Halvet, asılsız ve şartsız olunca fayda vermez. Halvet edinilerek oturulacak hücrenin, gayet dar ve alçak tavanlı olması lâzımdır. Darlığı o kadar olmalıdır ki, içerisine kendisinden başka kimse sığmamalıdır. Alçaklığı da öyle olmalıdır ki, başından yukarısı bir karıştan eksik bulunmalıdır. Gayet karanlık olmalı ve hiç ışık görmemelidir, içine rüzgâr dahi girmemelidir, içinden nefes çıkacak yer de olmamalıdır. Bu çilehane, öyle halvet bir yerde bulunmalıdır ki, kalp dağılmasın. Kapısına bir perde asılmalı, şeyhten destur alarak bu hücreye girip oturmalıdır. Eğer, şeyhten izin almadan oturulursa, şeytanın halvete gireni yolundan azdırabileceğinden korkulur. 

Halvete girmeden abdest almalı, hatta gusül etmelidir. Sonra, gelmeli ve bu hücreye girmeden kapı önünde iki rekât namaz kılmalı ve kendisini ve bütün Müslümanları emn-ü eman içinde bulundurması için Hak Teâlâ hazretlerine dua etmelidir.

Ondan sonra:

E'ûzü billahi mineşşeytanirracim- Bismillah-ir-Rahman-ir-Rahim Diyerek içeri girip oturmalı ve şu âyet-i kerimeyi okumalıdır: 

Sonra, kalkıp tekrar iki rekât namaz daha kılmalı ve kıbleye karşı oturarak, Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hazretleri ile bütün meşâyih-i kirâm efendilerimizden istimdat (sığınıp yardım isteme) etmelidir. 

Halvete girmeden, halk ile helâllaşmalı ve üstünde herhangi bir kimsenin hakkı varsa vermeli, bir kimseyi dövmüş ve incitmiş se helâllik dilemeli ve halvete ölünün mezara girmesi gibi girmelidir. 

Bulunduğu çilehaneyi bir kabir ve kendisini de ölü bilmelidir. Dilini ve gönlünü sessiz ve sakin bulundurmalı ve hiçbir dünya kelâmı konuşmamalıdır. Gönlü ile de hiçbir yaratılmışı düşünmemelidir. Çoğu zaman dili susar da gönlü sâkin ve sessiz olamaz, şeytanın maskarası olur. Onun için, gönlünü iki cihanın isteklerinden temizlemeli ve yukarıda tarif olunduğu gibi LÂ ÎLÂHE İLLALLAH zikriyle meşgul olmağa başlamalıdır. 

Halvet içinde, o tek ve tenha yerde de kendisini yalnız bilmemeli ve son derece edep ve huzur içinde bulunmalıdır. Gerçekten, Allahu Teâlâ kendisiyle beraberdir. 

– Allahu Teâlâ, kendi adından ayrı değildir. Allahu Teâlâ gözünün akı ile karasının yakınlığından daha o kimseye yakındır. 

Hak Teâlâ hazretleri de buyurmuşlardır ki: “Ben, beni zikredenlerle beraberim.” 

Bu sebeple, tâlip halvetinde Allahu Teâlâ ile beraber olduğunu bilmeli, edepsizlik etmekten, gafletten, ayak uzatmak ve yatmak gibi hallerden son derece çekinmelidir. 

Halvette zikrullah ile meşgul olurken, diliyle gönlünü şeyhinin gönlü karşısında tutmalı ve gözlerini yumduğu zaman basiret gözü ile şeyhinin suretine doğru teveccüh etmelidir. Şeyhin suretini, hayalinden hiç ayırmamalıdır. Suret gözünü aslâ açmamalı ve hiçbir şeye bakmamalıdır. 

Tâlibin, şeyhinin suretine teveccühün de birçok faydalar vardır. Bu faydalardan en önemlisi, şeyhin gönlüne feyz-i ilâhiden zâhir olan her şey ve sırlardan hâsıl olan şeyler, şeyhinin gönlünden müridin gönlüne faiz olur ve ona da sirayet eder. 

