraşır va'z ana hakkı ki yanar yakılır her dem Niyazi'nin hemen ancak cihanda adıdır vaiz Osmanlıca ALLAH HU DİYEN Tende canım canda cananımdır Allah Hu diyen Dilde sırrım serde sübhanımdır Allah Hu diyen Dest-i kudretle yazılmış yüzüne ayât-ı Hakk Gönlümün tahtında sultanımdır Allah Hu diyen Cümle a'zâdan gelir zikr-i ene'l Hakk nâ'rası Cism içinde zâr-ı efgânımdır Allah Hu diyen Giceler ta subh olunca inletir bu dert beni Derdimin içinde dermanımdır Allah Hu diyen Yere göğe sığmayan bir müminin kalbindedir Katremin içinde ummanımdır Allah Hu diyen Kisve-i tenden muarra seyreder bu gönlümü Çarh uran abdal-ı üryanımdır Allah Hu diyen Her kişide kendiden akreb olan dost zâtıdır Ey Niyazi dilde mihmânımdır Allah Hu diyen Osmanlıca BAHR İÇİNDE KATREYİM Bahr içinde katreyim bahr oldu hayran bana Ferş içinde zerreyim arş oldu seyran bana Dost göründü çun ayan kalmadı bir şey nihan Tufan olursa cihan bir katre tufan bana Surette ne'm var benim sirettedir madenim Kopsa kıyamet bugün gelmez perişan bana Kaf-ı dil ankasıyım sırrın aşinasıyım Endişelen hasıyım ad oldu insan bana Niyazi'nin dilinden Yunus'durur söyleyen Herkese çun can gerek Yunus durur can bana Osmanlıca YA RESULALLAH Zuhur-ı kainatın madenisin ya Resulallah Rumuz-ı küntü kenz'in mahzenisin ya Resulallah Beşer denen bu alem ki senin suretle şahsındır Hakikatte hüviyette değilsin ya Resulallah Vücudun cümle mevcudatı nice cami' olduysa Dahi ilmin muhit oldu kamusun ya Resulallah Dehanın menba-ı esrar ilm-i min ledünnidir Hakayık ilminin sen mahremisin ya Resulallah Ne kim geldi cihana hem dahi her kim gelisedir İçinde cümlenin ser-askerisin ya Resulallah Cihan bağında insan bir şecerdir gayriler yaprak Nebiler meyvedir sen zübdesisin ya Resulallah Şefaat kılmasan varlık Niyazi'yi yoğ ederdi Vücudun zahmının sen merhemisin ya Resulallah Osmanlıca DERVİŞ OLAN Derviş olan aşık gerek yolunda hem sadık gerek Bağrı anın yanık gerek can gözleri açık gerek Alçaktan alçak yürüye toprak içinde çürüye Aşk ateşinde eriye altın gibi sızmak gerek Zikr-i Hakka meşgul ola, yana yana ta kül ola Her kim diler makbul ola tevhide boyanmak gerek Eyven kişi yol alamaz maksudunu tez bulamaz Yoğ olmayan var olamaz varını dağıtmak gerek Dervişlerin en alçağı buğday içinde burçağı Bu Mısri gibi balçığı her bir ayak basmak gerek Osmanlıca BULAN ÖZÜNÜ Bulan özünü gören yüzünü Bir yüzü dahi görmek dilemez Vuslatta olan hayrette kalan Aklın diremez kendin bulamaz Her şam u seher odlara yanar Her benzi solar ağlar gülemez Aşık olagör sadık olagör Cehd eylemeyen menzil alamaz Meftun olalı mecnun olalı Bu Mısri dahi akla gelemez Osmanlıca SENDE BUL İster isen bulasın cananı sen Gayre bakma sende iste sende bul Kendi mir'atında gözle anı sen Gayre bakma sende iste sende bul Her sıfat kim sende var izle anı Gör ne sırdan feyz alır gözle anı İrişince zatına özle anı Gayre bakma sende iste sende bul Kenz-i mahfi âşikâr hep sendedir Yaz u kış, leyl ü nehâr hep sendedir İki âlemde ne var hep sendedir Gayre bakma sende iste sende bul Men-aref sırrına ir ko gafleti Gör ne remz eyler bu insan sureti Haşr ü neşr ile tamu'yu cenneti Gayre bakma sende iste sende bul Haşr-i suri halin inkar eyleme Gülşen iken yerini hor eyleme Enfüsü afakı bil âr eyleme Gayre bakma sende iste sende bul Zat-ı Hakkı anla zatındır senin Hem sıfatı hep sıfatındır senin Sen seni bilmek necâtındır senin Gayre bakma sende iste sende bul Sureti terk eyle mâna bulagör Ko sıfat-ı bahr-i zâta dala gör Ey Niyazi şark u garba dola gör Gayre bakma sende iste sende bul Osmanlıca ARZULARSIN Nadanı terk etmeden, yaranı arzularsın Hayvanı sen geçmeden insanı arzularsın Men arefe nefsehu kad arefe rabbehu Nefsini sen bilmeden Sübhan'ı arzularsın Sen bu evin kapusun henüz bulup açmadan İçindeki kenz-i bîpayan'ı arzularsın Taşra üfürmek ile yalınlanır mı ocak Yönün Hakk'a dönmeden ihsanı arzularsın Dağlar gibi kuşatmış benlik günahı seni Günahını bilmeden gufranı arzularsın Sen şarabı içmeden serhoş-u mest olmadan Nicesi Hak emrine fermanı arzularsın Cevzin yeşil kabuğunu yemekle tad bulunmaz Zahir ile ey fakih Kur'an-ı arzularsın Gurbetliğe düşmeden mihnete sataşmadan Kebap olup pişmeden büryanı arzularsın Yabandasın evin yok bir yanmış ocağın yok Issız dağın başında mihmanı arzularsın Ben bağ ile bostanı gezdim hıyar bulmadım Sen söğüt ağacından rumman'ı arzularsın Başsız kabak gibi bir tekerleme söz ile Yunus'leyin Niyazi irfanı arzularsın Osmanlıca AŞKA DÜŞ Zühdünü ko, aşka düş ehl-i cenan etsin seni Pîr-i aşka kulluk et canane can etsin seni Bir zeman bülbül gibi efgânın ağdır göklere Şol kadar kıl naleyi kim gülistan etsin seni Ar u namusun bırak, şöhret kabasından soyun Giy melamet hırkasın kim ol nihan etsin seni Yüzünü yerler gibi ayaklar altında ko kim Hak teala başlar üzre asüman etsin seni Verme rahat nefsine daim gaza-yı ekber et Ka'be-yi dil fetholup darül-eman etsin seni Gel Niyazi'nin elinden bir kadeh nuş eyle kim Mahvedip nam u nişanın bî-nişan etsin seni Osmanlıca VARİDAT Can kuşunun her zeman ezkârıdır Varidat Akl u hayalin heman efkarıdır Varidat İşidicek adını duydu canım tadını Bildim ki ariflerin esrarıdır Varidat Sıdkile gönlün sever görmeye canım iver Anın içün kim Hakk'ın emvarıdır Varidat Ol dürr-i yekdane'nin kadri bilinmez anın Bu dil-i viyrane'nin mi'marıdır Varidat Gerçi kütüb çok yazar İlm-i Ledün'den haber Cümlesi bir bağçedir ezkarıdır Varidat İlm-i Füsus'la tamu odları söner kamu Anın yerinde biten gülzarıdır Varidat Muhyeddin ü Bedrettin etdiler ihyay-ı din Derya Niyazi "Füsus" enkarıdır "Varidat" Osmanlıca DOST Bakıp cemal-i yare çağırırım dost dost Dil oldu pare pare çağırırım dost dost Aşkın ile dolmuşum zühdümü yanılmışım Mest-i müdam olmuşum çağırırım dost dost Mescid ü meyhanede, hanede viyranede Ka'be'de büthanede çağırırım dost dost Sular gibi çağ çağ dolaşırım dağ dağ Hayran bana sol u sağ çağırırım dost dost Geldim cihane garib, oldum güle andelib Herdem ciğerler delip çağırırım dost dost Dünya gamından geçip, yokluğa kanat açıp Aşk ile daim uçup çağırırım dost dost Aradığım candadır, canda ve hem tendedir Bilir iken bendedir çağırırım dost dost Gah düşerim mutlak'a, gah asl u geh mülhak'a Bakıp kamudan Hakk'a çağırırım dost dost Dolunmaz ol hal ü had min-el ezel ta ebed Unulmaz asla bu derd çağırırım dost dost Hep görünen dost yüzü andan ayırmam gözü Gitmez dilimden sözü çağırırım dost