Hak yoluna girmek isteyen önce kendine Allâhu teâlayı sevdirecek bir mürşid-i kâmil araması ve bulması lâzımdır. 

Zira, bir kimse Allâhu Teâlâ’yı sevmezse, Allâhu Teâlâ’ya tâlip olamaz. Onun için derler ki, mürşidler talibe talep bağışlarlar, yani Allâhu Teâlâ’yı sevdirirler. Tâlip, Allâhu Teâlâ’yı gereği gibi sevdikten sonra, Allahu Teâlâ’ya da o tâlibi sevdirirler. 

Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz buyurmuşlardır ki: 

“Muhammed'in ruhu, kudreti kabzasında bulunan Allahu Teâlâ hakkı için, muhakkak ki Allahu azim üş-şânın en sevgili kulları; Allâhu Teâlâ’yı kullarına sevdiren ve kulları da Allâhu Teâlâ’ya sevdirenlerdir.” 

Resûl-ü ekrem aleyhissalâtü vesselâm efendimiz, bu Hadis-i şerifleri ile, şeyhlerin mertebelerini, kişiyi Allâhu Teâlâ’nın yoluna davet edenlerin mertebelerini bildirmiş ve şeyhlerin lüzum ve ehemmiyetini ve herkese bir şeyh bulması gerektiğini açıkça beyan buyurmuşlardır. Zira şeyhler, kulları Allâhu Teâlâ’ya sevdirmeye sebeptir. 

Şeyhlerin, Allâh’ın kullarını Allaha sevdirmelerinin sebebi, sadık müritlerini, muhlis ve gerçek tâliplerini Resûl-ü zişâna iktida ve ittibâ edebilecek hale getirmeleri dir. Resûl aleyhisselâma gerçek anlamda itaat edip uyan kullarını, Allahu Teâlâ’nın da sevdiği, âyet-i kerime ile sâbittir: Âli-îmran sûre-i celilesinin 31. âyet-i kerimesinde şöyle buyrulmaktadır: 

“Yâ Muhammed! Onlara de ki: Eğer siz Allâhu Teâlâ’yı seviyorsanız, hemen bana uyun ki, Allâhu Teâlâ da sizi sevsin.”

Bilmiş ol ki, şeyhler yeryüzünde Allahu Teâlâ’nın yiğitleridir ve Hak Teâlâ onlar vasıtasıyla gerçek müritleri irşâd eder. Şeyhler sebebiyle, Hak Teâlâ tâliplere hidayet bahşeder. 

Fahr-i âlem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz buyurmuşlardır ki: 

Bu Hadis-i kudsinin mânayı münifi şöyledir: 

“Kullarım, benimle iştigal etmeye başlayınca, onların himmetlerini, maksatlarını, fikirlerini ve lezzetlerini zikrim üzerinde sabit kılarım. O bana âşık olduğu gibi, ben de ona âşık olurum. Benimle onun arasındaki perdeleri kaldırırım. Halk, yanıldığı zaman onlar yanılmazlar. Onların sözleri, Nebilerin sözleri gibi olur. Onlar, gerçekten benim yiğit ve bahadır kullarım olurlar. Onlar benim âbid kullarımdır. Ne zaman ki yer ehline azap etmek dilesem, onları zikrederim, onların sebebiyle o azabımı, yer ehli üzerinden kaldırırım, buyurulmaktadır.”

Bu izahlarımızdan da anlaşılıyor ki, kişiye elbette Allahu Teâlâyı sevdirecek birisi gerektir. Nitekim, aleyhissalâtü vesselâm efendimiz, bir Hadis-i şeriflerinde buyurmuşlardır ki:

“İnsanlar, uykudadırlar. Elbette onlara bir uyarıcı kişi gerektir.”  

Hak Teâlâ, Kur'an-ı keriminde de şöyle buyurmaktadır: 

Bir diğer Hadis-i şerifte de şöyle buyrulmaktadır: 

“Ashabım, tıpkı yıldızlar gibidir. Hangisine uyarsanız, hidayete erersiniz.”

