MÜZEKKİ'N NÜFUS

[Nefisleri Temizleyen]

(Düzenleyen: Dr. Necati Aksu)

10- MÜELLİFİN MÜNÂCATI 

Bir söz ki, Allah’tan veya Resulünden yahut ashaptan ya da meşayihten söylenirse sen ona inan İnanmak, kişiyi saadete götürür. İnkârı bırak ki, inkâr eden kişiler, bu kitabın saadetinden mahrum kalırlar.

HİKÂYE 

Şeyh Bayezid-i Bestamî rahmetullahi aleyh, bir gün Bağdat şehrinde müritleri ile bir yere gidiyordu. Şat ırmağının köprüsü üzerinde birkaç oğlan çocuğunun oynadıklarını gördü. Çocuklar, mini mini bebekler yapmışlar, birine Muhammed ve birisine de Ayşe adı vermişler, düğün ediyorlardı. Çocuklar, şeyhi görünce hemen önüne çıktılar ve:

– Ya şeyh! dediler. Bizim düğünümüze buyur. Hazreti Muhammed'i evlendiriyoruz. İşte, bu Muhammed'dir bu da Ayşe.

Hazret-i şeyh, çocukların bu oyunlarını beğenmedi. Resûlullah ile Ayşe validemizin mübarek isimlerinin böyle bebeklere verilmesi ona kerih geldi ve asasının ucuyla her iki bebeği de köprünün kenarından aşağı suya attı ve müritleriyle yoluna devam etti. Evine vardı, halvet hanesine girdi, oturdu ve murakabeye daldı. Murakabesinde, Resûl aleyhisselâmın gelip geçtiğini gördü, davrandı ayağını öpmek istedi. Resûl-ü zişân, şeyhe hiç bakmadı. Bayezid-i Bestamî, niyazda bulundu:

– Ey iki gözüm nuru Resûlullah Ben kulunuza hiç nazar buyurmazsınız. Hâtırı şerifiniz bana melûl mudur?

Fahr-i kâinat aleyhi ve âlihi efdal-üt-tahiyyat saadetle şöyle buyurdu:

– Beni oğlancıkların elinden aldın, hiç itibar etme den asanın ucuyla suya attın.

Şimdi, benden itibar mı istersin? Bilemedin mi ki, adıma hürmet, bana hürmettir. Sünnetime hürmet, bana hürmettir.

Şeyh Bayezid-i Bestamî, büyük bir hata işlemiş bulunduğunu anladı ve derhal çocukların oynadıkları yere giderek, onlara hediyeler vermek suretiyle gönüllerini aldı.

HİKÂYE

Hazreti Ömer radıyallahu anh, kölelerinden hangisinin Namaz kıldığını görürse onu azat ederdi. Onun bu huyunu bilen köleleri de namaz kılar ve cemaate gider ve Hz. Ömer de bu hallerini görünce hemen kendilerini azat eylerdi. Halbuki, bu köleler azat olduktan sonra asla namaz kılmazlardı. Maksatları, Hz. Ömer görsün ve azat etsin idi. Hz. Ömer de bu hali gayet iyi bildiği halde bu âdetinden asla vazgeçmezdi. Bir gün, yakınları kendisine:

– Yâ Ömer! Kölelerin seni aldatıyorlar. Azat olunmak için namaz kılıyorlar, dediler. Hz. Ömer radıyallahu anh şöyle buyurdu:

– Aldanırsam, Allâh ile aldanayım. Aldatırlarsa, beni Allâh ile aldatsınlar. Dostla aldanan aldanmaz.

