MÜZEKKİ'N NÜFUS
[Nefisleri Temizleyen]
(Düzenleyen: Dr. Necati Aksu)
19- DÜNYA VAR İKEN YOK OLUR
Hz. Ömer-ül-Faruk radıyallahu anh, bir gün huzur-u Resûlullah'a girdi. Resûl-ü ekrem efendimizin bir hasır üzerinde yatmakta bulunduklarını gördü. Mübarek tenine hasırın değdiği yerler çukur çukur iz bırakmıştı. Hz. Ömer radıyallahu anh bu hali görünce ağlamaya başladı. Aleyhissalâtü vesselam efendimiz sordu:
– Yâ Ömer! Niçin ağlıyorsun?
– Yâ Resûlallah! Nasıl ağlamayım ki, Kisrâ ile Kayser'in bunca nimetleri vardır, kaim ve yumuşak döşekleri vardır, üzerinde yatarlar. Onlar Allahın düşmanları iken bu rahat ve saadete nail oluyorlar da sen ki Allahın dostu ve sevgilisisin, mübarek yanını hasır yol yol etmiş. Ne var yâ Resûlallah! Bıraksan da altına bir abacık olsun döşesek.
Hâtem-ül-enbiyâ efendimiz saadetle buyurdu:
– Yâ Ömer! Onlar öyle bir kavimdir ki, bu yerin rahatlığı için âhiret rahatlarını terk eylediler. Biz, öyle bir kavimiz ki, dünya rahatlarını terk edip, âhiret rahatlarını kabul eyledik. Yâ Ömer! Bu dünya, ahirete nispetle şuna benzer: Bir kişi, bir denize serçe parmağını soksa, ne kadar yaş kalırsa, dünyada ahirete nispetle odur. Bu dünyanın sebatı şuna benzer ki, var iken yok olur. Yazık yazık o kişiye ki, böylesine bir hayale aldanır. Yâ Ömer! Kişi, dünyada ne kadar hoşluk sürerse, ahiretteki nasipsizliğinden dir. Bu dünyayı zahmet ile geçirelim ki, âhiret günü rahatlıklarını bulalım.
Şimdi ey aziz:
Eğer, ben bu dünyayı sevmem dersen, dünyadan kaçmalı ve kaçınmalısın. Çünkü, kişi sevmediğin den kaçar. Yalnız kendin kaçman ve kaçınman kâfi değildir. Oğlunu ve kızını da kaçırmalı, kaçındırmalısın. Oysa, eline geçen dünyayı çocuklarına bağışlar ve artsın diye uğraşırsın, sonra da: (Benim hiçbir şeyim yok.) diye ağlarsın ama gece gündüz dünyayı maksut edinir ve onunla meşgul olursun. Bundan da malûm oldu ki, seversin. Zira, sevilmeyen istenilmez. Ey biçare: Bir fakire bir şey verdiğin zaman, canından keser gibi verirsin. Öyle ki, verdiğin ne ona yarar ne de sana yarar. En büyük bağış ve ihsanın budur. Ama kendi nefsin için olmayacak yerlere harcarsın, on bin mi, yirmi bin mi, belki de daha ziyade nefsine hoş gelen şeylere verirsin, gelir yerler diye malını çürütürsün. Demek ki, senin malın salih mal değildir. Salih mal ona derler ki, çoğu hak yoluna harcanır. Evvelce de söyledik. Tıpkı Hz. İbrahim aleyhisselâmın malı gibi. Kendisi aba giyerdi ama fakirlere verdiği vakit bin bin akçeler verirdi. Kendisi arpa ekmeği yerdi, fakirlere türlü türlü nimetler yedirirdi. Sen, fakirlere sofra artıklarını verirsin. Bu zamanın zenginleri, bir meteliği iki fakire vermek isterler. Evlerinde pişirip yedikleri yemeklerin kokusundan, fakirlerin aklı gider, komşularına bile bir lokma tattırmazlar ama söze gelince SÂLÎHLERDEN geçinirler, malımız da salih maldır derler. Bilmezler ki, kendileri cimrinin âlâsıdır. Resûl-ü zişân fakirlere akçe verdiği zaman, yıkar ve miskler öyle verirdi. (FAKİRLERİN ELİ, ALLAHU TEALÂ'NIN ELİDİR) buyururdu.
