MEVZUU:
a) Kâmil mükemmel şeyhin sohbetine girmeye teşvik..
b) Noksan kimsenin sohbetinden kaçınmak.
Ve.. bu münasebetle bazı bilgiler.
NOT: İmâm-ı Rabbânî Hz. bu mektubu Seyyid Mahmud'a yazmıştır.
***
Sübhan Allah ziyadesi ile zatının talebini sizlere nasib eylesin. Matluba kavuşmaya münâfi (aykırı) olan her şeyden kaçınmaya güç versin.
Zeyğ-i basardan (gözün başkaya kaymasından) kurtulan Seyyid'ül-beşer hürmetine.. Ona ve âline salâtlar ve selâmlar..
***
Mübarek mektubunuz, gelmesi ile şeref verdi. Talebden, şevkten, şiddetli sevgiden, mânâ susuzluğundan, zevkten anlatması, gözde pek güzel oldu cidden.
***
Taleb varlığı, matlubun husulüne bir müjdecidir. Şiddetli sevgi ise.. maksuda kavuşmanın bir mukaddimesidir (başlangıcıdır). Pek değerli zatlardan biri şöyle anlattı:
– Eğer taleb edersen, sana verilir; şayet verilmezse, talebini artır.
Uygundur ki: Taleb devletinin husulü, büyük bir nimet sayıla.. Bunu giderecek her şeyden de koruna.. Tâ ki: Bilmeden ona bir kesilme ve eksilme gelmeye.. Tâ ki: Bu taleb ateşine bir soğukluk düşmeye..
Bu devletin muhafazası için gereken sebeblerin başında gelen, bu devletin husulü şanında şükre kıyam etmektir. Şu âyet-i kerime, bu mânâdadır:
– «Eğer şükrederseniz, (nimetinizi) size artırırım.» (14/7)
Yüce Sultan Mukaddes Hakk'ın katına daima tazarru ve iltica etmeli ki (yakarmalı ve sığınmalı ki): Talep yüzü, O'nun zevalsiz cemâl kâbesinden (bitmeyen güzellik yönünden) döndürülmeye.. İlticanın ve tazarruun hakikîsini yapmak kolay olmazsa.. İltica ve tazarruun sureta (görünüşte) yapılmasında kusurlu olunmaya..
«Ağlayamıyorsanız, zorla ağlamaya çalışınız.»
Mübarek cümledeki ifade ne kadar güzeldir. Anlatılan mânâyı pek güzel ifade eder.
Anlatılan muhafaza durumu; taa, kâmil mükemmel bir şeyhe ulaşıncaya kadar sürmelidir. Böyle bir zata kavuştuktan sonra, bütün muradını ona bırakmaktan başka bir şey kendisine düşmez. Zira, kendi durumu, artık yıkayıcı elindeki meyit gibidir. Sonra, ilk Fenâ hali, Fenâfişşeyhte başlar ki bu: Fenâ fillah makamına çıkmaya bir vesiledir.
Bu mânâda bir şiir şöyledir:
Şaşı durumdasın sen, şimdilik bekle;
Elbet bir şeyh gerek seni güde istekle..
Faydalanma ve faydalı olma durumu, iki tarafın karşılıklı münasebetine göre kurulmuştur.
***
Bir Hak talibi için, başta iki ciheti mamur olan bir berzah (iki yönü de imar edilmiş bir geçit) lâzımdır. Zira kendisi işin başında denaetin ve hasasetin (alçaklığın ve yoksulluğun) en düşük derekesindedir. Bu hali ile, asla Yüce Sultan Mukaddes Zât'ın huzuru ile münasebeti yoktur.
İşbu berzah: Kâmil ve mükemmel şeyhtir.
***
Yüce Hakkın talibi olan bir kimse için, duraklamasında en büyük sebep: Noksanı olan bir şeyhe inâbesidir (bağlanmasıdır). Bu öyle bir kimsedir ki: Sülûk ve cezbe ile işini tamama erdirmeden meşihat (şeyhlik) postuna oturmuştur. Böyle birinin sohbeti, talib için öldürücü zehirdir. Böyle birine inâbe etmek, öldürücü bir hastalıktır.
Anlatıldığı gibi biri ile sohbet, yüksek kabiliyet sahipleri için bir inhitat (çöküş, iniş) ve bir düşüş getirir. Hatta, onu zirveden çukura indirir.
Şu durumu görmez misin?. Meselâ:
Bir kimse, tıp ilminde noksan birinin ilâcını alıp kullanırsa. Bu, onun hastalık durumunun artmasına koşması ve gayreti olur. Hastalığının giderilme istidadının da kaybı sayılır. Bu alınan ilâç, her ne kadar ilk anda ağrıyı dindirip sancıyı hafifletirse de, hakikatta mazarratın (zarar görmenin) kendisidir.
Hali anlatıldığı gibi olan hasta, işinin ehli bir tabibe gitmiş olsa; ilk başta o, önceden aldığı ilâcın tesirini giderir, müshil nev'inden bir ilâç verir. Yani: önce aldığı ilâcın atılması zımnında.. Bundan sonra da, o hastalığın giderilmesi için ilâca başlar.
***
Bu büyük zatların yolunun kuruluşu, sohbet üzerinedir. Dedikodu ve halden yana boş sözü dinlemeyle onda hâsıl olan bir şey yoktur. Böyle bir şey, yakınlık ve kemal basamaklarına çıkma talebine kesiklik verir.
***
Dehlî ve Egre tarafına gitme ihtimali var. Şayet sen kendin de oraya gidip şifahî olarak bir şey istifade ederek, eğlenmeden dönersen iyi olur.
Bundan fazlası, baş ağrıtmaya sebebdir.
***
Suâllerin kalan cevabı var. Şöyle ki: Şeyh Tac maarif ve sürûr sahibidir. Kendisinin bu tarafta bulunması bir ganimettir. Kendisi haşmetli ve cidden şânı büyük bir zattır. Lâkin, onun yoluna senin istidadın cidden azdır. Münasip bir râbıta (bağlılık) olmadan matlubun husulü zordur. Artık iş size kalmıştır.
***
Zaman zaman hallerinizden bir şeyler yazarsanız, bu taraftan cevap olarak bir şeyler yazarız; uygun düşer. Bu durum ise.. daima ihlâs zincirini hareket ettirmeye sebeb olur.
Hakîkat Kitâbevi Tercümesi