HİKÂYE

İmam-ı Eb-ül-Leys rahmetullahi aleyh hikâye etmiştir:

Bağdat şehrinin hali vakti yerinde olanları hacca gitmeye karar vermişlerdi. Bunların hazırlandıklarını gören bir fakir ve salih dokumacı, kendi kendine:

– Varayım, şunlarla ben de hacca gideyim. Onların malları varsa benim de Mevlâm var, beni besler ve bana ihsanını eksik etmez, ben de Mevlâma sığınır birlikte giderim, dedi. O da hazırlığını yaptı ve hac kafilesinin Bağdat'tan hareket ettiği gün, peşlerinden yola koyuldu. Şehrin ileri gelenleri, hac yolcularını uğurladılar. Fakir dokumacının da uzaktan kendilerini takip ettiğini gören komşularından bir hoca katırını tepti ve ona yetişerek sordu:

– Hayrola komşu, sen de hacca mı gidiyorsun?

Dokumacı, safiyetle cevap verdi:

– Evet, ben de varayım. Rabbimin evini ziyaret edeyim Allah nasip ederse, dedi. Hoca, onunla eğlendi:

– Bineğin yok, azığın yok, bari birkaç bin akçacığın var mı?

Dokumacı, düşünmeden tekrar cevap verdi:

– Rabbim beni besler. Allahu Teâlâ Rezzak-ı âlemdir. Hepimiz onun hazinesinden yemiyor muyuz?

Hoca, onun bu sözlerine güldü ve birbirlerinden ayrıldılar, dokumacı bir daha hoca komşusuna görünmedi. Mekke-i mükerremeye vardılar, Kâbe-i muazzamayı tavaf ettiler, Arafat'ta vakfeye durdular, döndüler veda tavafını da yaptıktan sonra, ülkelerine avdet etmek üzere Mekke şehrinden çıktılar. Hoca baktı ki, dokumacı da hac farizasını ifa etmiş, geri dönüyor, yaklaştı ve sordu:

– Komşu vardın beyti tavaf ettin mi?

– Şükür Allahu Teâlâ’ya ki, benim yüzümün karasına bakmadı ve bana o şerif makamı nasip etti, geldim sağlıkla tavaf ettim, şimdi de memlekete dönüyorum.

Hoca, onunla alay etmek istedi:

– Komşu, sana da hüccet verdiler mi? Beratını aldın mı?

– Nasıl hüccet verirler?

– Allah evine varana, cehennemden azad olduğuna dair hüccet verirler. İşte bizim hüccetimiz var, deyince biçare dokumacı bu söze aldandı ve ağlayarak hemen geri döndü ve Mekke-i mükerremeye doğru hızla uzaklaştı.

Hoca, yaptıklarını yol arkadaşlarına anlattı, hepsi dokumacının haline gülüştüler ve onlar da yollarına devam ettiler.

Dokumacı, o hızla Harem-i şerife girdi ve Beyt-i muazzamın kapısına başını koydu, yüzünü yerlere sürerek ağlamağa başladı ve niyazda bulundu:

– Ey âlemlerin Rabbi olan Allahım. Ey sultan-ı kadim-i bizeval. Sen kadirsin, gani padişahsın ve ihsanın bütün kullarına şamildir. O kullarına, yarın cehennemden azad olacaklarına dair hüccet vermişsin. Ben kuluna hüccet verilmedi.

Yoksa, ben azad olunmadım mı?

Bir yandan yalvarıyor, bir yandan da gözlerinden sel gibi yaşlar akıtıyordu. Öyle bir ân geldi ki, yorgun ve bitap düştü ve kendinden geçti. Gördü ki, bir kişi geldi ve:

– Kaldır başını yâ miskin. Al hüccetini var yoldaşlarına yetiş, dedi. Dokumacı, dehşet içinde kaldı ve baktı ki hakikaten elinde öyle bir berat var ki, kâğıdı dünya kâğıtlarına benzemez. Kokusundan canı mest oldu, beratı öptü başına koydu, yüzüne ve gözüne sürdü, itina ile koynuna yerleştirdi ve tekrar yola koyuldu. Bir müddet sonra da hemşehrilerine yetişti. Onlar, hâlâ işin alayında idiler ve aralarında garip dokumacıyı aldattıkları için gülüşüyorlardı. Yanlarına yaklaşınca sordular:

– Hüccetini aldın mı?

– Evet aldım.

