"Bu mektup, Han-ı Hanan’a yazılmıştır. Peygamberlere uymak lazımdır. İslamiyet'in emirlerinde çok kolaylık olduğu bildirilmektedir:

Bizlere doğru yolu gösteren Allahü teâlâya hamd olsun! O bize doğru yolu göstermeseydi, biz kurtuluş yolunu bulamazdık. Allahü teâlânın Peygamberlerine inandık. Sonsuz saadete ve hakiki kurtuluşa kavuşmak için Peygamberlere uymak lazımdır "salevâtullahi teâlâ ve teslîmâtühü". Bir kimse bin sene ibadet etse, sıkıntılı riyazetler çekse ve sıkı mücahede yapsa; eğer bir Peygamber-i zîşana (sallallahü teâlâ aleyhi ve sellem) uymamış ise, bütün bu çalışmalarının bir arpa kadar kıymeti olmaz. Çölde görülen serap gibi hiçbir şeye yaramaz. Hiçbir düşünce ve bir iş olmayan yani bir şeye yaramayan uyku bile, mesela gün ortasında bir parça uyumak, o büyüklerin emrine uyarak yapılınca; onlara uymadan yapılan bin sene ibadetten ve mücahededen kat kat daha kıymetli olur.

Allahü teâlânın nimetlerinin en kıymetlisi, bütün emirlerinde kolaylık göstermesidir. İslamiyet'in bütün isteklerinde tam kolaylık gözetilmiştir. Mesela yirmi dört saat içinde yalnız on yedi rekât namaz kılmayı emir buyurmuştur. Bunun hepsi bir saat sürmez. Bunu kılarken de en kolay olanı okumayı kabul etmektedir. Ayakta kılamayanın oturarak kılmasına izin vermiştir. Oturarak kılamayan yatarak kılabilir. Rükû ve secdeleri yapamayan ima ile, işaret ile kılabilir demiştir. Abdest almak için su kullanamayana toprak ile teyemmüm etmesine izin vermiştir. Zekât için de malın yalnız kırkta birini fakirlere ayırmıştır. Bunu da yalnız ticaret eşyasından ve çayırda parasız otlayan dört ayaklı hayvanlardan emretmiştir.

Ömründe bir kere hac etmeyi farz etmiştir. Bu da yalnız yol parası olanlara ve yol tehlikesiz olduğu zaman farz olmaktadır. Sayılamayacak kadar çok şeyleri helal etmiş, izin vermiştir. Dörde kadar kadını nikâhla almayı ve sayısız cariye kullanmayı mubah eylemiştir. Talak yani boşama ile kadın değiştirmeye yol göstermiştir. Yiyecek, içecek ve kumaşlardan çoğunu mubah etmiş, pek azını haram kılmıştır. Haram etmesi de kullarının iyiliği için olmuştur. Acı, zararlı, kötü olan şarabı yasak etti ise de buna karşılık çeşit çeşit tatlı, güzel kokulu, faydalı şerbetleri mubah etmiştir. Meyve suları, tarçın, karanfil ve çiçek suları hep helaldir. Bunların hepsi faydalıdır. Acı, yakıcı, keskin ve aklı giderici ve çok tehlikeli olan bir şey, o güzel kokulu şerbetlere benzeyebilir mi? O’nun haram olması ve Allahü teâlânın beğenmemesi; bunların ise helal olup Allahü teâlânın razı olması da ayrıca bir farktır.

İpekli kumaşlardan bir kısmını erkeklere haram etmiş ise de buna karşılık süslü, renkli sayısız kumaşları helal eylemiştir. Yünlü kumaşların hepsi helaldir; bunlar ipekten kat kat daha faydalıdır. Bununla beraber ipekli kumaşları kadınlara mubah eylemiştir; bunun faydası da yine erkekleredir. Altın ve gümüş gibi ziynet eşyasını kadınlara mubah etmesi de böyle olup faydaları erkekleredir.

İnsafsız, taş yürekli bir kimse bu kadar çok kolaylığı güç ve ağır yük görürse, kalbinin bozuk olduğunu göstermiş olur. Ruhunun hasta olduğu, kafadan sakat olduğu anlaşılır. Birçok işler vardır ki sağlam, normal insanlar bunları kolay yaptığı hâlde hasta kimselere güç gelir. Kalbin hasta ve bozuk olması demek; Peygamberlerin (aleyhimüsselâm) getirdikleri bilgilere tam inanmaması demektir. İnanmaları görünüştedir, içten inanmış değildir. Gönülden inanmanın alameti vardır; bu alamet İslamiyet'in emirlerine sarılmaktır. İslamiyet'i beğenmeyenlerin, ona uymak istemeyenlerin Müslüman olduklarını söylemelerine inanılmaz. Bunlara "Münafık" denir.

Şûrâ suresi on üçüncü ayetinde mealen: "Müşrikleri [yani Allah’tan başkasına tapınanları] imana, Allah’a kulluğa çağırman onlara ağır gelir. Bunun için sana düşman olurlar" buyuruldu. Allahü teâlâ dilediğini kendine seçer. O’nu isteyenlere, kendine kavuşturan yolu gösterir. Doğru yolda olanlara ve Muhammed aleyhisselâmın izinde gidenlere selam olsun!

Abdulkadir Akçiçek Tercümesi