ONBEŞİNCİ MEKTÛB

Bu mektup, yine yüksek mürşidine yazılmıştır. İniş makamındaki hâlleri ve birkaç gizli bilgiyi açıklamaktadır:

Hazır olan gaibin, bulmuş olan kaçırmışın, kavuşmuş olan mahrumun sunduğu şöyledir ki: Çok zamandır O’nu arardım, hep kendimi bulurdum. Sonra işim öyle oldu ki kendimi arasaydım O’nu bulurdum. Şimdi O’nu kaybettim, kendimi buluyorum. O’nu kaçırdığım hâlde aramıyorum, yok olduğu hâlde özlemiyorum. İlim bakımından huzurdayım, kavuşmuşum, karşılıyorum. Zevk bakımından ise kaybettim, aramıyorum. Zahiri beka, batını fenadır. Bekada iken fanidir. Fenada olduğu hâlde bakidir. Fakat ilimle olan fenadır ve zevkle olan bekadır. İşi düşmekte ve inmektedir. İlerlemekten ve yükselmekten kalmıştır. O’nu kalpten kalbin sahibine götürmüşlerdi; şimdi kalbin sahibinden kalp makamına indirdiler. Ruh, nefesten kurtulmuştu. Nefs de itminana kavuştuktan sonra ruhun nurlarının çokluğundan çıkmıştı. Şimdi ruh ile nefsi onda topladılar. O’nu her ikisi arasında geçit yaptılar. Bu aracılıkla yukarıdan almak, aşağıya vermek nimetini ihsan ettiler. Faydalı şeyleri alır, aldıklarını başkalarına verir. Hem alıcı ve hem vericidir. Farsça mısra tercümesi:

Daha söylersem, sonu gelmez.

Yüksek makamınıza sunulur ki; sol el, kalp makamına işarettir. Kalbin sahibine yükselmeden öncedir. Yukarıdan indikten sonra kalp makamına getirirler. Bu makam başkadır. Sağ ile sol arasında geçittir. Kavuşanlar bunu iyi bilir. Sülük yapmamış olan meczuplar kalp makamına varırlar; bunlara (Erbab-ı kulûb) denir. Kalbin sahibine kavuşmak için sülük yapmak lazımdır. Bir makamın bir kimseye verilmesi demek, ona bu makamda hususi bir şan hasıl olması demektir. Bu şan ile o makamın erbabından ayrılır. Ayrılıklarından biri, cezbenin önce olması demektir ve o makamda hususi bekası hasıl olarak o makamın bilgilerine ve marifetlerine kavuşur. Kalp makamının bilgileri ve cezbenin, sülükün, fena ve bekanın ne oldukları ve bunlara benzer bilgiler; bundan evvelki mektuplarda yazılarak sunulacağı bildirilen kitapta açıklanmıştır. Mir Seyyid Şah Hüseyin acele ile yola çıktı, temize çekmek nasip olmadı. Bu kitap üzerindeki kıymetli düşüncelerinizi ve emirlerinizi okumakla şerefleniriz inşallahü teâlâ.

Aziz Mütevakkıf cezbe makamında yukarıdan inmiştir; fakat yüzü bu aleme değildir. Hep yukarıya bakmaktadır. Yükselmesi başkasının çekmesiyle olduğu için cezbeye uygundur. İnerken birlikte az bir şey getirdi. Nisbetinin aslı, başkasına bağlı olan teveccüh idi. Kendisini bu teveccüh yükseltiyordu. Bu nisbeti şimdi de vardır. Cezbe nisbetinde, cesetteki ruh gibidir ve karanlıkta bulunan ışık kaynağı gibidir. Fakat bu cezbe, büyüklerimizin bildirdiği cezbe değildir “kaddesallahü teâlâ esrârehüm”. O cezbe, Hâce-i Ahrâr “kuddise sirruh” hazretlerine yüksek dedelerinden gelmiştir. [Yani annesinin dedelerinden gelmiştir. (Reşahât) kitabı.] O büyüklerin bu makamda hususi şanları vardır. Birkaç talebe rüyada gördüler ki yukarıda adı geçen Aziz Mütevakkıf, Hâce’yi yemiştir. Bu rüya, bu makamın görüneceğini göstermektedir. Bu cezbenin fayda vermek makamı ile ilişiği yoktur. Bu makamda yüz, hep yukarı doğrudur ve hep şuursuzluk lazımdır. Cezbe makamlarından çoğuna kavuştuktan sonra bunlar sülüke uygun olmaz. Bunları yazarken o makama doğru idim. Bazı incelikleri göründü. Sebepsiz teveccüh olunamıyor. Her şeyin doğrusunu Allahü teâlâ bilir. O aziz, birkaç aydan beri aşağı inmiştir; fakat bu cezbe makamına tam girmiyor. Bu makamın şanını bilmediği için giremiyor. Dağınık düşünceleri buna sebep oluyor. Bu saçma yazılar yüksek kapınıza kavuştuğu zamanda, bu makama tam gireceğini ümit ederim. Hâce hazretlerini bundan sonra tam indirirler.


Abdulkadir Akçiçek Tercümesi