Ey aziz kardeşim: 

Elimizin erdiği, dilimizin döndüğü kadar avamın ve havasın imanlarını anlatmaya çalıştık. Şimdi de Hassül-Hassın imanını bildirmeye gayret edelim. Gerçi, Hassülhassın imanını kimse sözle ve yazı ile anlatamaz, tamamı tamamına şerh olunamaz. Meşayihin ulularının söylediklerinden anlaşılabildiği kadar anlaşılır ve kalanı da bunlardan anlaşılır. Biz de bunlardan faydalı bir işaret ile birkaç söz söyleyelim ki, kalanı da anlaşılabilsin. 

Hassül-has imanının nihayeti, sınırı yoktur. Bunların, sülûkünün (yolculuğunun) sonu da yoktur. Şu kadarını bil ki, Hak Teâlâ’nın rahmeti, kullarının üzerine üç mertebedir: 

Bu sonuncusunun şerhi, inşa'allahu tealâ kitabımızın sonunda yapılacaktır. 

İlki, rahmet-i-umumi’ dir yani genele mahsus rahmettir demiştik. Dünyada kâfir ve müslüman, avam ve havvas, ins ve cin, yırtıcı hayvanlar ve kuşlar ve bütün mahlûklar bu umumi rahmetten istifade eder.

İkincisi rahmet-i-has'tır ki, Hak tealâ onu âhirette mü'min kullarına vaat etmiştir, mertebelerine göre rahmet etse gerekir. 

Ey aziz: 

Bunları demekten maksadım şudur. (Ben, Lâ ilâhe illallah Muhammed’ ün Resûlullah derim, namaz kılarım, oruç tutarım, hacca giderim, zekât veririm, tövbe ederim) diye kendine güvenmeyesin. Bunların, yalnız dış görünüşlerine kanaat etmeyip, ibadet ve tâ'at yolunda daha çok çalışarak bu mertebelere ulaşasın, yoksa nefsin emmârelik üzerinde durdukça bu devletlerden ıraksın. İnsanlık menziline erişmiş değilsin. O halde, çalışmayı elden bırakmamak gerektir. Bu da yalnız zâhiri ibadetlerle olmaz. Hak tealâ Kur'anda buyurur: 

Bundan da anlaşılıyor ki, ibadet ve tâ'at yolunda durup dinlenmeden çok çalışmak lâzımdır. 

Ey aziz: 

Yalnız zâhiri ibadetlerle olmaz demem sana tuhaf gelmesin. Çünkü, Hak tealâ Kur'anda buyurur ki: 

“Kim, Rabbine kavuşmayı dilerse, onun rızasını isteyerek salih bir amel işlesin ve Rabbinin ibadetine kimseyi ortak etmesin.”  

– Salih amel nedir? Şöyle cevap verdiler: 

– Salih amel, iki nevidir. Biri zâhiri ve sûret, diğeri batini ve manevidir. Zâhiri salih ameller, bütün farzları, sünnetleri ve edepleri ile şeriatin emirlerini yerine getirip, Allahu Teâlâ’nın yarattıklarından hiç kimseyi incitmememektir. Mahlûkatın nefsine ve malına ziyan ve fesat yerecek hallerden ve fiillerden sakınmak ve kaçınmaktır. Bâtınî ve mânevî salih ameller ise, kalbi nefsin fesadından kurtarıp salâha götürmek, nefsi emmârelikten mutmainneliğe döndürmektir. Demek oluyor ki, yalnız zâhiri salih amellerle olmaz, bâtınî ve mâ'nevî salih ameller de lâzımdır. 

Her ne hal ise, sözü uzattık ve maksattan uzaklaştık. Bütün bunların şerhi aşağıda ikinci bölümde inşa'allahu tealâ uzun uzun anlatılacaktır. 

Biz, yine maksada dönelim: 

Buraya kadar, nefs-i emmâreyi ve onun ehlinin fâsıklar, münafıklar ve kâfirler olduğunu ve bunların amel ve itikatları ile dünya ve ahiretteki mertebelerini belirtmeğe çalıştık. Şimdi de nefs-i-levvâmeyi, mülhemeyi ve mutmainneyi açıklayalım: