ALTMIŞDÖRDÜNCÜ MEKTÛB

"Bu mektup, yine Nakip Seyyid Şeyh Ferid’e “kuddise sirruh” yazılmıştır. Cismin ve ruhun lezzet ve elemlerini bildirmekte ve cisme olan musibet ve acılara sabır tavsiye edilmektedir:

Allahü teâlâ, sizi her sıkıntıdan korusun! Dünya ve ahiretin efendisinin “aleyhi ve alâ âlihissalevâtü vetteslîmât” hürmetine dünya ve ahiretin iyiliklerine kavuştursun!

Dünya lezzetleri ve elemleri iki türlüdür: Birisi cismin [yani nefs-i emmârenin], ikincisi ruhun lezzetleri ve acılarıdır. Cisme lezzet veren her şey, ruha elem verir. Cismi inciten her şey, ruha tatlı gelir. Görülüyor ki ruh ile ceset, birbirinin nakizi, aksidir. Fakat bu dünyada ruh, cisim derecesine düşmüş ve cisimle birleşmiş, kendini cisme kaptırmıştır. Ruh, cisim hâlini almış; ona lezzet veren şeylerden lezzet duymaya ve cisme acı gelen şeylerden elem duymaya başlamıştır. İşte avam yani cahil halk böyledir. Tîn suresinin, (Onu [ruhu], sonra en aşağı dereceye indirdik) mealindeki ayet-i kerimesi bunların hâlini göstermektedir. Bir kimsenin ruhu, eğer bu esirlikten, bu bağlılıktan kurtulmaz, kendi derecesine yükselmez, kendi vatanına kavuşmaz ise ona yazıklar, binlerle yazıklar olsun!

Mahlukların en yükseği insandır.
O makamdan mahrum kalan da odur.
Bu yoldan eğer geri dönmezse,
Ondan daha mahrum olmaz kimse.

İşte ruhun hastalıklarından biri, elemini lezzet sanması, lezzetini elem anlamasıdır. O’nun bu hâli, midesi hasta bir kimseye benzer ki bu kimse safrası bozuk olduğundan tatlıyı acı sanır. Bu kimseyi tedavi etmek lazım olduğu gibi ruhu da bu hastalıktan kurtarmak akıl icabıdır. Ruhun tedavi edilerek cismin elemlerinden, acılarından lezzet duyması, sevinmesi lazımdır.

Kavuşmak için bu lezzet ve sevince,
Can çıkıncaya dek çalış, gündüz ve gece!

İyi düşünerek ve inceleyerek anlaşılıyor ki dünyada eğer dert ve musibetler olmasaydı, dünyanın hiç kıymeti olmazdı. Dünyanın zulmetini, sıkıntısını; hadiseler, acı olaylar gidermektedir. [Dünya dertleri ruha elem verir. Bu elemi, inkisarı (kırıklığı) ibadet olur, derecesi yükselir.] Dertlerin, elemlerin acılıkları, bir hastalığı iyi edecek faydalı ilacın acılığı gibidir. Bu fakir anlıyorum ki; bozuk niyet ile, gösteriş için, menfaat için yapılan bazı ziyafetlerde yemeğe kusur bulmak veya başka suretle yapılan eziyet ile ziyafet verenin kalbinin kırılması; yemekteki zulmeti, niyetin bozukluğu ile hasıl olan günahı gidermekte, kabul olmasına sebep olmaktadır. Eğer misafirlerin şikâyeti, hakareti olmasaydı ve ziyafet sahibinin kalbi kırılmasaydı; yemek karanlık ve günah olacak, kabul edilmeyecekti. Kalbin kırılması kabule sebep oldu.

O hâlde hep cisim ve cesedimizin rahatını ve tadını düşünen ve hep bunun peşinde koşan bizler, çok zor durumda bulunuyoruz. Zâriyât suresinde, elli altıncı ayet-i kerimede mealen, (İnsanları ve cinni, yalnız ibadet etmeleri için yarattım) buyuruldu. İbadet de kalbin ve ruhun kırıklığı, kendini aşağı bilmesidir. İnsanın yaratılması, kendini hakir bilmesi, aşağı görmesi içindir. Bu dünya, Müslümanların ahiretlerine, Cennetteki nimetlerine göre bir zindan gibidir. Müslümanların bu zindanda zevk ve sefa aramaları akla uygun olmaz. O hâlde dünyada eziyet, sıkıntı çekmeye alışmak lazımdır. Burada mihnetlere katlanmaktan başka çare yoktur. Allahü teâlâ, mübarek ceddiniz hürmetine “s.a.v.”, biz zayıf kullarına bu yolda yürüyebilmeyi nasip eylesin. Âmîn.


Abdulkadir Akçiçek Tercümesi