MÜZEKKİ'N NÜFUS

[Nefisleri Temizleyen]

(Düzenleyen: Dr. Necati Aksu)

Nefsin birinci kısmı EMMÂRE'lik üzeredir.

Nefsin İkinci kısmı LEVVÂME'lik üzeredir.

Nefsin üçüncü kısmı MÜLHİME 'lik üzeredir.

Nefsin dördüncü kısmı MUTMAİNNE lik üzeredir.

Hak Teâlâ hazretlerinin huzur-u izzetine çağırılan MUTMAÎNNE nefistir.

Hak Teâlâ hazretlerinin huzuru ilâhisinden reddolunan ve kovulan EMMÂRE nefistir.

Amma, Hak Teâlâ hazretleri, lütuf ve keremiyle mürşid-i kâmillere o kadar ilim ve o kadar kudret vermiştir ki, nefs-i- emmâreyi terbiye ederek, emmârelikten levvâmeliğe, mülhimeliğe ve mutmainneliğe döndürürler, İRCÎ'IY hitabına (“Rabbin senden, sende ondan razı olarak rabbine dön” (Fecr Suresi 28)

Kabiliyet kazandırırlar, Allahu Teâlâ hazretlerine gerçek kul ve Resûl hazretine ümmet ederler, huzur-u-İlâhiden reddolunmaktan ve kovulmaktan kurtarırlar.

Şu hâlde, önce sana emmâre nefis nasıl olur, mülhime nefs nice olur, mutmainne nefs nice olur, huzuru izzete çağrılmak nice olur, bunları anlatayım; mertebelerini ve sıfatlarını' bir bir anlatıvereyim ve kendi nefsini de sana bildireyim. Fakat, sen de gaflet pamuğunu çıkar ve kulağını biraz benden yana tut ki, söyleyeceklerimi iyice duyup anlayabilesin.

Nefs-i-emmâre sahipleri, üç bölük tâifedir:

1-Biri FÂSIK lardır. (Açıkça günah işlemekten çekinmeyen mü’min)

2-Biri MÜNAFIK lardır.

3-Biri KÂFİR lerdir.

Hak Teâlâ Kuranda buyurur:

“Ben, nefsimi temize çıkarmıyorum. Zira, nefis gerçekten kötülüğü şiddetle emredicidir.”  Yusuf sûresi: 53

Yani, demek olur ki nefs-i-emmâreden beri olun. Çünkü, nefs-i-emmâre sizi benden azdırıcıdır. Böyle olduğuna göre, Allah'tan azan ve âsi olan, itikadına göre ya kâfir olur ya münafık olur veya fâsık olur. Kâfir nicedir, münafık nicedir, fâsık nicedir diyeyim de var sen de kendini şeyhe ulaştır, nefsini terbiye ederek emmârelikten kurtar ve mutmainneliğe kavuştur. Zira, bu nefis dedikleri süt emen bir çocuğa benzer. Bırakırsın anasının memesini emer, fakat eme durduğu sütten keserek güzel yiyeceklere alıştırırsan, onu da öğrenir ve onu ister. Öyle ise, şunlar ki nefs-i-emmâre zulmetinden günah felâketine müptelâ olmuşlardır ve lâkin gönülleri imânı ve islâmı kabul etmiştir. Yani, Allah'ın birliğine, ezelî ve ebedî olduğuna, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin gerçekliğine, haşre ve neşre, kitaplara, meleklere, peygamberlere, Hak Teâlâ’nın buyurduklarının hak olduğuna, Resûl aleyhisselâmın buyurduklarının da hak ve gerçek olduğuna inanmış ve itikat etmişlerdir. Ne var ki, nefisleri emmârelikten kurtulamamıştır, işte, böyle olan kişilerin adları, nefs-i-emmârenin sıfatları ile sıfatlandıklarından ötürü FÂSIK'lardır.

Nefs-i-emmârenin sıfatları nedir dersen, onu da aşağıda söyleyeceğim, duyar öğrenirsin. Şimdi, bu dediğim tâife ki fâsıklardır, eğer tövbe ederek emmâreye uymaktan vazgeçerlerse, Allahu Teâlâ onları kabul eyler ve günahlarını yüzlerine vurarak azap etmez. Zira, tövbelerinden dolayı o günahı işlememiş gibi olurlar. Nitekim, Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz: Günahına tövbe eden, o günahı hiç işlememiş gibidir, buyurmuşlardır. Eğer, fâsıklar tövbesiz olarak ve fakat imânla ölürlerse, günahlarının cezasını görürler ve cehenneme girerler. Hak Teâlâ’nın dilediği kadar yandıktan sonra, nihayet cehennemden çıkarılır ve cennete gönderilirler.

La ilahe illallah demelerinin nuru ve: Muhammed’ ün Resûlullah demelerinin şefaati onları cehennemde ebedî koymaz, çıkarır." Resûl aleyhisselâmın: “Kalbinde zerre miktar imân bulunan, ateşten çıkarılır”, buyurmaları bunlara işarettir.

Yine, Fahr-i âlem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz buyururlar ki:

– Bir kavim vardır ki, cehennemde kara kömür gibi yanar ve alazlanır. Onları alır ve hayat nehri adındaki ırmakta yıkarlar, derileri yeniden biter, yüzleri ayın on dördü gibi olur: Allahu Teâlâ, bunları ateşten azat eyledi, denilir.

