Ey idraki güneşe
benzeyen, sen vaktin Halil’isin. Bu yol kesen dört kuşu öldür! Çünkü bunların
her biri de karga gibi akıllıların akıl gözlerini oyar, çıkarır.
Tene ait dört huy,
Halil’in kuşlarına benzer. Onları kesmek cana yol açar. Ey Halil iyiden kötüden
kurtulmak için kes onların başlarını da ayaklar setten kurtulsun. Kül, sensin,
hepsi de senin cüzilerindir. Çöz ayaklarını, onların ayakları senin ayakların
demektir. Alem, senin yüzünden ruhların uçtuğu, toplandığı bir yer haline gelir;
bir atlı, yüzlerce orduya dayanç olur.
Çünkü bu ten dört huyun
durağıdır, o huyların adları dört fitneci kuştur. Halkın ebedi olarak diriliğini
istersen bu dört şom ve kötü kuşun başlarını kes. Sonra da onları bir başka
çeşit dirilt de artık onlardan bir zarar gelmesin.
Dört yol kesen manevi
kuş, halkın gönlünü yurt edinmiştir. Bütün gönüllere emir olursan, ey kişi, bu
zamanda Allah halifesi sensin. Bu dört diri kuşun kes başlarını da ebedi olmayan
halkı ebedileştir!
Bu kuşlar, kaz, tavus,
kuzgun ve horozdur. Bunların içlerdeki benzerleri de dört huydur.
Kaz hırstır, horoz
şehvet. Makam tavusa benzer, kuzgun dileğe.
Kuzgunun dileği, ebedi
olmak, yahut uzun bir ömre kavuşmaktır, bunu umar durur. Hırs kazı, kuru yaş ne
bulursa yere gömer. Bir an bile kursağı durmaz Allah buyruğundan yalnız “Yiyin”
hükmünü duymuştur. Yağmacıya benzer, evini kazar, çabuk çabuk dağarcığını
doldurmaya bakar. İyi kötü ne olursa dağarcığına tıkar. İnci tanelerini de oraya
tıkıştırır, nohut tanelerini de. Başka bir düşman gelip de çuvalına kuru yaş, ne
bulursa doldurmasın der. Vakit dardır, fırsat geçmekte. O da bundan korkarak
durmaksızın eline ne geçerse çabucak koltuklar. Başka bir düşman getirmez diye
efendisine güveni yoktur.
Fakat iman sahibi o
yaşayışa güvenir, bu yüzden de yavaş yavaş, durup dinlenerek yağma eder.
Padişahın düşmanı nasıl kahrettiğini bilir. Bu yüzden fırsatı kaçırmayacağına da
emindir, düşmanın gelmeyeceğine de inanmıştır. Başka kapı yoldaşlarının ona
çullanmayacağını, onun derip devşirdiğini kapışmayacaklarını bilir, emindir.
Padişahın adaletini
bilir, kulların nasıl zaptettiğini , kimsenin kimseye nasıl sitemde
bulunmadığını görmüştür.
Hasılı acele etmez,
sakindir, nasibini kaçırmayacağına emindir. Bu yüzden sabreder gözü toktur,
eline geçeni başkalına ihsan eder, yeni yakası temizdir.
Çünkü yavaşlık Allah
ışığıdır. O çabukluksa şeytanın dürtmesinden meydana gelir. Zira Şeytan onu
yoksulluklarla korkutur, sabır beygirini sinirlenip öldürür.
Kur’an dan duy, Şeytan,
seni şiddetli yoksullukla tehdit eder ürkütür. Bu suretle sende ona uyar,
aceleyle pis şeyleri yer, pis yerleri elde edersin. Ne adamlığın kalır, ne
sabrın, ne sevap düşüncen! Hasılı kafir yedi karınla yemek yer, dini ve gönlü
arıktır ama karnı büyük!