dost Derya olunca nefes parelenince kafes Ta kesilince bu ses çağırırım dost dost Ne yerdeyim ne gökde, ne ölüyüm ne zinde Her yerde her zamanda çağırırım dost dost Geldim o dost ilinden koka koka gülünden Niyazi'nin dilinden çağırırım dost dost Osmanlıca ANLAR BİZİ Zat-ı Hakk'da mahrem-i irfan olan anlar bizi İlm-i sır'da bahr-i bî-payan olan anlar bizi Bu fena gülzarına talib olanlar anlamaz Vech-i baki hüsnüne hayran olan anlar bizi Dünye vü ukba'yı tamir eylemekten geçmişiz Her taraftan yıkılıp viyran olan anlar bizi Biz şol Abdal'ız bırakdık eğnimizden şalımız Varlığından soyunup üryan olan anlar bizi Kahr u lütfu şey'-i vahid bilmeyen çekdi azab Ol azabdan kurtulup sultan olan anlar bizi Zahid'a ayık dururken anlamazsın sen bizi Cür'a-yı safi içip mestan olan anlar bizi Arifin her bir sözünü duymağa insan gerek Bu cihanda sanmanız hayvan olan anlar bizi Ey Niyazi katremiz deryaye saldık biz bu gün Katre nice anlasın umman olan anlar bizi Halkı koyup LÂMEKAN ilinde menzil tutalı Mısri'ya şol canlara canan olan anlar bizi Osmanlıca YAĞMA Sevdim seni hep varım yağmadır alan alsın Gördüm seni efkarım yağmadır alan alsın Aldın çü beni benden geçdim bu can u tenden Aklım dahi her varım yağmadır alan alsın Ben varlığımı atdım dost varlığına yetdim Her uslu'ya bazarım yağmadır alan alsın Geçdim ben ad u san'dan çıkdım ben o dükkândan Hep ırz ile vekarım yağmadır alan alsın Geldi dile dildarım buldum gül ü gülzârım Şimdengeru hep varım yağmadır alan alsın Sen gaib ü hazırsın her halime nazırsın Ahval ile etvarım yağmadır alan alsın Çün buldu gönül yarim terk eyledim ağyarim Iyman ile zünnarım yağmadır alan alsın Mısri'ye vücub imkan bir oldu kamu a'yan Taat ile ezkarım yağmadır alan alsın Osmanlıca KESRET - VAHDET Oldum çü mahv-ı mahz-ı zat, buldum vücudumdan necat Ben içmişim ab-ı hayat, ermez bana herkiz memat Ben dost yolunda varımı terk eyledim önden sonra Küfrile iymandan geçüp a'yanda bulmuşam sebat Her kande baksam görünür gözlerime sırr-ı ezel Her şey ulaşıp aslına çıktı aradan kainat Dost ile ben dost olalı, zevkiyle işret bulalı Zayf-ı mükerremdir bu can hep yediğim kand ü nebat Halvet'den ettim rıhleti, kesretde buldum vahdet'i Bazar'da düzdüm halveti, ruz u şeb'im iyd ü berat Gördüm bu alemler kamu benim vücudumla dolu Bir olmuş "Uçmağ" u "Tamu", cümle bana olmuş sıfat Her ne yana kim eğilem, ol yana her şey eğilir Olmuş Niyazi hep senin sayelerin sitti cihat Osmanlıca GÖNLÜM SANA Çün sana gönlüm mübtela düştü Derd ü gam bana aşina düştü Zühd ü takva'ya yar idim evvel Aşk ile benden hep cüda düştü Vaiz eydür gel aşkı terk eyle Bendeyim sabrım bî-vefa düştü Nice terk etsin aşkı şol aşık Ana karşı sen mehlika düştü Vechini görsem dağılır aklım Zülfün ana çün mukteda düştü Kim seni buldu, kendi yok oldu Vaslına ey dost can baha düştü Aşka uşşakın davet etmişsin Can kulağına ol seda düştü Bu Niyazi'nin hiç vücudunda Zerre komadı hep yaka düştü Osmanlıca GARİB BÜLBÜL Ey garib bülbül diyarın kandedir Bir haber ver gül-izârın kandedir Sen bu yolda kimseye yar olmadın Var senin elbette yarin kandedir Arttı günden güne feryadın senin Ah u efgân oldu mu'tadın senin Aşk içinde kimdir üstadın senin Bu senin