Aziz:
Sana cimrilik ettirip, malını hak yoluna verdirmeyen bilmiş ol ki şeytandır. Zira, şeytanın âdeti budur. Bir kişi, bir fakire bir şey verecek olsa, şeytan hemen gelir ve men eder. (Malını yok yere çürütme! Kimseye verme! Bilinmez ki; sonunda kötürüm mü olursun, ihtiyarlar pir-i fâni mi olursun! O zaman sana lâzım olur. Elinde varken neden çürütesin de fakir olasın! Yarın sen fakir düşer, nâmerde muhtaç olursun!) der ve fakire vermeye bırakmaz. Şeytanın telkini budur. Eğer, sana bunları söyleyen bir insan dahi olsa, bil ki o insan şeklinde bir şeytandır. Nitekim, Hak tealâ Kur'an aziminde buyurur:
“Şeytan, sizi fakirlikle korkutur. (Der ki, malını elinde tut, Sadaka verirsen kendin fakir olursun.) Size cimriliği ve zekât vermemeyi emreder. Hak tealâ ise, (Sadaka ve zekât vermekle) size mağfiret ve fazlı kerem vaz ediyor.” Bakara sûresi: 268
O halde, bu dünya bir gölge gibidir, ister, Allahu Teâlâ’nın sözünü tut ve âhiret yoluna doğru yürü; istersen şeytanın sözünü tut ve cehennem yoluna doğru yürü! Cehennem yolu odur ki, Hak Teâlâ’nın verdiği malı fakirlerden esirger ve kıskanırsın; nefsine, oğluna, kızma ve ehl-i beytine harcarsın. Artanını da sandığa koyup kilit vurursun. Cennet yolu da odur ki, nefsinden, ehlinden ve ıyalinden kısıp, fakirlere doyurur kalanı çoluk çocuğuna ve kendine ayırır. Nitekim, Hz. Hasan ve Hüseyin radıyallahu anhüma, nefislerinden kısıp fakirlere yedirirlerdi. Bazan, kendileri üç gün, üç gece hiçbir şey yemezlerdi.
Fahr-i kâ'inat sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz, âlem-i cemale intikal buyurduktan sonra, Hz. Zübeyir radıyallahu anh, Ayşe validemize yirmi bin dirhem gümüş getirdi. Ayşe anamız, o paranın hepsini fakirlere bölüştürdü. Akşam olunca, cariyesine:
– Orucumu bozacak bir şey var mı? diye sordu.
Cariye bir tabak içinde, birkaç zeytin tanesi getirerek:
– Evde bundan başka yiyecek bir şey yok, dedi.
Bugün, o kadar parayı fakirlere dağıttın. Ne olurdu, şunun içinden birkaç akçe de bana verseydin de et alıp yemek yapsaydım.
Ayşe validemiz, cariyesine şu cevabı verdi:
– O Allah’ın, Nebilerin, velilerin ve benim düşmanım olan akçeler evimize girince, korkumdan seni unuttum, buyurdu.
Bu kıssa, Hadis kitaplarından rivayet olunmuştur.
Bu dünyayı sevmediklerini söyleyen kişiler, ne gariptir ki, mallarını keselere koyar ve sandıklarda saklarlar ve sabahlara kadar onun hırs ve telâşından gözlerine uyku girmez. Lâf sırasına gelince: (Biz, bu dünyayı ve dünya malını sevmeyiz.) derler. Bunlar, bu sözü ya bilmediklerinden veya insanları aldatmak maksadıyla söylerler. Amma, yarın huzuru hakka varınca ne diyeceklerdir?
– Senin muhabbetin için yarattığın bu gönlü, dünya muhabbeti ile doldurarak getirdik mi diyeceklerdir? Yoksa bize söyledikleri gibi mi söyleyeceklerdir, bilinmez.