Bu kitabın müellifi der ki: 

– Müridliğim zamanında, gönlümü şeyhimin gönlü karşısında tuttuğum ve şeyhime teveccüh ettiğim vakit, şeyhimin gönlüne feyz-i ilâhiden zâhir olan feyizler, ondan bana da sirayet eder ve kalbime gelirdi. Sanki, bir ayna karşısında imiş gibi, bana da aynen görünürdü. 

Dikkat edilecek çok önemli bir husus da şudur: 

Vâki olan her şeyden, her halden, vâridattan, keşiflerden, nurlardan, pırıltılardan, levhalardan, tecelliler den ve nefsin sıfatlarından her ne zâhir olursa, hiç birisini gizlemeyerek aynen ve harfiyen şeyhe bildirmek gerekir. Fakat, bunları asla bir başkasına söylememelidir. 

Böylece dilinde LÂ ÎLÂHE ÎLLALLAH, gönlünde iki cihanın muratlarından bizarlık ve teveccühünde şeyhinin cemali bulunmalıdır. 

Yalnız, cuma ve bayram namazları için dışarı çıkmalı, fakat çok oturmamalı, acele namazı kılıp yine halvete dönmelidir. Dua ve tesbih ile oyalanmamalı, dışarı çıkarken hiçbir tarafa bakmamak için başını bir şeyle örtmelidir. Farz namazlardan fazla olarak sünnetleri kılmalı ve nafileleri kılmamalıdır. Eliyle tesbih de çevirmemelidir, hatta Kur'an dahi okumamalı, Kur'anın mânasını da gönlü ile mülâhaza etmemelidir. Dilini LÂ ÎLÂHE ÎLLALLAH demekten gayrı hiçbir şeyle kıpırdatmamak, yalnız namaz kılarken Kur'an okumalıdır. Namazda Kur'an okurken bile, gönlü ile Kuranın mânasını düşünmekten sakınmalı ve acele teveccühle zikre devam etmelidir. Zira, nafile namaz kılmaktan ise, zikrullah efdal dir. 

Tâlip olan kişiler, LÂ ÎLÂHE ÎLLALLAH kazmasını, telkin eline almalı ve o derece çalışmalıdır ki, hikmet çeşmesi gönlünden aksın ve gelip dilinde zâhir olsun. Mârifetullah denilen âb-ı hayat, beden karanlıklarında gizlidir. Yani, cismanî karanlıklar ile örtülüdür. O karanlık yalnız LÂ ÎLÂHE ÎLLALLAH kazmasıyla açılır. Onun için, durmadan beden karanlığına vurmak gerektir ki, o mârifet hazinesi meydana çıksın. 

Şeyh Sâfi rahmetullahi aleyh hazretlerine sordular: 

– Zikrullah etmek, namazdan efdal dir buyuruyorsunuz. Halvette bulunan dervişlerinizi, nafile namaz kılmaktan men ediyorsunuz. Oysa, namaz İslam’ın en büyük erkânından değil midir? Böyle olduğu halde, neden zikrullahı çok ettiriyorsunuz da namazı az kıldırıyorsunuz? 

Hazret-i Şeyh, cevap verip buyurdular ki: 

– Zikrullah, namazdan, şu sebeple efdal dir. Namaz, insanları yalnız zahiri kötülüklerden ve zahiri münkerler den men eder. Bir kimse, namaza durduğu zaman kendisinden bu zâhiri kötülükler ve münkerler zuhur etmez. Halbuki, zâhir halkın nazargâhıdır. Onu yalnız insanlar öyle görürler. Fakat, namaz insanı bâtınî kötülüklerden ve münkerler den men etmez. Bir kimse, zâhiren namazda görünür amma, gönlü batini kötülükler ve münkerler ile meşgul olabilir. Çünkü, batini Hakkın nazargâhıdır, halk onu görmez ve bilmez. Allâhu Teâlâyı zikretmek ise, batini de sâfi kılar ve bâtıni kötülük ve münkerlerden men eder. Yani, Hakkın nazargâhı olan bâtını kötülüklerden ve münkerlerden men eder ve temizler. Bizim de maksudumuz zaten gönül aynasını temizlemek değil midir ki, iki cihanın hakikatleri oradan görünsün. İşte, bunun için zikir, namazdan efdal dir. Şu âyet-i kerime de buna işarettir: 

Demek ki, talibin yalnız farz ve sünnet olan namazları kılıp, zikrullah ile meşgul olması gerektir. 