sabru kararın kandedir Bir enisin yok acep hayrettesin Rahatı terk eyledin mihnetdesin Gice gündüz bilmeyip hayretdesin Ya senin leyl ü neharın kandedir Ne göründü güle karşı gözüne Ne büründü baktığınca özüne Kimse mahrem olmadı hiç razına Bilmediler şehsuvar'ın kandedir Gökte uçarken seni indirdiler Çâr anâsır bendlerine urdular Nûr iken adın Niyazi verdiler Şol ezelki i'tibarın kandedir Osmanlıca ŞEYDA BÜLBÜL Ey bülbül-i şeyda yine efgane mi geldin Azm-i gül edip zar ile giryane mi geldin Pervane gibi ateşe daim can atarsın Evvelde bu aşk oduna sen yane mi geldin Yağmur gibi yağarsa bela sen baş açarsın Can veremeye dost yoluna kurbane mi geldin Her şey çalışır bir sıfatı eyleye ma'mur Sen cümle sıfat ilini viyrane mi geldin Vech-i Ehadiyyet ki şu eşyada görünmüş Bu kesrete ancak anı seyrane mi geldin Bir kimse senin olmadı hiç raz'ına mahrem Bilmem bu cihan içine yekdane mi geldin Bu haste Niyazi'ye şifa remzin edersin Derde düşen derdine dermane mi geldin Osmanlıca GÜL - BÜLBÜL Gül müdür, bülbül müdür şol zar u efgan eyleyen? Ten midir, ya dil midir, hem Arş'ı seyran eyleyen? Nar u bad u ab u hak'in gel haber ver aslını Kim bunların her birini emre ferman eyleyen? Ateşin germiyyetinin sırrını duygur bize Ki hılaf üzre anı kimdir gülistan eyleyen? Yelde kimdir geh nesim ü geh saba zevkin veren Gahi hışmiyle nice büldan'ı viyran eyleyen? Kimdir anı, bana göster, şol sularda durmayup Ruz u şeb yüz üstüne aşkile cevlan eyleyen? Hak ne ma'dendir, biter andan maadin, geh nebat Kim dir anı gahi hayvan, gahi insan eyleyen? Ay u gün, yıldızları kim döndürür, ver gil haber Hem ne sır için dönerler, bunca devran eyleyen? Bade birdir, saki bir, meclisdeki yaran da bir Badenin keyfiyyetini kim dir elvan eyleyen? Kiminin mescidde boynun eğdirip, âbid eden Kimini meyhanede, serhoş u sekran eyleyen? Zahid'in benzin sarartıp, ağlatan kim, hem nedir Kafirin küfrü, dahi fasık'da isyan eyleyen? Halkdan ayırmış yüzünü, pünhana çekmiş özünü Ne arar kendini halkdan böyle pünhan eyleyen? Görse mecnunu gönül, bî-ihtiyar mail olur Liyk görmez ol yüzü kesretde tuğyan eyleyen Ehl-i derd uşşakı kimdir zar u giryan eyleyen? Kim bu sırdan kimini mahrum edüp cahil eyleyen? Vahdet ehli cümlede bir yüzü seyran ettiler Kimini mahrem edinip, ehl-i irfan eyleyen? Ey Niyazi kim vücudun terkederse ol dürür Cümle yüzler içre ol bir yüzü seyran eyleyen Osmanlıca İNSAN-I KÂMİL Hak yolunun rehberi nefesidir kamilin Dil tahtının serveri mefesidir kamilin Nefsini mat eyleyen, ref'i-memat eyleyen Nefh-i hayat eyleyen nefesidir kamilin İsteyu git ademi, ademde bul ademi Sırr-ı nefahtü demi nefesidir kamilin Sure-yi Necm'i oku anlagıl vahyi Hakk'ı Bilesin o mantıkı nefesidir kamilin Ruhül-Kudüs demini, ademde iste anı Ölmüş gönülün canı nefesidir kamilin Maye-yi zat denilen, fayz-i necat denilen Ab-ı hayat denilen nefesidir kamilin Diri kılan tenleri, zinde eden canları Kaldıran ölenleri nefesidir kamilin Mevtaya etse nefes, her yaneden gele ses Haşreden ey hakşinas nefesidir kamilin Niyazi'yi can eden zerresini kan eden Katresin umman eden bir demidir kamilin Osmanlıca EY TÂRİKAT ERLERİ Ey tarikat erleri, ey tarikat pirleri Bir nişan verin