Resûlullah (SAV) efendimiz, bir gün Kâbe-i muazzamayı ziyaret ederken, İlâhi bu ev hürmeti için beni bağışla diye dua eden birini gördü.

Efendimiz, kendisini ikaz buyurdular:

– Böyle deme!

– Ya ne diyeyim?

– Hürmetimin hakkı için beni bağışla de. Zira, Mü’minin hürmeti, bu evin hürmetinden fazladır.

*Yâ Resûlullah! Ben günahkâr bir insanım, çok büyük günahlarım vardır. Malım ve davarım çoktur. Fakat, ne zaman birisi gelse ve benden bir şey istese, hemen yüreğimden sıcak bir ateş çıkar, son derece öfkelenirim, benden bir şey istediği için o kimseye kızarım ve ona hiçbir şey veremem.

İki cihan serveri, o adamın bu itiraf ı üzerine:

– Irak ol benden yâ fâsık! buyurdular. Irak ol ve beni de ateşinle yakma! Nefsim kudret elinde bulunan Allahu azimü'ş-şâna yemin ederim ki, eğer bin yıl ömrün olsa, gündüzlerini oruçla ve gecelerini sabahlara kadar namaz kılmakla geçirsen, cimri olduğun için kıyamet gününde seni yüzü üzerine cehenneme atacaklardır. 

Evet, cimrilik küfürdendir, küfür cehennemdendir. Cömertlik, imandandır ve imân cennettendir. Onun için, cimrilerin yerleri cehennemdir.

Cimrilik, nefs-i emmârenin çirkin ve kötü sıfatlarındandır. Cömertlik ise, nefs-i mutma’innenin sıfatlarından bir sıfattır. Allahu Teâlâ katında sevgilidir.

Cimrilik eder ve malını fakirlerden esirgersen, bu âyet ve Hadislere göre yerin cehennemdir. Eğer, cömert olur ve malını Allah yolunda fakirlerden esirgemezsen, yine bu âyet ve Hadislere göre, yerin cennettir.

Fakat, cömertlik de birkaç mertebedir. Zekâtını çıkarıp verene de cömert derler. Abdullah ibn-i Zübeyir, Resûl aleyhisselâmın âlem-i cemâle intikalinden sonra Ayşe anamıza yüz seksen bin akçe hediye verdi. İşte, Allah yolunda cömertlik böyle olur: Yoksa, zamanımızın zenginleri gibi, en çok verdiği zaman bir fakire 40 akçe verir, onu da daima yanına gelip giden ve yüzüne gülenlere verir veya kendisine yaramayan eski ve işe yaramaz şeyleri verir.

Keşşâf'tan rivâyetle nakil olunmuştur:

Hak Teâlâ hazretleri, meleklere buyurur:

– Dünyada beyler veya yardımcıları ile beraber olmak için veya bunlara bir hacetlerini iletmek maksadı ile verilenleri getirin. Melekler, bu ilâhi emir üzerine bu eşyaları getirirler. Bunlar, hâlis kan bedevi atlas, nefis kumaşlardan dikilmiş elbiseler, yünlü ve ipekli nefis kumaşlardır;

Hak Teâlâ hazretleri, tekrar irade buyurur:

– Getirin o malları ki, dünyada benim rızam için fakirlere verilmiştir.

Melekler, bu eşyaları da getirirler. Bunlarda, parça parça ekmekler, bakır akçeler, bir pul, iki pul, eski ve yamalı gömlekler, eski takkeler, gayet zayıf koyunlar, sığırlar ve keçilerdir.

Herkes, verdiği hayır ile huzuru hakka getirilir. Bazı kimselerin sadakaları iyi ve güzel iseler de bazılarınınki yukarıda tarif olunduğu gibi eski püskü şeyler, zayıf koyunlar, keçilerdir.

– Ey miskin Âdemoğlu! Reva mıdır ki, Allah rızası için şunlar gibi eski püskü, işe yaramaz şeyler verdin de abes yerlere, şöhretlere, şehvetlere, fesatlara, riyâlara, dalkavuklara bunlar gibi nefis şeyler verdin. Varın gidin ey hayâsızlar, azarlaması ile layık oldukları yerlere gönderirler.

Kişinin hayrat ve hasenatı yarın kıyamette Hak Teâlâ hazretlerine arz olunduğun dan ötürü, Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz, fakirlere verdiği akçeleri yıkar, temizler öyle verirdi.

Ey aziz:

Sakın, sana verilen bu mal artık sorulmaz zannetme! Bu mallan kendinin de sanma! Mal, o vakit senin olur ki, sen ölmeden evvel onu ahirete göndermiş olasın ve orada hazır bulasın.

Aziz: Şu mallan ki, Hak Teâlâ sana verdi ve sen de onları ya kendini övenlere veya şöhretlere yahut Şeddâd gibi yüksek yapılara ve Firavun gibi yemelere, içmelere, sözün kısası olmayacak bâtıl yerlere harcadıysan, mutlaka cezasını göreceksin. Zira, mal kişiye eğreti olarak verilmiştir, alınır ve bir başkasına verilir. Nitekim, senden önce de bir başkasında idi, ondan sana geldi. Çevrende daima görüp durursun ki, bunca zahmetlerle biriktirilen birçok mallar başkalarına miras kalır. Mirasçıları o malları âfiyetle yerlerken, o malı toplayanlar da azabını ve hesabını görürler. Acaba, bunlardan neden ibret almazsın? Neden kendine gelmezsin ey gafil adam? İnsanım, marifetim vardır dersin, dâva edersin.

Ey kardeş: Bir dağ canavarını bir okla nasıl vurup düşürürler. Sana, Allâh ve peygamber oklarını vururlar, hiç tesir etmez. Çünkü, bu okları şeytan senden defeder. Daha önce gelip geçenleri görmez misin ki, bir söz ile nasıl uslandılar ve nasıl dünyayı terk ederek ahirete teveccüh ettiler. Senin ise, talebin ve himmetin ancak dünyaya dır. Âhireti âdeta inkâr ediyorsun. Onun için, bu sözler sana tesir etmiyor. Ey biçare: Ne olur, şu derdine bir deva ve çare arasan, nefsanî hevâlardan vazgeçip, fâni kapılardan uzak olsan. Şu meşhur hikâyeyi işitmedin mi?