Halvette, abdestsiz ve teyemmümsüz oturmamak lâzımdır. Hiç uyumamalı, başını yere koymamalıdır. Uyku ile uyanıklık hali, hep otururken olmalı, teveccüh üzere uykuya varır gibi bulunmalı ve gözlerini bir an dinlendirmeli, fakat, basiret gözünü asla yummamalı ve onu daima açık ve uyanık bulundurmalıdır. 

Halvette iken kaç günde bir yemek yemeli ve ne gibi şeyler yemeli diye sorulacak olursa, bu insanın mizacına ve tabiatına bağlıdır. Talibin mizacını ve tabiatını da mürşitleri herkesten iyi bilirler. Ona göre, mürit halvette iken ona münasip yiyecekler verirler, onları halvette iken terbiye ederler. 

Onun içindir ki, yukarıda mürşide tam manasıyla teslim olmanın gerekli olduğuna değindik. Mürşide tam manasıyla teslim olanlara, her iş kolay olur. 

Mürşitlerinden uzak bulunan ve mürşitlerine elleri erişmeyen talipler yukarıda anlattığımız gibi davranmalı, zikrullah ve halvete mutedil günlerde ve mutedil havalarda, mutedil yiyecekler yiyerek devam etmeli ve hiçbir şeyi murat edinmeyerek

Onlara ölü demek bilmezliktendir. Gerçi, bu âlemden o âleme göç ederler amma, sizleri bu âlemde yıkar, paklar, arındırır ve her halinize tasarruf ederler. Bu sözlerim, sana sakın acayip gelmesin. Bunlar, ehli- zikir ve ehli- sefadır. Ehli- zikrin ölüm ancak bedenlerine yetişir ve bunlar gerçi ölürler. Fakat, ölümleri ile dirilik bulurlar. Ehli- zikirden demek, gönlü zikirle dirilmiş demektir. Gönülleri zikrullah ile hayat bulan kimseler de ebedî hayatı bulmuş olurlar.

“Kime, hayattan bir râyiha erişirse, canının rengi cavidani ömrü bulur”

Şeyh Necmüddin rahmetullahi aleyh de TE'VILÂT'ında buyurur ki: 

Hak Teâlâ hazretleri, bu âyet-i kerimede işaret edip buyurmuşlardır ki, kim Rahman'dan yüz çevirir ve dünyaya, meylederse, Hak Teâlâ ona şeytanı musallat eder. Burada, yüz çevirmekten murat, gönlün yüz çevirmesidir. Yani, nefs hevâsına uymak ve Allahu azim-üş-şânı unutmaktır. 

Şunu da bilmiş ol ki, gönül bir âmildir ki, asla yumuşak ve gevşek olmaz. Nefs ise, öylesine uyanıktır ki hiç uyumaz. Arzu ve heveslerini ve şehvetlerini tahsil için fırsat kollar. 

Bilhassa, halvette ve zikrullah ile meşgul olurken bunlara son derece dikkat etmelidir. 

Resûl-ü zişân aleyhi ve âlini salâvatullah-il-Mennân efendimiz hazretleri, bu âlemi teşrif buyurmalarından evvel muhterem ataları İbrahim Peygamber aleyhisselâma; kâfirler Mekke-i mükerreme’ yi elinden alıp işgal ve istilâ ettikleri zaman, Cebrail aleyhisselâm geldi ve zikir telkin etti. 

Zira, İbrahim aleyhisselâm, kâfirlere mağlûp olmuş ve ne yapacağını tayin etmekte âciz kalmıştı. Hak Teâlâ hazretlerine niyazda bulundu: 

– İlâhi! Sen bilirsin, sen padişah sın. Bu kâfirler bana galip geldiler. Âciz kaldım, ancak senden medet dilerim, dedi. 

Gerçekten, kâfirler Mekke-i mükerreme’ yi işgal etmişler, Beyt-i muazzamanın içine putlar doldurmuşlar ve o kutsal şehri put hane haline getirmişlerdi. 

