| |
|
TIKLAYIN 
|
|
| |
|
Dış Kapak |
|
|
| |
|
İç Kapak |
|
|
| |
|
M. İhsan Oğuz Kimdir? |
|
|
| |
|
İçindekiler |
|
|
| |
|
Sunuş |
|
|
| |
|
Eserde geçen önemli terimlerin manaları |
|
|
| |
|
Önsöz |
|
|
| |
|
GİRİŞ |
|
|
| |
|
Kitabın anlaşılabilmesi için bilinmesi
gerekli önemli konular hakkında açıklamalar |
|
|
| |
|
BİRİNCİ HUSUS |
|
|
| |
|
Bu eserin yazılmasında nelere dayanıldığı |
|
|
| |
|
İKİNCİ HUSUS |
|
|
| |
|
İmâm-ı Rabbâni Hz.nin keşif ve
araştırmasıyla belirlenip ümmete açıklanması emredilen mânevî seyr ve
ilerleme makamları |
|
|
| |
|
Mânevî Seyr ve ilerlememe Makamları
Tablosu |
|
|
| |
|
1 - İmkân Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
2 - Velâyet-i Suğrâ Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
Meczûb-ı Sâlik |
|
|
| |
|
Sâlîk-i Meczûb |
|
|
| |
|
Meczûb-ı Mutlak |
|
|
| |
|
Sâlîk-i Mutlak |
|
|
| |
|
Emir Âleminin Beş Latîfesine İlişkin
Dereceler, İsimler, Nûrlar, Velîlikler, Tecellîler, Asıllar, Kademler
Cetveli |
|
|
| |
|
Bâzı tasavvufî terimlerin manaları |
|
|
| |
|
3 - Velâyet-i Kübrâ Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
4 - Velâyet-i Ulyâ Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
5 - Kemâlât-ı Nübüvvet Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
6 - Kemâlât-ı Risâlet Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
7 - Kemâlât-ı Ülû'l-azm Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
8 - Hakîkat-i Kâbe Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
9 - Hakîkat-i Kur'an Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
10 - Hakîkat-i Salât Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
11 - Ma'bûdiyyet-i Sırf Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
12 - Hakîkat-i İbrâhîmiyye Dâiresinde
Seyr |
|
|
| |
|
13 - Hakîkat-i Mûseviyye Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
14 - Hakîkat-i Muhammediyye Dâiresinde
Seyr |
|
|
| |
|
15 - Hakîkat-i Ahmediyye Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
16- Hubb-i Sırf Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
17 - Zât-ı Baht Dâiresinde Seyr |
|
|
| |
|
BİRİNCİ BÖLÜM |
|
|
| |
|
Gerçek tasavvuf ehlinde mânevî seyr ve
ilerleme sırasında meydana gelen ve konumuzu teşkil eden Vahdet-i Vücûd
hâl ve makamları, coşku ve müşâhedeleri |
|
|
| |
|
Birinci Kısım Vahdet-i Vücudçular |
|
|
| |
|
Kalbin Fenâsı |
|
|
| |
|
Fiil Tecellîsi'nin Tanımı |
|
|
| |
|
Tevhîd-i Vücûdî'nin Tanımı |
|
|
| |
|
Vahdet-i Vücûd Anlayışının Kaynağı
Hakkında Diğer Bir Açıklama |
|
|
| |
|
İkinci Kısım Vahdet-i Vücudçular |
|
|
| |
|
Üçüncü Kısım Vahdet-i Vücudçular |
|
|
| |
|
İKİNCİ BÖLÜM |
|
|
| |
|
Vahdet-i Vücûd’un elverme yeri olan
mertebeye ermeden önce bâzı kişilerde meydana gelen hayâli Vahdet-i
Vücûd halleri |
|
|
| |
|
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM |
|
|
| |
|
Vahdet-i Vücûd ehlini yalnız söz ve yazı
ile taklide kalkışanların sapık halleri |
