"Bu mektup, yine Mir Salih Nişapurî’ye yazılmıştır. Talibin batıl, bozuk mabutlardan kurtulması; hak, doğru mabudu düşünmesi ve hatırına gelen her şeyi de kovması bildirilmektedir:

Mir Seyyid kardeşim! Talip "Lâ ilahe" derken kendi içinde ve dışarıda olan bütün bozuk mabutları yok etmesi; "İllallah" derken de hak mabut olarak fikrine, vehmine gelen şeylerin hepsini nefyetmesi, kovması lazımdır. Hak olan bir mabudun yalnız var olduğunu düşünmeli, bundan başka hatırına hiçbir şey getirmemelidir.

Allahü teâlânın zatında hiçbir şey ve vücut yani var olması bile bulunmaz. O’nu vücuttan başka olarak aramak lazımdır. Ehl-i sünnet âlimleri —Allahü teâlâ onların çalışmalarına bol bol iyilikler versin!— ne güzel söylemişlerdir; "Allahü teâlânın vücudu, zatından başkadır" buyurmuşlardır. Vücudu zattan başka bilmemek ve vücuttan başka bir şeyin varlığına inanmamak, kısa görüşlü olmaktır. Şeyh Alâüddevle (kaddesallahü sirrehül’azîz): "Vücut aleminin üstünde, Melik-il-vedûd alemi vardır" demiştir.

Bu fakiri vücut mertebesinden yukarı götürdüklerinde çok zaman o hâlde kalmıştım. Zevk ile, vicdan ile kendimi Muattala fırkasından yani sıfatlara inanmayanlardan sanmıştım. Allahü teâlânın vücut sıfatını bilmedim; çünkü vücut sıfatı geride kalmıştı. Zat mertebesinde vücudun yeri yoktu. O hâldeki imanım, iman-ı taklidî idi; tahkikî değildi.

Sözün kısası; insanın hatırına, hayaline gelen her şey de kendisi gibi mahluktur. Mahluklarından kendisine doğru hiçbir yol açmayan, yalnız O’nu anlamaktan aciz olmak, gücü yetememek yolunu açık bırakan Rabbimizi tesbih ederiz. O her ayıptan, kusurdan, lekeden uzaktır, temizdir.

"Fenâ-fillah" ve "Bekâ-billah" denilen mertebelere varmak, mümkün olanın vacip olması demek değildir; böyle bir şey olamaz. Böyle bir şeyin olması, hakikatleri bozmak ve birbirine karıştırmak olur. Mahluk yani sonradan yaratılmış olanlar vacip olamayacakları için; vacipten (Allahü teâlâdan) mümkinin (kulun) eline geçen şey, yalnız O’nu anlayamamaktır.

Farsça beyit tercümesi:
Anka avlanılmaz, tuzağı topla!
Tuzağa giren olur yalnız hava.

Çok yüksekleri arayan talip; kavuşulamayacak, adı ve nişanı bulunamayacak bir varlığı arar. Birçokları ise kendilerinden başka olmayan varlığı aramakta; ona yaklaşmaya, beraber olmaya uğraşmaktadır.

Farsça mısra tercümesi:
Onlar büyüklerdir, ben de böyleyim ya Rab!

Geçmişiniz ve geleceğiniz hayırlı olsun!

Abdulkadir Akçiçek Tercümesi