Ashab-ı cihar yâr-ı güzin den birisi de Hz. Ali Kerremallahu vechehu ve radıyallâhu anh hazretleridir. Bütün meşâyih, Hz. Ali efendimize, ondan Resûl-ü zişân aleyhi ve âlihi salâvatullah-il-Mennân efendimize, ondan Cebrail aleyhisselâma ve ondan da Rabbil-âlemiyn hazretlerine ulaşır. 

Sülûk silsilesinin nasıl olacağını da inşa’allahu Teâlâ aşağıda bildireceğiz. 

Burada maksadımız: (Şeyhe ne lüzum var?) diye kendinizi kapıp koyu vermemenizi ve elbette her kişiye bir şeyh edinmek lâzım olduğunu anlatmaktır. 

Şimdi, birkaç âyet-i kerime ve Hadis-i şerif ile akli deliller beyan ederek şeyhin lüzum ve ehemmiyetini sana bildireyim ve herkese bir şeyh edinmenin lüzumuna, seni inandırayım. Zira, mürşitsiz yola çıkan kişi, mutlaka azgınlığa düşse gerektir. Onun içindir ki, Resûl-ü zişân efendimiz: (Ümmetimin âlimleri, Beni -İsrail peygamberleri gibidir,) buyurmuşlardır. Ümmetime, din yolunu gözetmekte ve göstermekte onlara uymak gerektir, demek istemişlerdir.

“Ümmetimin âlimleri, Beni-İsrail peygamberleri gibidir.” 

Burada, âlimlerden murat elbette ve elbette ilimleriyle âmil olan âlimlerdir. Onlar, meşayihten halkı hakka çekip götürenlerdir. 

Abdullah ibn-i Mesut radıyallahu anh, aleyhissalâtü vesselâm efendimizden rivâyet ederek buyurmuşlardır ki: 

 “Bir gün, Resûl-ü zişân efendimiz yere kum üzerine kendilerine doğru düz bir çizgi çektiler ve: (İşte, bu yol Allah yoludur,) buyurduktan sonra, o çizginin sağına ve soluna birçok çizgiler daha çektiler ve: (İşte, bunlar da her birinin başında şeytanın oturduğu yollardır ki, bu yollara girenler de şeytana uymuş olurlar.)” buyurdular ve şu iki âyet-i kerimeyi okudular:

Böyle olduğuna göre, Elbette bu yola giden âşıklara bir mürşit gerekir, yol yordam bilen bir rehber lâzımdır ki, tâlipler şeytanın yollarına girmesinler. 

Bu korkudan ötürü, Hak Teâlâ her yüz yılın başında, tarik-i Muhammedî’yi talim edecek, şeytanın zafiyete düşürdüklerini düzeltecek, sünnetleri ve müstehapları yenileyecek bir kişi gönderir. Ebû-Hureyre radıyallahu anhtan rivâyet edilen şu Hadisi şerif, bu görüşü doğrulamaktadır:

“Şüphesiz cenabı Hak bu ümmet için her yüz senenin başında dinini yenileyecek bir zat gönderir.” 

Bu Hadis-i şerifin sırrı çoktur. Şerhi uzatmayalım ve maksada dönelim: 

Demek oluyor ki, şeyhler Allâhu Teâlâ’nın kullarına kılavuz olmak ve onları din yoluna götürmek için gönderilirler. Şu hâlde, bunlara mutlaka uymak gerekir. Eğer, uymayarak muhalefet edilecek olursa, din yolunda eksikliktir. Onun için: 

Kendisine şeyh edinmeyenin, şeyhi şeytan olur, demişlerdir. 

Sultan-ül-ârifiyn Şeyh Bayezid-i Bestamî rahmetullahi aleyh de buyurmuşlardır ki: 

“Kimin üstadı yoksa, şeytan ona üstâd olur.” 

Bazı arifler de buyurmuşlardır ki: “Her kim, şeyh edebi ile edeplenmezse, Allah ve peygamber sözü ile de edeplenmez.”

Bütün bunlardan anlaşılmaktadır ki, şeyhlere uymak ve onları sevmek lâzımdır ve her kişiye bir şeyh edinmek ve onun edebiyle edeplenmek gerektir. 