|
|
| |
|
SON BÖLÜM |
|
|
| |
|
Bu eserde yer verilen hususların ve
meselelerin çeşitli şekillerde açıklamalarına ilişkin olarak İmâm-ı
Rabbâni’nin (KSA) Mektuplarından alınan önemli bilgiler, haller ve
incelemeler |
|
|
| |
|
(1) -Vahdet-i Vücûd meselesinde Şeyh
Muhyiddîn-i Arabi ve O’na uyanların yolu |
|
|
| |
|
(2) -Vahdet-i Vücûd meseleleri hakkında
ilim ehli ile tasavvuf ehlinin görüş farkının sözde olduğu |
|
|
| |
|
(3) -İmam-ı Rabbani’nin “Allah’ın Varlığı
ve Birliği” hakkında dinin hükümlerine aykırı olmayan ilim ve anlayışı
ile Muhyiddin-i Arabi’nin Vahdet-i Vücûdu arasındaki farklar |
|
|
| |
|
(4) -Allah Teâlâ hakkında “yakınlık,
beraberlik, birlik vb.” deyimlerin gerçek manası dışında ve sarhoşluk
sözleri olduğu |
|
|
| |
|
(5) -İbn-i Arabi ile İmam-ı Rabbani
arasında kâinatın varlığına ilişkin ayrılıklar |
|
|
| |
|
(6) -Âleme “vehim ve hayal ürünü” demenin
manası, âlemin varlığı ile onu Var Eden arasındaki bağın izahı |
|
|
| |
|
(7) -Vahdet-i Vücûd’un temelinin aşırı
manevi coşku ve muhabbet olduğu |
|
|
| |
|
(8) -Vahdet-i Vücûd’un özet olarak
kaynağı |
|
|
| |
|
(9) -İbn-i Arabi’nin “Muhammedi Cem,
İlahi Cem’den daha kapsamlıdır” sözü ve “Benzetme ile uzak bilmenin
arasını birleştirmenin kemâl olduğu” görüşü |
|
|
| |
|
(10) -Tevhid-i Vücûdi, Tevhid-i Şühûdi |
|
|
| |
|
(11) -Allah’ın Varlığının Zâtı üzerine
ziyâde olduğu, Varlığa “Zât’ın aynı” demenin doğru olmadığı |
|
|
| |
|
(12) -Varlık Sıfatının Zât üzerine
ziyâdeliğinin Sıddîkıyyet Makâmında anlaşılacağı |
|
|
| |
|
(13) -İlk Belirme'nin Hakk'ın varlığı
olduğu, Varlığın Zât'ın aynı olmadığı |
|
|
| |
|
(14) -Hak Teâlâ'nın, âlem ile olan
yakınlık ve berâberliği meselesi |
|
|
| |
|
(15) -Kuşatma, yakınlık ve berâberliğin,
mânevî seyr ve ilerlemeyi tamamlayanlara göre ilmî olup zâti olmadığı |
|
|
| |
|
(16) -Dış ve iç âlemde görülenlerin;
erilmek istenen amacın delilleri olup kendisi olmadığı |
|
|
| |
|
(17) -Sıfatların Zât'tan ayrılması,
ayrılmaması meselesi |
|
|
| |
|
(18) -Hakk'ın Sıfatlarının hangi
bakımlardan Zât'tan ayrı bulundukları veyâ bulunmadıkları ve hangi
bakımlardan Zât'a perde oldukları veyâ olmadıkları |
|
|
| |
|
(19) -Hak Teâlâ ile âlem arasında olan
nisbet ve Âlem'in Yaratıcısı'na ilişkin bâzı özellikler |
|
|
| |
|
(20) -Hakk'ın Zâtından perdelerin
kalkmasının mümkün olup olmadığı |
|
|
| |
|
(21) -Âlemin bir bakışta sürekli varlıkta
veyâ sürekli yoklukta olması meselesi |
|
|
| |
|
(22) -“Âlem, Hakk'ın İsim ve Sıfatlarının
aynası ve belirme yeridir” sözünün açıklaması |
|
|
| |
|
(23) -Âlemin “Hakk'in İsim ve
Sıfatlarının aynası ve belirme yeri” olmasının ne anlama geldiği |
|
|
| |
|
(24) -Âlemin, “Allâh'ın İsim ve
Sıfatlarının belirme yeri, Zâti kemâl ve zuhûrlarının aynası” olduğu |
|
|
| |
|
(25) -Gölge ve Asıl arasındaki farkı
ayırmanın, Kutbiyyet ve Ferdiyyet makamlarını elde etmeye bağlı
bulunduğu |
|
|
| |
|