Hak Teâlâ hazretleri buyurdu: 

– Yâ İbrahim! Sen aczini bildinse, biz de kendi kudretimizi senin aczinde zahir ederiz. O zaman, sen de bizim kudretimizi görürsün. Sana Cebrail'i göndereceğim, LÂ İLÂHE İLLALLAH kelimesini telkin edecek ve zikri öğretecektir. Nasıl bir yerde ve kaç gün müddetle oturup zikirle meşgul olman gerektiğini de talim eyleyecektir. Sen de kâfirlerden intikamını alır ve benim kudretimi görürsün. 

Derhal, o peyk-i celil-i hazret, namus-u ekber Cibril-i emin geldi ve: 

– Yâ Halilullah! dedi. Hak Teâlâ, sana LÂ ÎLÂHE İLLALLAH'ı telkin etmemi emir buyurdu. 

Cebrail aleyhisselâm, LÂ ÎLÂHE İLLALLAH'ı İbrahim aleyhisselâma üç kere telkin etti. Cebrail LÂ ILÂHE İLLALLAH dedi, İbrahim dinledi. İbrahim, söyledi ve Cebrail dinledi ve böylece üç kere tekrar ettiler. 

Bunun üzerine ferman-ı İlâhi şeref -sâdır oldu: 

– Gayet karanlık bir halvette çilehaneye girsin. Orada kırk gün oturmağa niyet etsin ve kırk gün LÂ ÎLÂHE İLLALLAH demeye devam etsin. Tâ ki, Hakkın kudreti zahir olsun ve Mekke-i mükerreme’ yi kâfirlerin ellerinden alsın ve putları da çıkarsın. 

İbrahim peygamber aleyhisselâm, gitti karanlık ve tenha bir yerde kırk gün oturmağa niyet ederek çilehaneye girdi. Kırk gün orada LÂ ÎLÂHE İLLALLAH demekle meşgul oldu. Kırk gün, dört kere on gün olur. Üç on gün, yani ilk otuz gün geçip son on gün kalınca, İbrahim aleyhisselâmın bütün uzuvlarına zikir sirayet etti. Yani, zikir ağzından, gözünden ve bütün uzuvlarından zahir olmağa başladı ve sancak çekerek Zâkir’in üstüne galip oldu. İbrahim aleyhisselâmın, ağzı kurumuş ve dili damağına yapışmıştı. Artık, söylemeğe mecali kalmamıştı. Fakat, içeriden gönlü de zikre başladı ve nurunu dışarıya verdi. Bunu görünce hayretler içinde kaldı ve kendi vücudundan birçok ellerin çıkmakta bulunduğunu da hayret ve dehşetle müşahede etti. Göğsünden de heybetli sesler geliyordu, ki insan buna takat getiremezdi. Kendisinden çıkan eller, Mekke-i mükerreme içinde bulunan bütün putları tutup tutup şehir dışına atıyorlardı. Kâfirler, o putları alıp yerlerine koyuyorlar ve fakat, o eller tekrar atıyorlardı. 

Kâfirler âciz kaldılar, demir kazıklar ve kalın zincirlerle o putları yerinde tutmağa çalışıyor, muvaffak olamıyor ve yine atılıyordu. İbrahim aleyhisselâm, bunları halvetinde temaşa ediyordu. Bu esnada, bazı dostları bulunduğu çilehanenin kapısına gelmiş kendisine sesleniyorlardı. 

– Yâ İbrahim! Ne duruyorsun? Dışarı çık da gör, birçok eller çıktı ve Mekke'yi işgal eden ne kadar kâfir varsa hepsini birer birer yakalayıp şehir dışına çıkardı. Kâfirlerin hepsini sürüp perişan etti, diye haber verdiler, İbrahim aleyhisselâm, dışarı çıktı, olup bitenleri görünce Allahu telaya hamd-ü senâ etti. Hak Teâlâ buyurdu: 

– Yâ İbrahim! Gördün mü kudretimi? Bundan sonra daima LÂ ILÂHE İLLALLAH kelimesiyle meşgul ol ki, Hak Teâlâ’nın kudret eli çıksın, gönlünü ağyardan ve başka hayallerden arındırsın, arzu putlarını kırsın ve eritsin 

Cebrail aleyhisselâm, İbrahim aleyhisselâma zikir telkin ederek onu bir çilehanede halvete gönderdikten ve zikrullah ile meşgul olmasını da bildirdikten sonra, bütün eksikliklerini tamamladı. Bundan da anlaşılıyor ki, zikrullah ile meşgul olanların bütün eksikleri giderilir. 