Komşusu olan hoca ileri vardı ve:

– Görelim şunu, dedi. Dokumacı, ihtiram ile koynundan çıkardığı hüccetini hocaya uzatırken:

– Seninki ile bir arada dursun, demeyi de unutmadı.

Hoca, komşusunun uzattığı beratı aldı ve baktı ki ne görsün? Kâğıdı yeşil, yazısı ak nurdan, kokusu canları mest eyler. Hoca bunu görünce bir sayha vurdu ve kendisini katırından aşağı attı. Aklı başından gitti, bir müddet sonra kendine geldi, dokumacının hüccetini yüzüne gözüne sürdü:

– Yazık yazık benim geçen ömrüme, yok yere çürütmüşüm, diye ah edip ağlamaya başladı. Ah ne olaydı şu dokumacı komşum gibi fakir ve sadık olsaydım diyordu. Beni de Allah ile aldatsaydılar, tek onun eriştiği bu saadete ben de erişseydim.

Fakir dokumacı, sıdk-u sadakati bereketi ile ne mertebeye erişmiş ti. Onun fakirliği ile alay edenler ve hacca giderken alay yollu: (Bari birkaç bin akçen var mı?) diyenler, bütün servetlerini feda etseler böyle bir saadete nail olabilirler miydi?

Her ne hal ise, hacılar Bağdat'a döndüler. Dokumacı, hocaya:

– Hüccetim sende kalsın, dedi. Öldüğüm zaman kefenimin arasına koyar ve beni öyle defnedersiniz.

Hoca da bu vasiyet üzerine hücceti sandığına koydu ve kilitledi ve ticaretle meşgul olduğundan bir başka şehre gitti. Onun Bağdat'ta bulunmadığı sırada, dokumacı vefat etti. Cenazesini kaldırdılar. Bir müddet sonra hoca dönünce, komşusunun ölümünü öğrenerek feryat etmeğe başladı:

– Eyvah. Bende emaneti vardı. Vasiyetini yerine getiremedim, emanete hıyanet ettim, o ahirete gitti hücceti bende kaldı, diye ağlayarak gelip sandığı açtı ki, hüccet yerinde yok. Ne yapacağını şaşırmış bir halde:

– Varayım, kabrini açıp bakayım. Olur ki, birisi hücceti almış ve ona vermiştir, diyerek dokumacının kabrine gitti ve kabri açmaya teşebbüs edince, bir nida geldi:

– Bırak, kabrini açma! Biz ona hücceti veririz de sonra yabanda mı bırakırız. Hüccet yerini ve sahibini buldu, denildi.

Hoca, bu nida üzerine kendinden geçti ve olduğu yere yığıldı, kaldı. Bir de baktı ki, komşusu dokumacı karşıdan geliyor ve ona şöyle diyordu:

– Ey Hoca! Allah senden razı olsun ve sana selâm eylesin ki o hüccet bana geldi, münker-nekire gösterdim bana bir şey demediler. Amma ben hücceti senin sayende aldım. Eğer sen bana: (Git, hüccetini al demeseydin, ben hüccetsiz gitmiştim.)

Hoca, evine döndü. Dokumacı komşusunun ruhu için hatimler okuttu, yemekler pişirtip dağıttı, fakirlere sadakalar verdi, bir çek hayır ve hasenatta bulundu.

Şimdi ey iş bilmez biçare:

Düğünlerde, derneklerde hokkabazlara, türlü maskaralık yapanlara bol bol akçeler verirsin. Hiç demez misin, hayır mı var, şer mi? Hak yoluna gelince* aldanırım diye korkarsın.

Bilmez misin ki:

Mü'mini salâh yoluna yöneltmek vaciptir. Hak Teâlâ’nın buyurduğu şu ayeti de hiç işitmedin mi?