(26) -Şey'in gölgesinin; ikinci, üçüncü,
dördüncü mertebedeki belirmesinden ibâret olduğu |
|
|
| |
|
(27) -Heme Ost (Hep O'dur), Heme ez-Ost
(Hep O'ndandır) sözleri hakkında geniş açıklamalar |
|
|
| |
|
(28) -Hâlin etkisi altında iken birlik ve
aynılık ile hükmetmenin hayâle ilişkin olup gerçeğe ilişkin olmadığı |
|
|
| |
|
(29) -Ehl-i Sünnet âlimleri ile bâzı
mutasavvıfların, “Zât ve Sıfatların aynılık ve başkalığı” hakkındaki
ayrılıkları |
|
|
| |
|
(30) -Varlık âleminin özleri ve asılları,
iyilik ve kötülüğün ayırdedilmesi, varlık ve yokluğun ne olduğu
meseleleri |
|
|
| |
|
(31) -Tasavvuf ehlinin âleme “vehimdedir”
demeleri, fenâ meseleleri ve sülûkden ne kastedildiği |
|
|
| |
|
(32) -Yokluğun varlığa ayna olmasının
mânâsı |
|
|
| |
|
(33) -Nakşibendiyye Büyüklerinin, uykuda
görülen şeylere değer vermedikleri; dış ve iç âlemde düşünülen, hayâl
edilen ve görülenlere “Mâsivâ (Allah'tan başka şeyler)” dedikleri |
|
|
| |
|
(34) -Şeriatın suret ve hakikati; her hâl
ve işte şeriatın asıl ve esas olduğu |
|
|
| |
|
(35) -Kul ile Allah arasında olan elli
bin yıllık uzaklıktan amacın ne olduğu |
|
|
| |
|
(36) -Muhyiddin-i Arabi'nin, “Âhirette
Allâh'ın görülmesi, kalb latifesinin Misâl âlemine ilişkin sureti ile
olur” demesinin yanlışlığı ve hangi meselelerde isâbetli, hangi
meselelerde hatâlı olduğu |
|
|
| |
|
(37) -Zâti Tecelliler, Üç Kemâlât, Yedi
Hakîkat; Muhyiddin-i Arabî'nin Sıddık-ı Ekber'le Peygamber
Aleyhisselâm'a karşı mânevî sarhoşluk hâlinde söylenmiş sözleri; “En Son
Velîlik” da'vâsı; insanın yükselebileceği en son mânevî seyr ve
ilerleme, Hakk'a erme makam ve mertebeleri |
|
|
| |
|
(38) -Muhyiddin-i Arabî'yi red ve kabûl
husûsunda seçilecek en doğru ve orta yolun ne olduğu |
|
|
| |
|
(39) -Şeriata aykırılık bulunmasının,
haldeki bozukluktan ileri geldiği |
|
|
| |
|
(40) -Hallerini bilenlerin ve
bilmeyenlerin derece ve özellikleri |
|
|
| |
|
(41) -Olağanüstü haller ve kerâmetler |
|
|
| |
|
(42) -Olağanüstü hâlin meydana
gelişindeki çokluk ve azlığın sebepleri |
|
|
| |
|
(43) -Arş, Ruhlar Âlemi, rûhun
yaratılışı, Halk ve Emir Âlemleri, Emir Âlemi'nin ötesindeki âlemler |
|
|
| |
|
(44) -Peygamber Aleyhisselâm'ın amelinin
iki türlü olduğu |
|
|
| |
|
(45) -Vera'ın tamam olmasının, kişide on
şeyin bulunmasına bağlı olduğu |
|
|
| |
|
(46) -Dîni hükümleri yerine getirmekte
geçerli olan dört delile göre keşif ve ilhâmın yeri, tasavvuf ehlinin
seçkin olduğu hususların açıklanması |
|
|
| |
|
(47) -Tasavvuf ehlinin seyr ve
ilerlemesine ilişkin dört mânevî sefer |
|
|
| |
|
(48) -Evliyânın mânevi yakınlığı ile
ashâbın mânevî yakınlığı arasındaki farklar, hâl ve özellikler |
|
|
| |
|
(49) -Üç Velilik ile Nübüvvet Kemâlâtı'na
ilişkin ilâhî yakınlık ve tecelliler |
|
|
| |
|
(50) -Vilâyet Kemâlâtı ile Nübüvvet
Kemâlâtı ehlinin halleri ve özellikleri |
|
|
| |
|
(51) -Nübüvvet Yolu ile Vilâyet Yolu
arasındaki farkın açıklanması |
|
|