bana, ol bînişan kandedir? Kandedir dostun yolu, kande açılır gülü Dost bağçesi bülbülü, gül-i handan kandedir? Aradım bahr ü berr'i bulmadım ben bu sırrı Cism ü candan içeru gizli sultan kandedir? Bildim ki can tendedir, ten can ile zindedir Amma nidem bilmedim, cane canan kandedir? Niyazi'ye can olan, sırrında sultan olan Diyn ü hem iyman olan ol bîmekan kandedir? Osmanlıca CEVAP Ey gönül gel ağlama, zari zari inleme Pirden aldım haberi, o bînişan sendedir Sendedir dostun ili, sende açılır gülü Söyler bu can bülbülü, gül-i handan sendedir Gezme gel bahr ü berr'i, kendinde işte sırrı Cism ü cana hükmeden gizli sultan sendedir Anladınsa sen seni, bildinse can u teni Gayri ne var ey gönül, cane canan sendedir Ten tahtıdır bu canın, can tahtıdır cananın Ey Niyazi şübhesiz, ol bîmekan sendedir Osmanlıca EY ZAHİD Zâhida suret gözetme içeru gir can'e bak Vechi üzre gör ne yazmış Defter-i Rahman'e bak Mushaf-ı hüsnünde yazılmış "Hüvallah" ayeti Gel inanmazsan gir oku mekteb-i irfan'e bak Çeşmini gösterdiğince âşıkın canın alır Leblerin açdıkça cân nefheyleyen canan'e bak Zülfünün her bir telinde bağlı bin mecnunu gör Hattı'nın leylindeki yüz-bin meh-i tâban'a bak Ateş-i ruhsar ile yanmış kararmış çehresi Harf libasından muarra nokta-yi üryan'e bak Hep mülâzım kulluğunda bu cihanın şehleri Kapusunda padişahlar kul olan sultan'e bak Âlem anın hüsnünün şerhinde olmuş bir kitab Metnin istersen Niyazi suret-i insan'e bak Osmanlıca DERMAN ARARDIM Derman arardım derdime derdim bana derman imiş Burhan arardım aslıma aslım bana burhan imiş Sağ u solum gözler idim dost yüzünü görsem deyu Ben taşrada arar idim ol can içinde can imiş Öyle sanırdım ayriyem, dost gayridir ben gayriyem Benden görüp işideni bildim ki ol canan imiş Savm u salat u haccile sanma biter zahid işin İnsan-ı Kamil olmağa lazım olan irfan imiş Kanden gelir yolun senin ya kande varır menzilin Nerden gelip gittiğini anlamayan hayvan imiş Mürşid gerektir bildire Hakkı sana hakkel-yakin Mürşidi olmayanların bildikleri güman imiş Her mürşide dil verme kim yolunu sarpa oğratır Mürşidi kamil olanın gayet yolu asan imiş Anla heman bir söz dürür yokuş değildir düz dürür Alem kamu bir yüz dürür gören anı hayran imiş İşit Niyazi'nin sözün bir nesne örtmez Hak yüzün Hak'tan ayan bir nesne yok gözsüzlere pinhan imiş Osmanlıca AĞYAR KALMADI Ben sanurdum alem içre bana hiç yar kalmadı Ben beni terk eyledim bildim ki ağyar kalmadı Cümle eşyada göründüm har var gülzâr yok Hep gülistan oldu alem şimdi hiç har kalmadı Gice gündüz zar u efgan eyleyüp inlerdi dil Bilmezem noldu kesildi ah ile zar kalmadı Gitdi kesret geldi vahdet oldu halvet dost ile Hep Hak oldu cümle alem şehr ü bazar kalmadı Din, diyanet, adet ü şöhret kamu vardı yele Ey Niyazi noldu sende kayd-ı dindar kalmadı Osmanlıca CANDAN GEÇMEK Kim ki candan geçmez ise diyn bize yar olmasın Ar u ırz ile gelip aşıklara bar olmasın Gam yükün aşık olan daim çeke gelmişdürür Duymayan dost derdini aşka giriftar olmasın Derd uyutmaz, rahat etmez gice gündüz aşıkı Şol ki bülbüldür güle karşı nice zar olmasın Zevk-i taatle kimesne hal-i aşkı anlamaz Talib-i sadık ise belinde zünnar olmasın Remz-i Hak'ka mahrem olmak değmenin