Ey aziz:
Bu fâni mülk ne gönül verilecek yerdir ne de aklanacak yerdir. Bu zindan şuna benzer ki, Aleyhissalâtü vesselâm efendimiz böyle buyurmuşlardır:
– Bu dünya bir leştir. Onun talibi, ancak itlerdir.
Bu sebeple, hakka tâlip olanlar ondan ibret alır ve dönüp yan gözle bile bakmazlar.
Dünya ehlinin misali şuna benzer: Bir kişi, bir dağ başında bir ejderha yavrusu buldu, pek beğendi: «Ne güzel şey olur şu» dedi, koynuna koydu, evine götürdü, besledi, büyüttü. Fakat, bir gün birdenbire o ejderha o kişiyi yuttu veya sokarak öldürdü.
Ne'ûzü billâhi tealâ min şer'rid-dünya ve mâ fiyhâ.
FAKİR MÜELLİFTEN BEYİTLER
Bu dünya ejderhadır yutar ıssın,
Bu ejderhayı sen niçin seversin?
Bu dünya zehirli bir yılandır,
Cefası çok, sefası hep yalandır.
Bunun ağusunu şeker sanırlar,
Onun içindir ki, buna aldanırlar.
Kime kim parmağıyla bal verdi,
Oda tas ile sonra zehir verdi.
Kim kim yüzüne şu'le bıraktı,
Oda sihriyle sonra oda yaktı.
Kime kim bir saat yoldaşlık etti,
Anı gör gel ki sonra nice yuttu.
Buna gönül verenler oldu mahzul,
Bunu terk eyleyenler oldu makbul.
Buna çün leş dedi fahr-i âlem,
Niçin aldana buna âkil âdem,
Bu dünya leşdir, çirkin kokulu;
Hezâran mekr-ü hile içi dolu.
Bunun kokusunu burnun duyaydı,
Damağında dimağın söküleydi,
Veli mezkûm olupsun duymazsın,
Anınçün dünyaya sen doymazsın.
Götür at dünyayı dünya itine,
Ne aldandın bunun sen lezzetine.
Çü derdin var, yürü dermanın iste,
Ki dünya hubbu canın kıldı haste.
Eğer haste değilmiş şeydi canın,
Îşiteydi bu sözleri kulağın.
Ey aziz:
Sana yukarıda bir kere daha demiştim. Âdem ata ile Havva ana, yere indiklerinde bu dünyanın çirkin kokularını duyar duymaz, akılları başlarından gitti, kırk gün baygın yattılar. Zamanla, burunları o kokuya alıştı da kendilerine geldiler. Senin de burnun bu kokulara alışmasaydı, bu leşi gönlün kabul etmezdi. Nitekim, debbağlar ve Kirişçiler de dükkânlarındaki çirkin kokulara alışmışlardır. Sen girsen bir an duramazsın, amma onlara hoş gelir, içinde otururlar, çalışırlar, yemek yerler ve hiç incinmezler.
Bu dünyanın murdarlığı ve çirkin koktuğu da Nebilere ve Velilere muhakkaktır. Yahya bin Mâ’ az rahmetullahi aleyh buyurur ki:
– Hikmet, göklerden iner ve gönüllerde karar eder. Fakat, içinde bir zerre dünya kokusu bulunan gönülde kalıcı olmaz. Öyle ise bu murdarın muhabbetini gönlünden sür çıkar, cömertliği kendine âdet et ki, yarın huzuru hakka varınca:
– Ya kulum, benim sana verdiğim dünyayı ne eyledin? Gel hesabını ver, buyurulduğu vakit utanmayasın.
“Allahu Teâlâ’n, verdiği bütün nimetlerin hesabını soracağı mutlak ve muhakkaktır. Nitekim, Kur'an-ı kerimde buyurur:
“Sonra da yemin ederim o gün o (Sizi meşgul eden) nimetlerden elbette sorulacaksınız.” Tekâsür sûresi: 8
Fakat, Hasan Basri rahmetullahi aleyh der ki:
– Hak Teâlâ, fakirler ile yenen nimetten sual eylemez. Vallahu â’lem.