MEVZUU:
Bazı soruların cevabî mahiyetindedir.
NOT:
İmâm-ı Rabbânî Hz. bu mektubu, Molla Ahmed Berkî'ye yazmıştır.
***
Allah'a hamd olsun. Selâm, onun seçmiş olduğu kullarına..
***
Bazı büyük zatların şöyle dediğini yazmışsın:
— İnsana gerekir ki, amel edeceği işi sahib-i zamanın emri ile yapa. Ta ki: Onun yaptığı işe bir netice terettüb ede.. İsterse, meşru bir iş olsun..
Eğer bu emir doğru ise; bütün meşru işlerde izin ve emir rica ediyoruz..
Ey Mahdum.
Büyük zatların kelâmı doğrudur. Senin için izin hâsıl olmuştur. Ve sen mezunsun. Lâkin bilinmesi gerekir ki:
— Netice...
Demekten murad, bu tarikatta muteber ve mutemed sayılan (itibar ve itimad edilen) neticedir. Mutlak her netice değildir.
***
Bir risalede Hâce Ahrar'ın şöyle dediğinin geçtiğini yazıyorsun:
— Hakikatta Kur'an ayn-ı cem mertebesindendir. Yani: Yüce Mukaddes Zat ehâdiyetinden..
Durum böyle olunca, Mebde' ve Maad risalesinde yazılan şu cümlenin mânâsı nedir?.
— Kâbe-i Rabbaniye'nin hakikati, Hakikat-ı Kur'aniye'nin üstündedir.
Ey Mahdum,
Burada geçen:
— Zat ehâdiyeti..
Tabirinden murad, kendisinde sıfattan ve şandan yana bir şeyin düşünülmediği mücerred zat ehâdiyeti değildir. Kur'an'a gelince, sekiz sıfattan biri olan kelâm sıfatından neş'et etmiştir. Kabe'nin hakikati ise; sıfat ve şüunat telvinatından münezzeh olan mertebeden neş'et etmiştir. Dolayısı ile üstünlük bunadır.
***
Bazı tefsirlerde söyle geçtiğini yazıyorsun:
— Bir kimse dese ki:
— Ben Kâbe'ye secde ettim:
O kimse kâfir olur. Zira, secde Kabe'nin kendisine değil; Kâbe yönüne olacaktır.
Bir başka yerde ise; şöyle geçer:
— İslâm'ın ilk zuhuru zamanında secde ederken, şöyle derlerdi:
— Sana secde ettim.
Buradaki hitab zamiri, Yüce ve Mukaddes Zat’ın kendisinedir. Durum bu olunca, Mebde' ve Maad risalesinde geçen:
— Kâbe'nin sureti, eşyanın secde ettiği bir şey olduğu gibi; Kâbe'nin hakikati dahi, eşyanın hakikatlerinin secde ettiğidir.
Cümlenin mânâsı ne olur?.
Ey Mahdum,
Bu mânâ, ibarelerin müsamahasındandır. Nasıl ki:
— Âdem, meleklerin secde ettiğidir.
Denir. Halbuki yapılan secde Yüce Sultan Halik'adır; onun yarattığına ve yaptığına değil..
Selâm size ve arkadaşlarınıza, ahbabınıza..
Bilhassa Molla Babend'e ve Molla Hasan'a.
Hakîkat Kitâbevi Tercümesi