karı değil Kim dilerse aşk ile yar olsun ağyar olmasın Zerrece aşk oldu kimde olsa yakar varlığın Aşk odu ister ki Hak'dan gayrı hiç var olmasın Cümle efkarın hurufun cem'idüp tevhid ile Nokta-yı vahdet'de haşrol gayrı efkar olmasın Ey Niyazi hal-i aşkı herkese faş eyleme Sırr-ı Hak'dır ana bîgâne haberdar olmasın Osmanlıca SOR Rumuz-i enbiyayı vakıf-ı esrar olandan sor Enel-Hak sırrını candan geçüp ber-dar olandan sor Yürü var ehl-i tecrid'i alayık ehline sor Anı can u cihanı terkedüp deyyar olandan sor Gehi kahrın, gehi lütfun kemalin bilmek istersen Fena ender fena'da yok olup hem var olandan sor Dila bu Mantıkkuttayr'ı fesahat ehli anlamaz Bunu ancak ya Attar u yahut tayyar olandan sor Anadan doğma gözsüzler kemahi görmez eşyayı Niyazi vech-i dildarı Ulül-ebsar olandan sor Osmanlıca ÂŞK Ey gönül gel gayriden geç aşka eyle iktida Zümre-yi ehl-i hakikat anı kılmış mukteda Cümle mevdudat u ma'lumat'a aşk akdem dürür Ziyra aşkın evveline bulmadılar ibtida Hem dahi cümle fena buldukta aşk baki kalır Bu sebebden didiler kim aşka yoktur intiha Dilerem senden Hüda'ya eyle tefikın refik Bir nefes gönlüm senin aşkından etme-gel cüda Masiva-yı aşkının sevdasını gönlümden al Aşkını eyle iki alemde bana aşina Aşkile tamu'da olmak cennetidir aşıkın Liyk cennetde olursa tamu'dur aşksız ana Ey Niyazi mürşid istersen bu yolda aşka uy Enbiya vü evliya'ya aşk oluptur rehnüma Osmanlıca DİVÂNE Padişah'a aşkını humhane kıl Masiva'yı aşkına bîgane kıl Zikr ü fikrinle beni pür nur idüp Mest ü medhuş eyleyüp divane kıl Benliğimdir senden ayıran beni Varlığım şehrini yık virane kıl Mürg-i ruhum meylini kes gayrıdan Şol cemalin şem'ine pervane kıl Gönlümü mir'at-ı vech-i zat idüp Ol tecelli'le beni mestane kıl Cezbe-yi feyz'in şerabın doldurup Bu Niyazi bendeni meyhane kıl Osmanlıca MÂSİVA Dönmek ister gönlüm cümle sivadan Dönelüm aşıklar Mevla derdiyle Geçmek ister gönlüm mülk-i fenadan Dönelüm aşıklar Mevla derdiyle Derde düşen aşık nitsin cihanı Derd ehlinün daim yanmakta canı Döner arzulayı vasl-ı cananı Dönelüm aşıklar Mevla derdiyle Ay ü gün yıldızlar hem nuh felekler Arşun etrafında saf saf melekler Meydan-ı ışkunda cevlan iderler Dönelüm aşıklar Mevla derdiyle Ta'n eyleme zahid benüm halim Dahl eyleme hergiz bu devranum Dermanı dönmede buldum canuma Dönelüm aşıklar Mevla derdiyle Baş açup girdim ışk meydanına Mansur olurum ene'l-Hak darına Yanmakta Niyazi şevkun narına Dönelüm aşıklar Mevla derdiyle Osmanlıca YOL Ya Rab, bize ihsan it vuslat yolını göster Surette koma can it, uzlet yolını göster Eyledi heva garet, oldı işümüz adad Dergahın ulı gayet, kudret yolını göster Nefsümi hevadan kes, kalbümi riyadan kes Meylümi sivadan kes, halvet yolını göster Talim idüp esmayı, bildür bize eşyayı Duymağa "Ev edna" yı, hikmet yolını göster Candan sana talib kıl, her taate ragıb kıl Bir pire müsahib kıl, hidmet yolını göster Har içre biter gülzar, tan içre doğar envar Her şeyde tecellin var, ruyet yolını göster Şol kim ola vuslatta, halvet ola celvette Bu Mısri'ye kesrette, vahdet yolını göster Osmanlıca UMARIZ DERMAN Ey Kerim Allah ey Gani Sultan Dertliyüz Senden umarız derman Lûtfuna had yok ihsâna payan Dertliyüz Senden