Şu hikâyemizden de açıkça belli olmaktadır ki, çilehanede halvet olmak ve erba'ıyn çıkarmak, bizzat Cebrail aleyhisselâmın telkini ile olmuştur. 

Kaldı ki, Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hazretleri de Hz. Ali kerremallahu veçhe ve radiyallahu anh efendimize zikir telkin buyurmuşlardır. Bir gün, Hz. Ali'ye: 

Yâ Ali! Gözlerini yum. Sana söyleyeceklerimi üç kere dinle. Sonra, sen söyle üç kere de ben dinleyeyim, buyurduktan sonra Aleyhissalâtü vesselam efendimiz üç kere Lâ ilahe illallah dediler, Hz. Ali gözlerini yummuş olarak dinlediler ve üç defa da o söyledi ve Efendimiz dinlediler. 

İşte, Fahr-i âlem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz, Hz. Ali kerremallahu veçhe ve radiyallahu anh efendimize böylece zikri telkin buyurdular. 

Nitekim, yukarıda zikir telkini ve erba'ıyn bahislerinde de söylenildiği gibi, Aleyhissalâtü vesselam efendimiz buyurmuşlardır ki: 

“Her kim, ihlaslı bir şekilde kırk sabaha erişirse, hikmetler kalbinden lisanına ulaşır.” 

FAHR-İ KÂİNAT’IN ÇİLEHANEDE HALVET ETMESİ

Bu Hadis-i şerif, kırk gün bir yerde oturup halvet etmeğe işarettir. Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hazretleri de Hirâ dağında çileye girmişlerdir. Bu çile ve halvetten bazılarını haber vereyim; ki talip olana karanlık bir yerde oturup halvet ve çile etmenin lüzumu daha iyi anlaşılsın: 

Aleyhissalâtü vesselâm efendimiz, Hirâ dağında mağarada otururlar, yedi veya on dört günde bir şehre gelir, arpa ekmeğini dağarcığına doldurur ve yine mağaraya avdet buyururlardı. Bu hikâyeyi, evvelinden başlayarak anlatayım da Efendimizin nasıl mücahede ettiklerini de öğren ve anla: 

Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem efendimizin, peygamberliğini açıklaması zamanı yaklaşınca, halk arasından çekilmeyi ve halvet olmayı arzu etmeğe başladı. Daha peygamberlik gelmeden de halvete devam ederler, rüyalar ve vakı'alar görürlerdi. Zira, böyle olmasaydı melekten vahiy almağa, insan kudret ve takati yetişmezdi. Hak Teâlâ, habibini bak nasıl terbiye ediyordu. Bazen rüyasında ve bazen da aşikâr göstermek suretiyle ona birçok şeyler öğretti. Mekke-i mükerreme’ ye hayli mesafede Hirâ dağında bir mağara vardı, gayet ıssız ve tenha bir yerde idi. (Bugün, hacca gidenlerin de gördükleri gibi, Mekke-i mükerreme’ den Mine'ye gidilirken, sol tarafta ve gayet heybetli ve dehşetli bir mağaradır.) Bir veya iki hafta orada kalır ve ekmeği bitince şehre iner Hatice validemizden arpa ekmeği alır ve hemen mağaraya dönerdi. 

Ey gafil: 

Âlemlere rahmet olarak gönderilen o zat-ı akdes, arpa ekmeği ile vüsul buldu. Sen ise, buğday ekmeğini katıksız yemezsin. Ey fodul! Böyle olduğu halde, yine de ümmetlik dâva edersin. Senin bu boş sözünü ve kuru dâvanı kim kabul eder? 

Her ne ise, hikâyemize devam edelim: 

Evet, arpa ekmeğini dağarcığına doldurur ve yine Hirâ dağındaki mağaraya koşardı. O mağarada kendi hal inde olurdu. Ne yaptığını ne ettiğini ancak Mevlâsı ile kendisi bilir. Hatice validemiz de için için üzülür, onun kuvvetten düştüğüne, hastalanacağına yanar dururdu. 