“Fakat olur ki, hoşlanmadığınız bir şey hakkınızda hayırlı olur. Sevdiğiniz şey de olur ki, şer olur.”  Bakara süresi: 216

Demek ki, öyle şeyler vardır ki sen onu hayır sanırsın, halbuki o senin için şerdir, öyle şeyler de vardır ki, sen onu şer sanırsın, halbuki o senin için hayırdır. Şu hâlde, özellikle Enbiyâ ve Evliya sözlerini inkâr etmek iyi değildir. Nitekim, Mevlânâ Celâlüddin hazretleri buyurur:

“Senin sıdkın (içten bağlılığın), senin kılavuzundur.”

Hak Teâlâ, Hadis-i Kudsîde:

(Ben, kulumun zannındayım) buyurdu.

Bu kitapta meşayih sözlerine ne çok yer verilmiş olduğu sorulacak olursa, cevap verir ve deriz ki:

Meşayih, yeryüzünde Allahu Teâlâ’nın askerleridir. Allahu teâlayı isteyen tâliplere yardım ve imdat etmek ve onları nefis, şeytan ve hevâlarının elinden kurtarmak için memur edilmişlerdir. Taliplerin gönüllerine şeytan tarafından bir vesvese veya nefisleri cihetinden bir telâş ve rahatsızlık gelse, Meşayihin menkıbelerini dinlemekle onu defederler. Tâlip, riyazet ve perhize boyun vermekten korkunca, meşayih sözünü dinlemek bu ürkmelerini ve korkularını da giderir. Bunun için:

Meşayihin kelimeleri, yeryüzünde Allahın askerleridir. Denilmiştir.

Hem de meşayih sözlerini dinlemek, kişiye muhabbet getirir ve gönlünden Allahu Teâlâ muhabbetinden gayrı muhabbeti götürür. Zira, muhabbet denilen şey gönüllere ya gözden veya kulaktan girer. Kişi, görmek veya işitmekle âşık olur. Özellikle, Hak Teâlâ’ya âşık olmak böyle olur. Nitekim, Allahu Teâlâ Kur'anda buna münasip olarak şöyle buyurur:

“Ey Rabbimiz! Biz, Rabbiniz celle şâneye imân edin diye insanları imâna davet eden bir münâdi işittik ona icabetle imâna geldik.”

Nitekim, ELEST hitabını işittikleri zaman, bazı canlar bu hitaptan sarhoş gibi âşık oldular. Bu âlemde de yine o taraftan bir haber can kulağına erişirse, hemen gönül yüzünü o yana döndürürler, bütün sevdaları terk ederler.

Şu var ki, meşayih sözlerini sıdk ile içtenlikle dinlemek, onlara muhabbet etmek ve muhip olmak, değme kişiye müyesser değildir. Zira, Meşayihe muhabbet ezeli saadettir. Gör şimdi, bu muhabbet, nice muhabbettir. Onun için bu muhabbet, değme gönüle konulmadı. Her kim meşayihi severse, bilsin ki onda Hak Teâlâ’nın muhabbeti eseri vardır. Zira, meşayihi seven, Allah için sever. Meşayihten ÜNS kokusu gelir. Bütün halk onları sever. Hemen cehd etmelidir ki, o muhabbeti zuhura getirebilsin ve ondan kemale erişsin. Zuhur bulmak gerektir ki, ondan kemâl bulunabilsin. Görmez misin ki, bir tohum yerin altında ne kadar yatsa, hiçbir zaman kemâl hâsıl olmaz. Ne zaman ki, kendisini yerin altından dışarı çıkarırsa, zuhur bulur, günden güne kemale erişir. Çünkü, aydan, güneşten ve havadan terbiye alır. Hem de ondan bir nice taneler hasıl olur. Bunu da zuhura getirmek, meşayih eşiğine düşmekle mümkündür, Meşayihe hizmet etmekle kabildir, meşayihten terbiye ve himmet almakla gerçekleşir. Zira, gerçek meşayih güneş gibi olurlar, müritlerinin gönüllerini terbiye ederler.

Nitekim, Şeyh sultan Ebû Süleyman Dârani'den (Rahmetullahi aleyh) sordular:

– Bu mertebeye nasıl eriştin?

Hazret-i şeyh cevap verdi:

– Erenlere hizmet edip, onların himmetlerini almakla eriştim.