| |
|
(52) -Peygamberlerin yakınlık kemâli ile
velilerin yakınlık kemâli ve buna ulaştıran yollar |
|
|
| |
|
(53) -Nakşibendiyye Yolu'nun üstünlüğü ve
Nübüvvet Kemâlâtı'na ulaştırması |
|
|
| |
|
(54) -Allah Teâlâ'nın Zâtı ve Sıfatları |
|
|
| |
|
(55) -Bütün hakîkat mânâsıyla Seyr
İlâilâh, Seyr Fillâh |
|
|
| |
|
(56) -Üç Tecelli |
|
|
| |
|
(57) -Sıddıkiyye ve Nakşibendiyye
nisbetlerinin özellik ve yüceliği, Vasl-ı Uryân'ın hakikati |
|
|
| |
|
(58) -Zâti Tecellî ve Zâti Tecellinin
Kendisi |
|
|
| |
|
(59) -Varlıkların üç mertebe üzere olduğu
ve bu mertebelerin açıklanması |
|
|
| |
|
(60) -Kitâb, Sünnet, İcmâ', Kıyâs'tân
ibâret dört dînî esâsa uymayan ilim ve anlayışların, tasavvuf ehline has
keşif ve ilhamların kabûl edilmeyip reddedilmesi gerektiği; Sıddîkıyye
yolunun ve büyüklerinin şân ve özelliklerinin yüceliği, tasavvuf yoluna
girmekten amacın ne olduğu |
|
|
| |
|
(61) -İmâmet, Hilâfet, Kutbü'l-İrşâd,
Kutbiyyet, Gavsiyyet |
|
|
| |
|
(62) -Müceddid-i Elf-i Sânîlik nedir,
veliler arasında ne gibi özellik, fazilet ve ayrıcalığı vardır? |
|
|
| |
|
(63) -Şeyh Muhyiddin-i Arabî'nin, Hak
Ehlinin inancına aykırı düşen bâzı sözleri |
|
|
| |
|
(64) -Hak Teâlâ ile ilgili olup dînî
kaynaklarda geçmeyen bâzı sözlerin Tasavvuf Büyüklerini taklid ile
mecâzî anlamda kullanılmasının sebebi |
|
|
| |
|
(65) -Bâzı bilgisiz Vahdet-i Vücûd
taklitçilerinin İmâm-i Rabbânî'ye karşı yaptıkları saldırı ve
îtirazların anlamsızlığı; bilgisizlik, kafasızlık, bağnazlık ve
kayırmacılığa dayandığı |
|
|
| |
|
(66) -Bâzı bilgisiz Vahdet-i Vücûd
taklitçilerinin, İmâm-ı Rabbâni'nin çelişkiye düştüğünü söylemelerinin;
bilgisizlik, bağnazlık, ahmaklık, tarafgirlik ve aşırılıktan ileri
geldiği |
|
|
| |
|
(67) -Vahdet-i Vücûd'çularin delil olarak
ileri sürdükleri müteşâbihâttan sayılan bâzı âyet ve hadîslere
verdikleri mânâların birer tefsîr olmayıp birtakım boş yorumlardan
ibâret bulunduğu; kesin bir delile, doğru bir mantığa dayanmadığı |
|
|
| |
|
(68) -Vahdet-i Vücûd ilim veyâ keşfinin,
halktan gizlenmesi gerekli ilim ve sırlardan bulunduğuna ilişkin delil
ve düşüncelerin çürüklüğü; bu fikir ve anlayışın çok tehlikeli sonuçlara
yol açabileceği |
|
|
| |
|
(69) -Şâir Lebîd'in, “Elâ küllü şey'in mâ
halâllâhe bâtıl” sözünün mânâsı |
|
|
| |
|
(70) -Vahdet-i Vücûd taklitçilerinin,
bâzı ashâbın sözlerinden Vahdet-i Vücûd mânâsı çıkarmalarının sakatlığı;
sırların açılmasına ve ilhâma bağlamak istemelerinin yanlışlığı |
|
|
| |
|
(71) -Peygamber Efendimiz'den sonra Yüce
Kurân'ı en iyi bilen ve anlayanların ilk üç kuşağın kemâl sâhipleri
olduğu, onların Kurân'dan Vahdet-i Vücüda ilişkin bir mânâ
çıkarmadıkları, nakil ve rivâyet etmedikleri |
|
|
| |
|
(72) -Kurân-ı Kerim'in tefsîr ve tevili,
zâhirî ve bâtınî mânâsı; rivâyet ve dirâyet tefsirleri hakkında çok
önemli ve ilmi açıklamalar |
|
|
| |
|
(73) -Müfessirliğin şartları |
|
|
| |
|
Son Söz |
|
|
| |
|
|
|
|