Rivayet olunur ki, Efendimiz şöyle buyurmuşlardır: 

«Bana peygamberlik verilmeden, Hirâ dağındaki mağarada bir ay kadar oturdum, mücavir idim. Civarı tamam ettim. (Civarı tamam ettim buyurmasından anlaşılıyor ki, erba'ıyni tamamlamışlardır.) Kalktım, dere içine doğru indim. Yolda, kulağıma bir ses geldi. Etrafıma bakındım, kimseleri göremedim. Ses, bir daha geldi. Etrafta yine kimsecikler yoktu. Gayrı ihtiyari başımı yukarıya kaldırdım ve sesleneni yer ile gök arasında bir kürsü üzerinde oturur gördüm.» 

Resûl-ü zişân efendimiz, bu müşahedeleri üzerine' titremeğe başlamışlar ve süratle saadethanelerine gelerek Hatice validemize, üzerlerini örtmesini söylemişler ve Hatice validemiz de bir kilimle kendilerini iyice sarıp bastırmışlar. İşte, o zaman Aleyhissalâtü vesselâm efendimiz kırk yaşlarında bulunuyorlardı ve Rebiul evvel ayının da ikinci pazartesi günü idi. Örtü altında yatarken: 

“Yâ Eyyühel Müdessirü kum fe'enzir” – (Ey esvabına bürünen! Kalk, kâfirleri Allahu Teâlâ’nın azabıyla korkut!) âyet-i kerimesi nazil oldu. Korkusu geçince, Hatice validemize olup bitenlerden haber verdi. Hatice validemiz, kendilerini teselli ettiler: 

– Korkma! dediler. Allahu azim-üş-şân, seni ebediyen korkutmaz. Zira, sen hısım akrabanı ziyaret edersin, konuklarına ikramda bulunursun, sadaka verirsin. Allahu Teâlâ, seni ebediyen korkutmaz ve korkutmayacaktır. 

Hatice validemizin bir amcası vardı. Halk içinde tanınmış bir kişi idi. Ona VARAKA bin NEVFEL derlerdi. Cahiliyette Nasrani idi. İncil'i okur ve ayrıca İbranice okur yazardı. 

Nasrani olmasına rağmen, gayet âlim ve üstat idi. Hatice anamız, Resûl-ü zişânı aldı ve onun yanma götürdü. Olup bitenleri aynen anlattı. Varaka bin Nevfel, Resûl aleyhisselâma da sordu ve hakikatleri kendisinden öğrenince. 

– Senin gördüğün, daha önce Musa bin İmran'a da görünen Namus-u ekber Cebrail aleyhisselâm dır. (Bir rivayette Hz. İsa'ya da gönderildi, demiştir,) dedikten sonra: 

– Ah ne olaydı, senin nübüvvetin zamanına genç bir yiğit olarak yetişebilseydim, sana çok yardım ederdim. Sen peygamber olacaksın, sana beşaret olsun, müjdesini verdi.

Dedi kim, işbu beşarettir sana,

Kim Risâlet tacı giydin başına,

Gördüğün Namus-u ekber Cebrail, 

Kim kamu peygambere oldur delil.

Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hazretleri, bu sözleri dinledikten ve bu müjdeyi aldıktan sonra, tekrar Hirâ dağındaki mağarada bulunan halvetine vardı ve orada günlerce meşgul oldu; Bir gün, yine o dere içine doğru inerken bir ses duydu. Etrafına bakındı, bir şey göremedi. Yukarıya baktı ve Cebrail aleyhisselâmı aynı kürsü üzerinde oturur gördü. Yine korkudan titreyerek evine geldi ve üzerini örttürerek yattı. Cebrail aleyhisselâm bu defa: 

Ayetine kadar okudu. Efendimiz, başını kaldırarak meseleyi Hatice validemize nakletti. Hatice validemiz: 

– Saçlarımı açayım, eğer şeytan ise gitmez. Eğer, Allah elçisi ise gider, buyurdu ve gerçekten saçlarını açtı, hemen kayboldu. Hatice validemiz: 

– Yâ Muhammed Sen, peygamber oldun. Sana gelen Cebrail aleyhisselâm dır. Bana iman arz eyle ki Müslüman olayım. Sen, Hak resulüsün, dedi. 

