MÜZEKKİ'N NÜFUS
[Nefisleri Temizleyen]
(Düzenleyen: Dr. Necati Aksu)
27- NEFS-İ-EMMÂRENİN İLACI: HASTALARI YOKLAMAK, CENAZE NAMAZI KILMAK VE KABİR ZİYARETİNDE BULUNMAK
Bir gün, Ashab-ı kiramdan Eba-Derdâ radıyallahu anha bir kişi geldi ve ondan yardım istedi:
– Yâ Ebâ-Derdâ! Benim, büyük bir hastalığım var. Bana, bu hastalığımı iyi edecek bir ilâç salık ver.
– Hastalığın nedir?
– Benim gönlümde muhakkak dünya muhabbeti vardır. Gönlüm âdeta kararmıştır. Abdestimin ve namazımın nurundan eser göremiyorum. Zikirden, tesbihten ve ibadetten zevk alamıyorum.
– Bu senin hastalığın, hastalıkların en büyüğü ve kötüsüdür. Eğer, vaktinde tedavi etmezsen, bunun sonunda imânsız gitme tehlikesi vardır.
– Aman yâ Eba-Derdâ! Lütfet söyle, ne yapayım?
– Sık sık hastaları yoklamaya git, cenaze namazı kıl ve kabir ziyaretlerinde bulun.
Bu üç şeyi muntazaman yaparsan, bu hastalık hemen senden def'olur, gider. Senden, dünya muhabbet ve meşguliyeti zâil olur. Bu dediklerimi yapacak olursan, gönlün nurlanır ve basiret gözün açılır.
O kişi, bu üç şeye devam etti, fakat hastalığı geçmedi. Tekrar Eba-Derdâ radıyallahu anha geldi ve:
– Söylediklerini yaptım, ama dünya muhabbeti benden gitmedi, dedi.
Eba-Derdâ hazretleri sordu:
– Hastaları yokladın mı? Cenaze namazı kıldın mı? Kabir ziyaretine gidip uzun uzun oturdun mu?
– Yâ Eba-Derdâ! Günlerden beri hep bunlarla meşgulüm.
– Öyle ise, sen bir hayvan ölüsüne gider gibi gitmişsin. Şimdi söyleyeceklerimi iyi dinle: Hasta yoklamaya gittiğin zaman, farz et ki, bir gün sen de onun gibi zayıf ve hasta düşmüşsün, döşeğine uzanmış yatıyorsun, bir yudum suyu bile zorla içiyorsun, işin sonunda böyle olacağına göre bu kavga ve telâş niye ki? Mademki sonunda tıpkı o hasta gibi yataklara düşecek, halsiz ve mecalsiz kalacaksın, boğazından bir yudum su, bir lokma yiyecek geçmeyecek. Nefsine ihtar et ve: (Şunun haline bak ibret al, senin de sonun budur, o halde şu dünya muhabbetinden el çek) deyiver.
Cenaze namazı kılmaya gittiğin zaman, tanıdığın veya tanımadığın kim olursa olsun, kaba tahtadan bir tabutun içine yatırmışlar ve musallaya bırakmışlar. Dört kişi sırtlarına alır ve o ebedî yolculuğa doğru hızla götürür, giderler. Bu cenazeyi görünce nefsine de ki: (Ey nefis! Şu cenaze farz et ki sensin. Bütün sevdiklerini, malını, mülkünü, evini, barkını bırakmış gidiyorsun. Zira, bu tabut denilen şey öyle bir binektir ki, ona herkes binse gerektir: Tabut; öyle bir binektir ki, her insan ona binecektir. Önünde sonunda sen de bu bineğe bineceksin. Kişinin başına gelecek şeyi, gelmişe saymak hayırlıdır. Çünkü:
Her gelecek yakındır.
Biriktirdiğin bu mallar, bu davarlar hepsi ortaya dökülüp kalacaktır, öyle ise gel ölmeden âhiret tedarikinde ve hazırlığında olalım. Bu fâni şeye gönül vermeyelim. Bak, bu cenazeyi görüyorsun ya; evinden, barkından, oğlundan, kızından, kavminden, kabilesinden nasıl yüz çevirmiş? Bütün sevdiklerini ve sevdiği malları nasıl terk etmiş? Bütün malını arkada bırakmış da yanına bir yudum su ve bir öğünlük ekmek bile almamış. Baş açık, yalın ayak, çırılçıplak olmuş, hepsini bırakmış gidiyor. Kimse bilmez ki, hali nice olacaktır? Bir gün, sen de bunun gibi olacaksın, şimdiden buna hazır ve hazırlıklı ol! dersin.
