MEVZUU:
İbadetten maksad, yakîn halinin hâsıl olmasıdır. Ve; buna münasip şeyler.
NOT: İmâm-ı Rabbânî Hz. bu mektubu, Şeyh Derviş'e yazmıştır.
***
Noksan sıfatlardan münezzeh olan Allah, bizim gibi müflisleri, imânın hakikati ile müşerref eylesin.. Seyyid'ül-mürselin hürmetine.. Ona ve âline salâtların en tamamı, selâmların ekmeli..
***
İnsanın yaratılmasından maksad, emredilen ibadetlerin edâ edilmesi olduğu gibi; ibadetlerin edâsından dahi maksad: İmânın hakikati olan yakîn halini elde etmektir.
Yüce Allah'ın şu emri:
– «Sana yakîn gelinceye kadar Rabbına ibadet et.» (15/99)
Anlatılan mânâya bir işâret olması mümkündür. Zira âyet-i kerimenin (Arapça aslında) geçen:
– «Hatta.»
Lafzı gaye için olduğu gibi, illet (sebeb) için de olur.. Bu duruma göre mânâ şudur:
– «Sana yakîn gelmesi için..»
Anlatılan duruma göre: İbadet öncesi mevcut imân sûret olup asıl imânın hakikati yakîn olan imândır.
Bu mânâ üzerine Allah-ü Teâlâ, şöyle buyurdu:
– «Ey iman edenler, iman ediniz..» (4/136)
Bu âyet-i kerimenin açık mânâsı şu olabilir:
– «Ey sureta iman etmiş olanlar, emredilen vazifeleri yapmak sureti ile hakikaten imân ediniz..»
***
Velâyet halinden ibâret olan fenâ ve bekâ devletlerinin husulünden asıl gâye, işte bu YAKÎN halinin olmasıdır.
Fenâfillah ve bekâbillah lafızlarından; anlatılanın dışında mânâ çıkarmak murad edenler, yani: Halliyet ve mahalliyet (kulun Allah'a Allah'ın kula gelmesi) vehmi doğuracak sözler söyleyenler, ilhada ve zındıklığa düşmüş olurlar..
Halin galebesi ve vaktin sekri olduğunda bir şeyler zuhura gelebilir; böyle bir şeyi sonradan bırakıp geçmek önceki sözden ve halden istiğfar etmek gerekir..
Tabâkat meşâyihinden İbrahim bin Şeyban şöyle dedi:
– Fenâ ve bekâ bilgileri, vahdaniyette ihlâs, ibadette sıhhat üzere devreder.. Bunun dışında kalanlar: Zındıklık ve mugalatadır (yanıltıcı sözdür, safsatadır).
O, bu sözleri doğru söylemiştir. Allah, sırrının kudsiyetini artırsın. Onun bu sözleri istikâmetini anlatır.
Fenâfillah, Yüce Hakkın râzı olduğu şeyler içinde yok olmaktır.
Seyr-i_ilellah (Allah'a seyir) ve seyr-i_fillah (Allah'ta_seyir) gibi mânâları dahi bu kıyasla kabul etmek düşer..
***
Son anlatacağımız bir husus kaldı:
Şeyh Meyanüllah Bahş salâh, takva hâli ile muttasıf bir kimsedir. Kendisi ile irtibatlı birçok kimseleri vardır. Maddelerden herhangi bir maddeye ihtiyaç duyarsa; haline uygun teveccüh gösterileceği ümidi vardır.
Hakîkat Kitâbevi Tercümesi