|
"Bu mektup, Mir
Seyyid Muhibbullah’a yazılmıştır. Namazın tamam ve kâmil olmasını ve
mübtedî ile müntehî namazları arasındaki farkı bildirmektedir:
Allahü teâlâya
hamd olsun. O’nun seçtiği, sevdiği iyi insanlara selam ve rahatlıklar
olsun! Allahü teâlâ seni doğru yoldan ayırmasın! Namazın kusursuz, kâmil
olması, bu fakire göre fıkıh kitaplarında uzun uzadıya yazılmış olan
farzlarını, vaciplerini, sünnetlerini ve müstehaplarını yerlerine
getirmekle olur. Namazı tamamlamak için bu dört şeyden başka yapılacak
bir şey yoktur. Namazın (huşu)u [yani her uzvun tevazu göstermesi], bu
dört şeyi yapmaktır. Kalbin (hudu)u [yani Allah korkusu] da yine bunları
tamam yapmakla olur.
Bazıları bu
dördünü uzun uzadıya öğrenip ezberlemekle "Namazımız tamam oldu" deyip,
bu öğrendiklerini iyi yapmakta gevşek davranmışlar; bundan dolayı
namazın kemalatından az bir şey kazanabilmişlerdir. Bir kısmı da namazda
dünyayı unutup kalplerinin Allahü teâlâ ile olmasına ehemmiyet verip
azaların edepli bulunmasını gözetmemişler; yalnız farzları ile
sünnetlerini yerine getirmişlerdir. Bunlar da namazın hakikatini
anlayamamıştır. Namazın kemal bulmasını namazdan başka şeyde
aramışlardır. Çünkü namazda kalbin hazır olması şart değildir. Hadis-i
şerifte,
(Kalp hazır
olmazsa, namaz da olmaz)
buyuruldu ise de bu; kalbin, yukarıda bildirilen dört şeyin yapılmasında
hazır olması, uyanık olması demektir. Yani bunların hepsinin
yapılmasında gevşeklik olmamasına dikkat etmektir. Kalbin bundan başka
hazır olmasını bu fakir düşünemiyorum.
Sual:
Namazın tamam olması ve kemal bulması bu dört şeyi yapmakla olunca ve
bundan başka bir şey ile kâmil olmayacağına göre; başlangıçta bulunan
bizim gibilerin namazı ile nihayete kavuşmuş büyüklerin namazları, hatta
bu dört şeyi yapan cahillerin namazları arasında ne fark kalır?
Cevap:
Namazlar arasındaki fark, kılanlar arasındaki farktan gelir. Bir ibadeti
yapan iki farklı kimseye eşit sevap verilmez. Bir makbul, sevgili kula,
başkalarının o işine verilen sevaptan çok sevap verilir. Bunun içindir
ki,
“Ariflerin
gösteriş olan ibadetlerine, cahillerin halis amellerinden daha çok sevap
verilir”
demişlerdir. Ariflerin halis amellerine kimbilir ne kadar çok verilir?
Bunun içindir ki Ebû Bekir “radıyallahü anh”, Peygamberimizin
“s.a.v.” bir yanılmasını kendi doğru ve halis
amelinden daha kıymetli olduğunu bilerek, “Keşke Muhammed aleyhisselamın
bir sehvi (yanılması) olsaydım” demiş; bütün ibadetlerini verip O’nun
“aleyhissalâtü vesselâm” bir yanılmasını almak istemiştir. Yani O’nun
bir sehvi olmayı istemiştir. Bütün amellerini, hâllerini O’nun bir
yanlış işinden aşağı bilmiştir. Mesela O’nun dört rekâtlı namazda
yanılıp ikinci rekâtta selam vererek kıldığı bir namazına bütün
ibadetlerini değiştirmek istemiştir. İşte nihayete yetişmiş büyüklerin
namazlarına dünyada ve ahirette çok şeyler verilir. Başlangıçta
olanların ve cahillerin namazı böyle değildir.
Farsça
mısra tercümesi:
Toprağın temiz
alem ile ne ilgisi var?
Nihayette
olanların “k.s.” namazlarından birkaç şey
söyleyelim de başka taraflarını bunlara benzetirsiniz! Öyle olur ki
nihayete ermiş olan; namazda okurken, tesbih ve tekbir ederken dilini
Musa aleyhisselama söyleyen ağaç gibi bulur. Bütün azasını vasıta ve
alet olarak görür. Öyle zamanlar olur ki namazda batını, hakikati [yani
kalbi ve ruhu], zahirinden, suretinden [yani his uzuvlarından,
duygularından] ayrılıp gayp alemine (yani ruhlara ve meleklere) karışır
ve bilmediğimiz bir bağ ile o aleme bağlanır. Namazı bitince yine
dünyaya döner.
Bu sualin
cevabında şöyle de deriz ki; bu dört şeyi kusursuz yapmak ancak
nihayettekilere nasip olur. İşin başında olanlar ve cahiller bunları tam
yapamaz. Yani yapmaları mümkün ise de yapabilmeleri çok güçtür. Allahü
teâlâ, doğru yolda olanlara “k.s.”
selamet, rahatlık versin!
Abdulkadir Akçiçek Tercümesi
|