36- KIYAMET ÜÇ TÜRLÜDÜR
Kıyamet üç türlüdür:
1-
Küçük kıyamet
2-
Orta kıyamet
3-
Büyük kıyamet
Küçük kıyamet: Azrail
aleyhisselâm canını almaya gelince başlar. Allah korusun, o zaman yüzünün
şekli değişir. Meselâ, köpek, domuz, maymun veya canavar yüzüne dönebilir.
Allahu Teâlâ, ümmet-i Muhammed’i bu gibi hallerden muhafaza buyursun, böyle
haşrolmayı göstermesin. Çünkü, Azrail aleyhisselâm canını alırken ne yüze
dönersen o yüzle kalır ve ebediyete kadar zarara uğramışlardan olursun. Bu
öyle bir kıyamettir ki, insan suretinde yaratılmışken, maazallah hayvan
şeklinde haşrolur ve cehenneme girersin.
Orta kıyamet
dediğimiz de şudur: Kişi,
öldükten sonra kabre varır. Münker-Nekire doğru cevap veremez ve onların
dayağını yer, kabri daraltılır, büyük kıyamette olacak azapların çoğu
kabirde iken başlar.
Büyük kıyamet, umumî
kıyamettir. Mugiyre ibn-i Şû'be radıyallahu anh rivayet eder ki, Resûlullah
sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz şöyle buyurmuşlardır:
“Kim ölürse, kıyameti kopmuştur.”
Bundan anlaşılıyor ki, muayene eder, yani
cenneti ve cehennemi görür, melekleri görür, yani amel etmekten kalır.
Sonra, ömrü ne gibi bir amelle tamam olduysa,
büyük kıyamette onunla haşrolur. Nitekim, Fahr-i âlem sallallahu aleyhi ve
sellem efendimiz:
Temûtune kema ta'işune ve tuhşerune kema
temûtune (Nasıl yaşarsanız, öyle ölürsünüz. Nasıl ölürseniz, öyle haşr
olunursunuz,) buyurmuşlardır.
Devlet ve saadet o kişilerindir ki, ömürleri
hayır ile tamam ola. Zira, amel kişiye âhirette gerektir ve itibar
âhirettedir: Bütün ameller, sonuna göredir.
Ebû-Bekir
Vâsıti der ki:
Devlet üçtür: Birinci
devlet, kişinin sağlığındadır. İkinci devlet, ölümü halindedir. Üçüncü
devlet, kıyamet günündedir.
Kişinin sağlığında olan devlet, kişinin bütün
hayatını ibadet ve tâ'at ve zikrullah ile geçirmesidir, iyi ve güzel ahlâklı
olmasıdır.
Kişinin ölümü halinde olan devlet, LA
İLAHE İLLALLAH MUHAMMEDÜN RESÛLULLAH diyerek can vermesidir.
Kişinin kıyamet gününde olan devlet,
kabrinden doğrulup kalktığı Zaman, meleklerin kendisine müjdeler
getirmesidir.
Ey aziz:
Allahu Teâlâ; seni ve halini islâh etsin!
Her kim, dünyada Rabbine muti olur, nefsini
emmârelikten kurtarır ve mutmainne nefiste karar tutar ve dünyadan imânla
göçerse, hiç şüphe yoktur ki, Allahu Teâlâ kalan devletleri de ona bahş ve
ihsan buyurur.
“Allahümme yessir lenâ bi-avn-i inayetike yâ Rabbel-âlemiyn. Ey âlemlerin
Rabbi olan Allahım! İnayetinle bizim için kolaylıklar ihsan buyur.” Ey
akıllı ve bilgili kişi:
Şu dünyanın haline bak da kendi halini düşün!
Anan gitti, atan gitti oğlun ve kızın gitti, kardeşlerin, komşuların gitti.
Eşin, dostun, yârin, yoldaşın hep gittiler. Kadın gitti, erkek gitti, senden
önce gelenler, hatta senden sonra gelenler hep gittiler. Bir gün, elbette
sen de gideceksin, bu fâni mülke aldanıp ne edersin ey gafil adam!
Çün gitti yârin, yoldaşın, bil kim gidersin sen dahi;
Et ki, terk etti bular hem terk edersin sen dahi.
Bu çerh elinden ağalar, nicesi kim tatta bular,
Kaçan ki peymânen dolar, şek yok tadarsın sen
dahi.
Sermayeyi verme yele, bir faide getir ete;
Bir göç ki var Azrail'e, bir gün edersin sen
dahi.
Ey gafil, ey miskin uyan; hâb-ı gaflete yok doyan;
Yağmaya verdi can-ü ten, nefsin güdersin sen
dahi.
Bâtıl yola günden güne, cüst oldun aş döne döne;
Ayağını hak yoluna, süst Mersin sen dahi.
Dünyayı benim diyeni, gözünle gördün sen anı;
Netti ettirdiğini, verip nidersin sen dahi.
Eşref duruş götür şeref, yeter geçer ömrün telef;
Yoksa bir gün harf nâgâh, görürsün sen dahi.
Her gelen gider imiş, aklı başında olan
tedarikini görür imiş, sen bu fâni dünyada kalacağını mı sanırsın ki, bu zan
ile kendini kapıp salıverdin, hiç öleceğini aklına getirmiyorsun.
Bunların gittiklerini görmek, ibret olarak
sana yetmez mi? Bir gün olur, bu geniş dünya sana dar olur, zannettiklerinin
hepsi masal olur. Anan, baban, oğlun, kızın ölüme çare bulamazlar. Bütün
sevdiklerinden bir ânda uzaklaşır, beş on gün içinde de unutulursun. Seni
gömer gömmez, gelir çekişirler, sen kara toprakta hasret içinde yatarsın. Bu
dünyada akıllı insan ona derler ki, bütün bunları görür ve hepsinden birer
öğüt alır. Kişiye,
ölümden daha iyi nasihatçi ve vaiz olamaz.
Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem
efendimizin İbrahim adında bir oğlu vardı. 14 aylık veya 17 aylık iken vefat
eyledi. Yıkadılar, kefenlediler, namazını kıldılar ve kabrine koydular. O
iki melek hemen gelip sorulara başladılar:
– İlâhın kimdir? Peygamberin kimdir?
Ol şehzade-i âlişan cevap verdi:
– Rabbim Allah’tır, dedikten sonra
(Peygamberim babamdır.) demeğe babasından utandı. Zira, muhterem babası
kabrinin başında duruyordu. O iki cihanın fahrine, yavrusunun bu hali malûm
oldu ve gözleri yaşla doldu ve buyurdu ki:
Ey oğul! Cevap ver ve de ki: «Peygamberim
âhir zaman peygamberi Muhammed Mustafa'dır, benim babamdır.»
Şimdi kardeş:
Böyle bir sultanın, masum yavrusuna Münker-Nekir
gelip soru sorarsa, acaba seni ve beni bırakırlar mı sanırsın?
Neden bu işi akıllı, uslu düşünmez ve başına
geleceklere gam yemezsin?
Gelin insafa ey nefse uyanlar,
Demidir ki, uyana uyuyanlar;
Döneler Hakka, nefsi terk edeler;
Bağışlanır bugün tövbe edenler.