umarız derman Gerçi kullarda masiyyet çoktur Rahmetin Mevla dahi artukdur Gayriden bize hiç meded yoktur Dertliyüz senden umarız derman Gel dimezisen bîgünahkara Bir adem kadir mi yol vara Çare yok senden olmasa çare Dertliyüz Senden umarız derman Şuna kim bir heda geldi Feyz-i akdesten aşina geldi Bir cefasına bin safa geldi Dertliyüz Senden umarız derman Bu Niyazi çün zikrune düşdi Dün ü gün gönli fikrine düşdi Zatuna iren şükrüne düşdi Dertliyüz Senden umarız derman Osmanlıca GEL ALLAH'A DÖNELİM Hevaya yiter gönül, gel Allah'a dönelüm gel Siva ise yiter gönül, gel Allah'a dönelüm gel Nice bir sevelüm gayrı, nice bir olalım ayrı Analum vuslat-ı yarı, gel Allah'a dönelüm gel Bize Hak'dan gel olmadın, ecel kösi çalmadın Canun Azrail almadan, gel Allah'a dönelüm gel Özenmez misün ol yara, ki aldanmışsın ağyara Seni azdırmış emmare, gel Allah'a dönelüm gel Taleb kıl her seher gahı, yürekten eylegil ahı Sevenler buldı Allah'ı, gel Allah'a dönelüm gel Soralım gel bilenlere, külli boyun virenlere Visaline irenlere, gel Allah'a dönelüm gel Niyazi'ye olup haldaş, olursun gel yola yoldaş Döküp gözlerümüzden yaş, gel Allah'a dönelüm gel Osmanlıca İNLEMEK İnile ey dertli gönül inile Ehl-i derdün inliyecek çağıdur Gel tımar et yaranı sen ışk ile Yaralarun onulacak çağıdur Sen nedim idün evvel ol şah ile İmtihan içün gelüpsin bu ile Şol ki gafletle yatup itmez tareb Gövdesinde yok mı ola can aceb Uşda vahdet gülleri açıldı hep Bülbülüm efgan idecek çağıdur İnlemek sana yaraşur dert ile Hem gözin kan ağliyacak çağıdur Yok kararı gönlümün bilmem neden Kasd ider bin pare olur bu beden Var ise gitmek diler bu areden Aslına azm eyleyecek çağıdur Hakkı anunla itmeden bundan ubur Mevtün elçisi gelicek çağıdur İy Niyazi dünyada itmez huzur Şol kişi kim olmaya ehl-i gurur Osmanlıca DERVİŞ Derviş olan kişinün sözleri umman olur Salik-i Hak olanun rahına bürhan olur İlm-i ledün dersini arif olan kişiler Haste-dil olanların derdine Lokman olur Her seher efgan idüp bülbüli hayran ider Dide-i giryan idüp sinesi büryan olur Beyt-i dili pak olur zikr-i Hakkı işiden Sabr u kararı gider işleri devran olur Şem-i cemali döner pervane-i aşıkun Zan ider ol cahilun devr ile isyan olur Münkirleri dahi ider kime sözünüz dimez Yine işi anlara lutf ile ihsan olur Sanma Niyazi özün derviş oluptur senün Derviş olan kişiler şöylece sultan olur Osmanlıca VAR OLMAK Kim ki ışkun darına berdar olur Cümle uşşak içre ol serdar olur Bunda uşşakı yakan o akıbet Nara İbrahim gibi gülzar olur Korkma tamudan ger aşık isen Bülbül olanın yiri gülzâr olur Cennet-i irfana dahil olanun Kande baksa gördügi didar olur Gözsiz onalanlar ol yüzi göremezler Anı gören hep ulu'l-ebsar olur Dünyanun lezzatına aldanma kim Bir gün ola cümle zehr-i mar olur Tac u tahtı kulluğuna ol şehün Virürsen devletin tekrar olur Ger kabul odunsa şah oldun ebed Kande böyle assılı bazar olur İlla tac ü tahtunla olmaz vasl-ı yar Adet oldur ana can isar olur Kim ki kendün yoh iderse Mısri'ya Yoklığun dağılmasında var olur Osmanlıca CAN GÖZÜ Derviş olan aşık gerek, yolunda hem sadık gerek Bağrı onun yanık gerek, can gözleri açık gerek Alçaktan alçak yürüye, toprak içinde çürüye Işk ateşinde