Aşık Sümmani

Uyandım Gafletten

Kıtaların üzerine tıklayarak günümüz Türkçesiyle anlamlarını (meallerini) okuyabilirsiniz.

Uyandım gafletten oldum perişan

Bir nûr doğdu âlem oldu ürişan

Selam verdi geldi üç-beş dervişan

Lisanları bir hoş sedasın tek tek

Meâli:
Gaflet uykusundan (habersizlikten) uyandım, şaşkına dönüp perişan oldum.
Bir nur doğdu ve bütün âlem ışıl ışıl aydınlandı.
Üç beş derviş (eren) selam vererek yanıma geldi.
Konuştukları dil çok hoştu, sesleri tek tek kulağıma geliyordu.

Lisanları bir hoş eyler avâzı

Onlar da bilirler ilm-i elfâzı

Dediler: Vakittir kılak namazı

Cem' olup aldılar abdestin tek tek

Meâli:
Konuşmaları da, sesleri de insanı mest edecek kadar hoştur.
Onlar söz ilmini, kelimelerin sırrını çok iyi bilirler.
Bana, "Vakit geldi, haydi namaz kılalım" dediler.
Bir araya toplanıp tek tek abdest aldılar.

Aldılar abdesti uyandım habdan

Aslımız yapılmış hâki turabdan

Okuttular üç harf yeşil yapraktan

Okudum harfini noktasın tek tek

Meâli:
Onlar abdest alırken ben bu rüyadan (uykudan) uyandım.
(Hatırladım ki) bizim aslımız topraktan yaratılmıştır.
Bana yeşil bir yaprak üzerinden gizemli "üç harf" (aşkın sırrını) okuttular.
O yapraktaki harfi de noktayı da tek tek okudum.

Okudum harfini zihnim bulandı

Yaralarım göz göz oldu sulandı

Baktım çâr etrafa kadeh dolandı

Nûş ettim kırkların badesin tek tek

Meâli:
O harfleri okuyunca aklım başımdan gitti, zihnim bulandı.
Gönül yaralarım açıldı, göz göz olup kanadı.
Dört bir etrafıma baktığımda ortada kadehlerin dolaştığını gördüm.
Kırkların (erenlerin) bana sunduğu aşk badesini (şarabını) tek tek içtim.

İçtim badesini gördüm rengini

Tam on sekiz saat sürdüm cengini

Yar yüzünde saydım üç beş bengini

Halhalın altında hırdasın tek tek

Meâli:
O ilahi badeyi içtim ve aşkın rengini gördüm.
Tam on sekiz saat boyunca bu aşkın ateşiyle/savaşıyla boğuşup kendimden geçtim.
(Rüyamda) yârin yüzündeki üç beş beni saydım.
Ayak bileğindeki halhalın altındaki ufak tefek süsleri, bütün güzellik ayrıntılarını tek tek gördüm.

Görünce hırdasın kurdum bir divan

O zamandan gönlüm olmaz şâduman

Öğrettiler yurdu şehri Bedehşan

Seyrettim cânanın odasın tek tek

Meâli:
Onun o eşsiz güzelliklerini görünce karşısında saygıyla divan durdum.
İşte o andan beri gönlüm bir daha hiç mutlu (şaduman) olmadı.
Erenler bana yârin memleketinin Bedehşan şehri olduğunu söylediler.
Cânanın (sevgilinin) odasını rüyamda tek tek seyrettim.

Bedehşan dediğin zevkli ziynetli

Atası Abbas Han nas adâletli

Ne yatarsın deyu geldi kıratlı

Uyandım dilimde nidâsın tek tek

Meâli:
Bedehşan dedikleri memleket çok süslü, zevkli, güzel bir yerdir.
Sevgilimin babası Abbas Han'dır ve son derece adaletli bir insandır.
Tam bu sırada "Daha ne yatıyorsun!" diyerek kır atlı biri (Hızır Aleyhisselam) geldi.
Uykudan dilimde yârin feryadı, yakarışıyla tek tek uyandım.

Dediler: Sümmanî gel çekme elem

Adamı çürütür derd ile verem

Sen içün dünyada kavuşmak haram

Böyle yazmış kalem Hüda'sın tek tek

Meâli:
Erenler dediler ki: "Ey Sümmani, (artık adın Sümmani'dir), gel boşuna kederlenme.
Dert ve keder (verem) insanı çürütüp bitirir.
Fakat senin için bu dünyada o sevgiliye kavuşmak haramdır (imkânsızdır).
Çünkü Allah'ın (Hüda'nın) kalemi kaderini tek tek böyle yazmıştır."