Zira, şeyhler taliplerin çobanı gibidir. Çobanı olmayan koyunu, elbette kurt kapar. 

Bir başka delil de şudur: O iki cihanın fahri, kâinatın serveri bütün yaratılmışların beyi, kıyamet gününün şefi'i, Allâhu Teâlâ’nın habibi iken ve has satan kendisi için yaratmış ve kendisine evvelinin ve âhiriynin ilmini vermiş ve bildirmiş ve (Sen olmasaydın, bu kâinatı yaratmazdım,) demiş iken, Cebrail aleyhisselâm ona mürşit oldu ve kılavuzluk etti. 

Hz. Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz de bu yolu mürşit siz yürümedi, Cebrail aleyhisselâm geldi, onu kendi makamına kadar götürdü ve: 

– Yâ Muhammed! Ben, makamıma kadar geldim. Bundan öteye bir adım atarsam helâk olurum, dedi. Efendimiz kendisinden sordu: 

– Ya ben ne yapayım? Yolu da bilmiyorum, nereye gideyim? 

Bunun üzerine başka bir melek geldi ve onu alarak ileri götürdü. Böylece, birçok meleklerin kılavuzluğu ile KÂBE KAVSEYN makamına varıncaya kadar, o iki cihan fahrine niceleri mürşit oldu. 

Bu konuda da haberler pek çoktur. Aşağıda, çile ve halvet bahislerinde inşa’allahu Teâlâ bildirilecektir. 

Evet, Hz. Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem, Habib-i Kibriyâ iken, Cebrail aleyhisselâm kendisine burak getirdi, huzuru hakka çağırdı ve göklere çıkararak Sidretül müntehâya kadar götürdü ve kendisi daha yukarı geçmeye mezun olmadığından, orada kaldı, fakat iki cihan serveri de mürşitsiz gidemediğinden kendilerine kılavuzluk edecek melekler gönderildi. Senin ise, yuların henüz nefsinin elindedir. Nefis hevâsı zincirini, nefs-i emmâre boğazına geçirmiş, dilediği yere sürüklemektedir. Seni, her gün biraz daha Haktan uzaklaştırmakta dır. Böyle olduğu halde (Bana mürşit gerekmez!) der durursun. Şunu da aklına getirmez misin Musa peygamber aleyhisselâm, nice yıllar Şuayb peygamber aleyhisselâmın koyunlarını güttü, hizmetinde bulundu. Peygamberliğe tâlip olduktan sonra, Hak Teâlâ’dan ilm-i ledün istedi Hak Teâlâ, Musa aleyhisselâmı Hızır aleyhisselâma gönderdi: 

Ona iradet  götür ve hizmet et ki, Hızır sana ilm-i ledünnü öğretsin, buyurdu. 

Musa aleyhisselâm, Hızır aleyhisselâma gitti ve uzun zaman ona hizmet etti.

Nihayet, meşhur duvar kıssasında sual sorduğu için, Hızır aleyhisselâm onu reddetti. Bunların tafsilâtı, Kur'an-ı kerimde Kehf Sûresinde hikâye edilmektedir, inşa’allahu Teâlâ, aşağıda müritlik bahsinde tekrar anlatacağım. 

Mûsa aleyhisselâm, Hızır aleyhisselâmdan mertebe bakımından daha yüce olduğu halde ona hizmet etmekten utanmadı. Utananlar, ilmullahtan mahrum kalırlar. Sen ise, bir mürşid-i kâmile iradet getirmez (Mürşide ne hâcet) dersin. Şunu iyi bil ki, tâ Âdem peygamber aleyhisselâmdan bu yana, eksik fazla tam yüz yirmi dört bin peygamber, dört yüz tabakat erenleri ve gelmiş geçmiş bunca veliler ve Hak dostları hep bu yolda yürümüşler dir. Fakat, hiç birisi bu yola şeyhsiz ve mürşidsiz çıkamamışlar dır. Şeyhsiz ve mürşidsiz yürüyebileceklerini zannedenler, sonunda kuşkuya düştüler ve imânsız olarak cehenneme gittiler. (Ne'ûzü billah)