MEVZUU:
İnsanın camiiyet (her şeyi toplama, kendinde bulundurma) durumu; ma'na olarak derlenip toparlanmasına sebeb olduğu gibi dağınık kalmasına da sebep olur. Bu durum, mahbub (sevilen) zatlara bir nâiliyet olmakla beraber, aynı zamanda mahcuplara (perdelilere) bir belâdır.
NOT:
İmâm-ı Rabbânî Hz. bu mektubu, Seyyid Nizama yazmıştır.
***
Mübarek mektubunuz ulaştı.
***
Bilmiş olasın ki,
İnsan, mevcudatın en çok toplayıcı mahiyeti olanıdır. Çeşitli ve pek çok mevcudat ile onun alâkası ve irtibatı vardır. Haliyle bu, kendi parçalarından her bir parçanın vasıtası ile olmaktadır.
Onun bu, her şeyle alâkası ve irtibatı, Yüce Sultan Mukaddes Hak'tan uzaklık duymasının artmasına sebeb olmaktadır. Hem de her ma'nada..
Bu çok sayıda alaka duyduğu şeyler yüzünden, insanın mahrumiyeti, başkasına nazaran, daha ziyade olmaktadır.
Şayet bu, parça parça şeylerin alâkasını keser de, Allah'ın verdiği muvaffakiyetle, yeniden kendi aslına rücû ederse; büyük bir nâiliyete ermiş olur. Yoksa; tam ma'nası ile bir dalâlet uzaklığına dalar..
İnsan, bu camiiyet durumu ile, mevcudatın en faziletlisi olduğu gibi; aynı camiiyet durumu ile, mahlukatın şerlisi olur.
Bu camiiyet durumu vasıtası ile, insanın aynası, pek tamam bir şekildedir.
Şayet insan, ayna yüzünü bu âleme çevirirse; her şeyden bir karalık alır; aynasını kirletir. Şayet, Sübhan Hakkın tarafına çevirirse; o zaman, safası ve göstermesi her şeyden daha güzel olur..
***
Anlatılan alâkalardan kalbin hürriyete kavuşması, başta Allah'ın Resulü Muhammed'in özelliğidir; Allah-ü Teâlâ ona salât ve selâm eylesin. Bundan sonra, kalan peygamberlerin.. Daha sonra da, değişik derecelerine göre evliyânın..
Salât ve selâm, başta bizim peygamberimize; daha sonra diğer peygamberlere ve onlara tabi olanlara; taa, kıyamet gününe kadar..
***
Noksan sıfatlardan münezzeh olan Allah, Nebiyy-i Mustafa hürmetine anlatılan alâkalardan bizlere necat ihsan eylesin. Resulülah efendimiz, anlatılan ma'nada şu âyet-i kerime ile medhedilmiştir:
– «Onun gözü ağmadı; aşmadı da..» (53/17)
O'na ve âline salâtların en tamamı; selâmların ekmeli..
Bundan daha fazlasını yazmak, yorgunluğa sebeb olur.
Selâm ve ikram.