eriye, altun gibi zarmak gerek Zikr-i Hakka meşgul ola, yana yana ta kül ola Her kim diler makbul ola, tevhide boyanmak gerek Eyven kişi yol alamaz, maksudunu tiz bulamaz Yok olmayan var olamaz, varını dağıtmak gerek Dervişlerin en alçağı, buğday içinde burçağı Bu Mısri gibi balçığı, her bir ayak basmak gerek Osmanlıca MANSUR İşkun kime yar olur, daim işi zar olur Dinmez gözünün yaşi, yanar içi nar olur Sevda-yı zülfün kimün takıldı gerdanına Mansur gibi akıbet yolında berdar olur Leyla-yı ışkun senün, her kimi Mecnun ider Firkat odına yakup, her gice bîmar olur Varlık cibalun kesüp, dost iline yol ider Ferhad'leyin gözinun, yaşları pınar olur İbrahim Edhem'i derviş iden ışkundur Derdüne düşen şahun tahtı tar mar olur Ben de arı terk idüp girdüm bu dervişliğe Her kim senün ışkına düşdi ise bî-ar olur Bu yolda canun viren canan alur yirine Işkı dükkanında anun canıyla bazar olur İy dilber-i ruhani al koma iş bu canı Sevdana düşeliden dünya bana dar olur Terk it Niyazi seni bul anda ol sultanı Her kim canından geçer ol vasıl-ı yar olur Osmanlıca HABERSİZ Kös-i rihlet çaldı mevt amma henüz can bî-haber Asker-i azaya lerze düşdi sultan bî-haber Günde bir taş-ı bina-yı ömrümün düşdi yire Can yatar gafil binası oldı viran bî-haber Dil bekası Hak fenası istedi mülk-i tenim Bir devasız derde düştüm ah ki Lokman bî-haber Bir ticaret kılamadım nakd-i ömür oldı heba Yola geldim lakin göçmüş cümle kârban bî-haber Çün gel oldu yalınız girdim yola tenha garib Dide giryan sine püryan akıl hayran bî-haber Azığım yok yazığım çok, yolda dürlü korku var Yolımu alursa n'ola ger div ü şeytan bî-haber Yol erü yolda gerekdür çağ-u çıplak aç-u tok Mısri'ye gel didi sana çünkü canan bî-haber Osmanlıca YA MUHAMMED Yine dil nâtunı söyler Muhammed Dil ü cân mülkini toylar Muhammed Sen ol sultan-ı kevneynsin ki mahluk Senün medhinde acizler Muhammed Giyüp hil'at-i levlâki boyuna Düşüptür saye serviler Muhammed Alur şems ü kamer nurı yüzünden Saçun "velleyli" yeldalar Muhammed Kaşundur "Kabe Kavseyn ev-edna" Teründür açılur güller Muhammed Boyun eğmiş dudur çeşmüne hayran Çemen sahnında sünbüller Muhammed Lebün la'li dehanun madinüdür Lisanun vahy-i Hak söyler Muhammed Şu vaktin kim çıkup gezdün semayı Bulup Hazrette rifatler Muhammed Kamu ervah-ı peygamber hem emlak Seni iclale gelmişler Muhammed Seni şah-ı ilim kılup ol anda Kamusı ümmet oldılar Muhammed Niçin olmayalar ümmet ki Hakkun Rızâsın sende buldular Muhammed Ne noksan ire cahına kılursan Niyazi'ye şefâatler Muhammed Osmanlıca TEVHİD Hakkı seven aşıklarun, eğlencesi tevhid olur Işk oduna yanıklarun, eğlencesi tevhid olur Durmaz isim sürer dili, sorar müdam doğrı yolı Gerçek aradığın bile, eğlencesi tevhid olur İzinden ayırmaz gözüni, canla tutar sözüni Görmeğe iver yüzini, eğlencesi tevhid olur Halkun arasından çıkar, tevhidi görse can atar Bülbül gibi daim öter, eğlencesi tevhid olur Mal ü menalın terk ider, ehl ü iyalin terk ider Halüyle kalün terk ider, eğlencesi tevhid olur Dünya vü ahiret perdesin, ardına atar cümlesin Kor masiva eğlencesin, eğlencesi tevhid olur Mırıya ayan kişinün gider çürüğü işinün İçindeki can kuşunun eğlencesi tevhid olur Osmanlıca
	Devamı (Şerhler)