Fâsıkların hallerini anlattıktan sonra, şimdi de kâfirlerin ve münafıkların hallerini bildireyim:

Bunlar hakkında nice âyet ve Hadis gelmiştir ki, kâfirler ve münafıklar cehennemin en alt tabakasına girerler ve orada ebedî olarak kalırlar. Nitekim, Kur’an-ı-azim-üşşânda:

“Allahu Teâlâ, münafıkları ve kâfirleri cehennemde bir araya toplayacaktır.” Nisâ sûresi: buyurulmuştur.

Bir diğer âyet-i kerimede de:

 “Şüphesiz, münafıklar cehennemin en aşağı katındadırlar.” Nisâ sûresi. Buyurulmaktadır.

Kâfirlerin ne tâife olduklarını elbette bilirsin: Putperestlerdir ve Allâh’ın kelâmını ve Resulünü inkâr edenlerdir. Amma, bir kâfir daha vardır ki, küfür kelime söyler ve o söylediği küfürden dönüp tövbe ve istiğfar etmez, küfür kelimesinin üzerinde ısrar eder – Ne'ûzü billah– dünyadan imânsız gider. Onlar da kâfirlerdir.

Fakat, münafıklar iki türlüdür:

Münafıkın biri o kimselerdir ki, halk içinde namaz kılar, oruç tutar görünür ama kafalarına ve inançlarına denk kişilerle buluşunca birbirlerine küfürlerini açıklarlar ve küfür kelimeleri söyleşirler. Onlar kimlerdir? Cebri'ler, Kaderi'ler, Hurufi'ler, Îbahi'ler, Hulûli'lerdir ve daha bunlara benzer kimselerdir. Bunların sözlerini söylemek yaramaz.

Nitekim, Hak Teâlâ buyurur:

“O ateşe ancak Hakkı yalanlayan, peygamberleri inkâr eden, imân ve tâ'atten yüz çeviren bahtsız kafirler girer.” Leyl sûresi: 15-16

Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri de bu gibiler hakkında:

“Üç haslet kimde varsa, o münafıktır,” buyurmuşlardır. Her kimde, bu üç hasletten birisi bulunur ve bunu terk ederek tövbe etmezse münafıklıktan kurtulamaz, ne kadar namaz kılar, oruç tutar ve kendisini müslüman sanırsa da müslüman olamaz.

Bu üç haslet şunlardır:

• Söz söylerse, yalan söyler.

• Söz verirse, sözünde durmaz.

• Emanet edilirse, hıyanet eder.

Bir rivayete göre de iki haslet daha vardır ki, o da nifaktandır:

Ne zaman ahdeylerse, ahdini bozar. Bir kimse ile çekişince, ona kötü sözler söyler, yani söver.

Müslüman olan kimselerin, bu sıfatlardan sakınmaları gerekir. Şunu da iyi bilmelidir ki, nefsi emmârelikten döndürmeyince şakilikten (günahkarlıktan) kurtulmaz, kurtulması da mümkün değildir. Zira, NEFSİ EMMÂRE denilen nefis, sahibini hayra iletmez. Daima, şekavete ve nifaka götürür. Fıska ve fücura yöneltir. Çünkü, EMMÂRE'nin mânası EMİR yani BUYURUCU demektir ve buyurduğunu yaptırıcı demek olur. Böyle olduğu için, her kimin ki, nefs-i-emmâresi bedeni şehrine emir olur ve emirlerini geçirirse, iyi bilmelidir ki o kişi –Allah korusun– ya fâsık ya münafık veya kâfirdir. Zira, nefs-i-emmârenin sıfatları bunlardır, bunlara benzer huylardır.

Öyle ise azizim: İnsanda kemal odur ki, nefsini bilmeli, kötü huylarını ve çirkin ahlâkını görmeli, güzel ahlâk ile ahlâklanmalı ve nefsine İRCI'IY hitabına kabiliyet kazandırmalı ve mâ'rifet-i-hak (Allah’ı tanımak, bilmek) hasıl olmalıdır. İnsan olmaktan maksat, Hakkın mâ'rifetini hasıl etmektir. Nitekim, Hak tealâ bir hadisi Kutside şöyle buyurur:

“Ben gizli bir hazineydim. Bilinip, tanınmayı diledim. Bu yüzden insanları yarattım.”

Demek oluyor ki, bütün yaratılanlar marifet için, yani Hakkı bilmek için yaratılmışlardır. Allahu Teâlâ’yı bilmeyen ve onun birliğine şehadet etmeyen yoktur. Herkesin halli halince marifeti ve marifetten nasibi vardır: Kâinatta bulunan her şey, O'nun birliğinin delilidir.

Fakat, o marifet ki hakikattir, yani Hak Teâlâ’nın zatına ve sıfatına mahsus bir ilimdir, işte o insandan başkasında bulunmaz. Ne var ki, her insanda da bulunmaz. İnsanlar içinde bir taife vardır, onlar HASSÜL-HAS'tır. Bu konuda söylenecek söz çoktur. HASSÜL-HAS derler ki, hakiki marifet onlarda olur. Demek ki, her kim hakiki mârifet hasıl ettiyse, o HASSÜL-HAS'tır. Evet, bunda söz çoktur, lâtif bahisler ve sualler vardır, inşa'allahu tealâ bunun şerhi daha aşağıda yapılacaktır.