"Bu mektup, Molla Ahmed-i Berkî’ye “rahmetullahi aleyh” yazılmıştır. Birkaç sualine cevaptır:

Allahü teâlâya hamd olsun. O’nun seçtiği, sevdiği iyi insanlara selam olsun!

Sual: İnsan her ne yaparsa zamanın sahibinin emri ile yapmalıdır ki hayırlı sonuç alabilsin. Taatleri, ibadetleri yapmak da böyledir demişlerdir. Eğer bu söz doğru ise, bize her hayırlı işi yapmak için emir ve izin buyurmanızı dileriz diyorsunuz?

Cevap: Büyüklerin bu sözü doğrudur. Size izin verilmiştir. Fakat hayırlı sonuç demek, o işin sonucu olan şey demektir; her istenilen şeyi elde edebilmek demek değildir.

Sual: Kitapta diyor ki; Hace Ubeydullah-ı Ahrâr “kuddise sirruh” hazretleri buyurdu ki: “Kur’an-ı Kerim’in hakikati cem mertebesindedir. Yani Zat-ı teâlânın ehadiyet mertebesindedir.” Böyle olunca, (Mebde’ ve Me’âd) kitabındaki, “Kabe’nin hakikati, Kur’an-ı Kerim’in hakikatinin üstündedir” yazısının manası nedir?

Cevap: Burada ehadiyet mertebesi demek, hiçbir şeyin bulunamayacağı Zat-ı ehadiyet değildir. Onun için bu ehadiyet mertebesinde sıfat ve şan bulunur. Çünkü Kur’an-ı Kerim’in hakikati kelam sıfatındandır; kelam sıfatı da Allahü teâlânın sekiz sıfatından biridir. Kabe’nin hakikati ise sıfatların ve şanların bulunamayacağı daha üstün bir mertebedendir. Bunun için Kabe’nin hakikati daha yüksek olmaktadır.

Sual: Birkaç tefsirde diyor ki: “'Ben Kabe’ye secde ediyorum' diyen kimse kâfir olur. Çünkü secde Kabe’ye doğru yapılır, Kabe’ye yapılmaz.” Başka yerlerinde de diyor ki: “Müslümanlığın başlangıcında secdede 'Senin için secde olsun' derlerdi.” "Senin için" demek Zat-ı teâlâ için demektir. Böyle olunca, (Mebde’ ve Me’âd) kitabındaki, “Eşyanın maddeleri, cisimleri Kabe’nin binasına secde ettikleri gibi, eşyanın hakikatleri de Kabe’nin hakikatine secde eder” sözü ne demektir?

Cevap: Sözün gelişi böyle olmuştur. Melekler, Âdem aleyhisselama secde ettiler demek de böyledir. Secde, Allahü teâlâya yapılır (celle şânüh). Hiçbir mahluka secde edilmez. Size ve yanınızda olanlara ve sevdiklerinize ve öncelikle Molla Pabende ve Şeyh Hasan’a selam ederim.

Abdulkadir Akçiçek Tercümesi