Mezarlığa varınca, kabirlerde yatanları gözünün önüne getir ve onların hallerini düşün. Düşün ki, nasıl harap olup giderler. Gelen, geçen üzerlerine basar, ayaklar altında kalmışlar, o nazik tenleri çürümüş, o güzel ağızlar çenelerinden ayrılmış, o yakışıklı başlar gövdelerinden kopmuş, o elâ gözleri yılanlar, çıyanlar yemiş. Gece gündüz Kur'an okuyan, zikreden o bülbül diller, kim bilir hangi böceklere yem olmuş, kemikleri birbirinden ayrılmış, öyle yatıyorlar. Dünyada 40- 50- 80- 100 yıl ömür sürenlerin ömürleri hebâ-i mensur olmuş, gitmiş. Nefs-i emmârenin kötü ve çirkin sıfatları ile türlü türlü azaplara duçar olmuşlar, nefs-i emmârenin Hak Teâlâ tarafından sevilmeyen ve reddedilen sıfatları, birer canavar şeklinde cesetlerine üşüşmüş, azap ediyorlar. İşte, mezarlığa gidince bütün bunları göz önüne getirirsin. Onların hallerine ibret gözüyle bakarsın ve dönüşünde nefsine dersin ki:
– Ey nefs! Hâlâ imâna gelmez misin? Bu murdar dünyanın muhabbetinden usanmaz mısın? Mevlâ muhabbetine hâlâ gönül vermez misin? Senin de sonunun onlar gibi olacağını düşünmez misin? Başına gelecekleri hiç aklına getirmez misin? O mezarlıkta yatanların hepsi de senin gibi izzetli ve hürmetli insanlar idiler. Onlar da bu dünyada yer, içer, güler, eğlenir, alır, verirlerdi. Hüküm ve hükümet ederlerdi. Yıkanır, paklanır, temiz ve nefis elbiseler giyerlerdi. Üzerlerine toz kondurmazlardı. Gördün ya, şimdi kara topraklara karışmış yatıyorlar. Evlerini, barklarını, mal ve mülklerini, evlât ve iyallerini bırakıp gitmişler, her biri bir çukurda yapayalnız ve belirsiz yatıyorlar. Ey nefs! Bir gün sen de tıpkı onlar gibi, tek ve tenha, amellerinle baş başa yatacaksın. Gel, bu dünyadan gönlünü geçir, biraz salih amel kazan, bu karanlık çukura düşmeden, yılan çıyan başına üşüşme den gel hazırlık görelim, o günlere hazır olalım, dersin.
Eğer, hasta yoklamaya gittiğin zaman söylediğim gibi düşünür, cenaze namazı kıldığın zaman söylediklerimi hatırlar ve mezarlığa gidince orada yatanların hallerini göz önüne alarak aklını başına devşirir irsen, dünya muhabbeti kısa zamanda senden gider, gönlün nurlanır ve ibadetten zevk alırsın.
O kişi, Eba-Derdâ radıyallahu anh’ın dediği gibi yaptı ve gerçekten kısa zamanda dünya muhabbeti hastalığından kurtuldu, dünyadan iğrenmeye ve tiksinmeye başladı, gönlü nurlandı ve basiret gözleri açıldı, hakkı bâtıldan seçti, elinde olanları fakirlere dağıttı ve sırtına bir aba giyerek bir mescit köşesine sığındı ve ömrünün sonuna kadar ibadet ve tâ'at ve Eba-Derdâ radıyallahu anha dua ile meşgul oldu. Her zaman:
– Ey Eba-Derdâ! Allahu Teâlâ senden razı olsun. Benim, ölü gönlümü dirilttin, derdi.
Şimdi ey aziz:
Ölümü sık sık anmak, birçok saadetlere sebeptir. Evvelâ, ölümü sık sık ananlar, dünyadan iğrenir ve tiksinirler. Sonra, dünyayı kendilerine uzak sanır ve gönül vermezler, öleceklerini ve ölüm sonrası hallerinin başına geleceğini, günahlarının çoğalacağını düşünerek sık sık tövbe ve istiğfar ederler.