Efendimiz de Hatice validemize iman arz etti ve Hatice validemiz ilk Müslüman kadını olmak şeref ve bahtiyarlığına kavuştu. 

Hatice validemiz ilk Müslüman olandır. Ondan sonra, Hz. Ali radiyallahu anh, daha sonra Ebû-Bekir radiyallahu anh Müslüman olmuşlardır. 

Fahr-i âlem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hazretleri, yine Hirâ dağındaki mağaraya giderek halvete girdiler. 

Orada kendi hallerinde meşgul iken, Cebrail aleyhisselâm geldi ve: 

– ÎKRÂ- Oku! dedi. Efendimiz: 

– Ben okumak bilmem, cevabını verdi. 

Cebrail aleyhisselâm (Oku!) emrini tekrarladı. Efendimiz de (Ben, okumak bilmem!) cevabında bulundu. Bunun koltuğunun altına alarak sıktı ve (Oku!) emrini tekrarladı. 

Çok zahmet çekmesine rağmen Efendimiz: (Ben, okumak bilmem!) cevabını verdi. Mübarek başını bir daha sıktı. Hem öyle sıktı ki, Efendimiz âdeta bunaldı. Üçüncü defa sıkışından sonra, Cebrail aleyhisselâm: 

Cebrail aleyhisselâmın birinci sıkmasındaki hikmet neydi? ikinci ve üçüncü sıkmasındaki hikmet neydi? Bu konuda, çok lâtif sözler ve rumuzlar vardır. Bunu ancak gönül ehli olanlara derler. Zira, bunu ancak gönül ehli olanlar anlayabilirler. Gönülden haberleri olmayanlar, nefsi hevâsında yürüyenler, behimi (hayvani) sıfatlardan kurtulamayanlar bu sözü anlayabilirler mi? 

İşte, meşâyih-i kiram rahimehullah da müritlerini terbiye edip, teveccüh ettirip halvete ve çilehaneye bırakmalarının hikmeti çoktur. Birincisi kalbin perdesi yırtılsın, talibin gayb aleminden haberi olsun diyedir. Ancak nefsi hapsetmenin sınırı vardır, aslı ve vakti vardır. Vakti ve usulüne uyulmazsa, fayda vermeyeceği gibi, haddi geçirince de kalbe zarar verir. Kalp fesada varır. 

Vahyin başlangıcı ile ilgili hikâyemize devam edelim: 

Cebrail aleyhisselâm, bundan sonra Efendimizi alarak dereye indirdi ve orada kendilerine abdest almayı öğretti, öğle namazını da kıldırdı. Bundan daha fazlasını öğrenmek isteyenler, fıkıh kitaplarında tafsilât bulabilirler. Aleyhissalâtü vesselâm efendimiz de öğrendiklerini gelip ümmetine talim buyurdu ve toplanıp Dâr-ül-

Erkam'da ibadet ettiler. Müslümanlar günden güne arttı ve ilerledi. Hepsini anlatmağa kalkarsak, söz uzar. Şu kadarını bilmelidir ki, Kur'an-ı kerim âyet âyet nâzil olur, her defasında Cebrail aleyhisselâm gelir giderdi. Halk, bölük bölük imana gelir ve Müslüman olurdu. 

Burada maksat şudur ki, Meşâyihin müritlerini halvete sokmaları ve çile çıkartmaları sünnettir. Resûl Aleyhissalâtü vesselâm efendimiz dahi, Hirâ dağındaki mağarada halvete girmişlerdir. Yoksa, halkın ve bazı kendini bilmezlerin söyledikleri gibi, bidat değildir. Şunu iyi bilmelidir ki, halvete girip erba'ıyn çıkarmak, Resûl aleyhisselâmın gerekli sünnetlerindendir. Cebrail aleyhisselâm gerek Fahr-i kâinat efendimize ve gerekse İbrahim peygamber aleyhisselâma zikir telkin etmiştir. Demek ki, tâlip olana mutlaka bir mürşit lâzımdır ve mürşitsiz hak yoluna gidilmez. (Vallahu â'lem)